Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Tonga

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 79%Claude Opus 5.5SI 21%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Tonga — Polineziyadagi, Tinch okeanining janubiy qismidagi orol davlati; konstitutsiyaviy monarxiya, poytaxti Nukuʻalofa. → Tonga — Polineziyadagi, Tinç okeanining janubiy qismidagi orol davlati; konstitutsiyaviy monarxiya, poytaxti Nuku'alofa.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Materiallarga koʻra, orollarga Lapita madaniyati bilan bogʻliq avstroneziya tilida soʻzlashuvchi guruh miloddan avvalgi 1500–1000-yillarda joylashgan. Eng qadimgi maʼlum aholi punkti Nukulekaga koʻchmanchilar toriy bilan…

      − XII asrga kelib tonganlar va ularning hukmdori Tuʻi Tonga Tinch okeanining markaziy qismida nufuz qozongan; ayrim tarixchilar bu davrni Tuʻi Tonga imperiyasi deb ataydi. XV va XVII asrlarda Tongada fuqarolar urushlari bo…

      + Manbalarga köra, orollarga Lapita madaniyati bilan boğliq avstroneziya tilida sözlaşuvçi guruh miloddan avvalgi 1500–1000-yillarda joylaşgan. Eng qadimgi ma'lum aholi punkti Nukulekaga köçmançilar toriy bilan sa…

      + 12-asrga kelib tonganlar va ularning hukmdori Tu'i Tonga Tinç okeanining markaziy qismida nufuz qozongan; ayrim tarixçilar bu davrni Tu'i Tonga imperiyasi deb ataydi. XV va 17-asrlarda Tongada fuqarolar uruşlari bölg…

      12 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 24

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Tonga — Polineziyadagi, Tinç okeanining janubiy qismidagi orol davlati; konstitutsiyaviy monarxiya, poytaxti Nuku'alofa.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Tonga→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 24

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Tonga (rasmiy nomi — Tonga Qirolligi) — Polineziyadagi, Tinç okeanining janubiy qismida joylaşgan orol davlati. Poytaxti — Nuku'alofa şahri. Rasmiy tillari — tonga va ingliz tillari.

      + ## Tarixi

      + Materiallarga köra, orollarga Lapita madaniyati bilan boğliq avstroneziya tilida sözlaşuvçi guruh miloddan avvalgi 1500–1000-yillarda joylaşgan. Eng qadimgi ma'lum aholi punkti Nukulekaga köçmançilar toriy bilan…

      + XII asrga kelib tonganlar va ularning hukmdori Tu'i Tonga Tinç okeanining markaziy qismida nufuz qozongan; ayrim tarixçilar bu davrni Tu'i Tonga imperiyasi deb ataydi. XV va XVII asrlarda Tongada fuqarolar uruşlari bo…

      + Yevropaliklar bilan birinçi uçraşuv 1616-yilda golland kemasi Eendracht (kapitan Villem Shouten) taşrifi bilan bölgan. Keyinroq Yakob Le Mer, 1643-yilda Abel Tasman, 1773, 1774 va 1777-yillarda Jeyms Kuk orollarga k…

      + 1845-yilda Taufa'ahau (1831-yilda metodist missionerlar Siaosi — „Jorj“ nomi bilan suvga çömdirgan) Tongani yagona qirollikka birlaştirdi. 1875-yilda u Tongani konstitutsiyaviy monarxiya deb e'lon qildi, qonunlar kode…

      + 1900-yil 18-mayda Buyuk Britaniya bilan Döstlik şartnomasi asosida Tonga himoyalangan davlatga aylandi, ammo öz suverenitetini saqlab qoldi. 1918-yilgi gripp pandemiyasi 1800 tongan hayotiga zomin böldi. Şartnoma va…

      + ## Geografiyasi

      + Tonga arxipelagi Samoadan janubda joylaşgan. Umumiy maydoni taxminan 748–750 km². Orollar soni manbalarda har xil: özbekça maqolada 177 ta, rusça maqolada 172 ta, inglizça maqolada 171 ta (şundan 45 tasida aholi ya…

      + Orollar vulqon va marjon tuzilmalaridan iborat. Eng baland nuqtasi Kao orolida (özbekça maqolada 1030 m, rusça maqolada 1030–1033 m). Iqlimi tropik; issiq va yomğirli davr dekabr–aprelda, salqin va quruq davr may–noy…

      + ## Davlat tuzumi

      + Tonga — konstitutsiyaviy monarxiya. Amaldagi konstitutsiya 1875-yilda qabul qilingan va keyinçalik özgartirilgan. Qonun çiqaruvçi hokimiyatni Qonun çiqaruvçi assambleya, ijro etuvçi hokimiyatni qirol va boş vazir…

      + ## Madaniyati

      + Aholining 98% dan ortiğini tonganlar taşkil etadi. Tonga tili polineziya tillariga kiradi. 2011-yilgi rasmiy ma'lumotga köra aholining 90% nasroniy çerkovlari a'zosi; eng yirik çerkov — Tonga bepul Veslian çerkovi …

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q678

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.