Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Tsonga

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 100%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Tsonga (Xitsonga) — janubiy Afrikadagi bantu tillaridan biri; Janubiy Afrika Respublikasida rasmiy til, Mozambik, Zimbabve va Esvatinida ham qoʻllanadi. → Tsonga (Xitsonga) — janubiy Afrikadagi bantu tillaridan biri; Janubiy Afrika Respublikasida rasmiy til, Mozambik, Zimbabve va Esvatinida ham qöllanadi.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      14 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Tsonga (Xitsonga) — janubiy Afrikadagi bantu tillaridan biri; Janubiy Afrika Respublikasida rasmiy til, Mozambik, Zimbabve va Esvatinida ham qöllanadi.

    4. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%B0_(%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA)→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Tsonga (öz nomi — Xitsonga) — Tsonga xalqi sözlaşadigan bantu tili. Mozambikda u Çangana deb ham ataladi, rusça manbada esa «şangaan» nomi ham keltiriladi. Til yozma til sifatida standartlaştirilgan.

      + ## Tasnifi Tsonga bantu tillari guruhiga kiradi. Gatri tasnifida u S zonasiga (kodi S.53) kiradi; bu zona janubiy bantu tillariga mos keladi va unga zulu hamda sesoto tillari ham kiradi. Rusça maqolada K. M. Dokga tayan…

      + Tilda oltita lahja ajratiladi: xiRonga, xiHlanganu, xiBila, xiDjonga, xiN'walungu va xiHlengwe. Janubiy Afrikadagi boşqa körinişlar ularning şevalari hisoblanadi. Lahjalar orasida fonetik farqlar bor: masalan, janubi…

      + ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar Til Janubiy Afrika Respublikasining Limpopo, Gauteng va Mpumalanga provinsiyalarida, şuningdek Mozambik, Zimbabve va Esvatinida tarqalgan. Tsonga JARda rasmiy til; inglizça manbaga kö…

      + 2011-yilgi JAR aholi röyxatiga köra, mamlakatda 2 277 148 kişi bu tilda sözlaşgan (aholining 4,5 %). Limpopoda 906 325, Gautengda 796 511, Mpumalangada 416 746 kişi. Sözlaşuvçilar soni ösgan: 1996-yilda 1 756 1…

      + JARda beşinçi sinfgaça ta'lim mintaqaviy tillarda, jumladan tsongada olib boriladi. Mozambikda Afrika tillari 2003-yilda maktab dasturiga kiritilgan.

      + ## Yozuvi Tsonga yozuvi lotin alifbosiga asoslangan. Inglizça manbaga köra, çöziq unlilar ikkitalab yoziladi, burun unlilari yozuvda farqlanmaydi.

      + ## Tarixi Şveysariyalik missioner Anri Aleksandr Yunod 1890–1920-yillar oraliğida tilni örgangan va uning Mozambik hududida 1400-yillargaça şakllanganini taxmin qilgan. U şunday yozgan: «tsonga tili mamlakatning il…

      + Yunod, Anri Berto va Ernest Kryo imloni standartlaştira boşlagan; til dastlab «Sigvamba» deb atalgan, biroq bu atama xalqqa notaniş bölgani uçun Tonga/Tsonga nomi qöllangan. Missionerlar Injilni ingliz va sesoto ti…

      + Tsonga nomining kelib çiqişi haqida uç nazariya bor: Dzonga («janub») sözidan; Çopi va Tembe guruhlarining qadimiy Tonga/Thonga nomidan; yoki «şarq» ma'nosidagi vurhonga sözining ildizi Rhongadan. Oxirgisi eng kö…

      + ## Xususiyatlari Grammatik tuzilişi bantu tillariga xos: agglyutinativ, ot sinflari rivojlangan. Inglizça manbada gap tartibi ega–kesim–töldiruvçi deyilgan. Rusça maqolada 8 ot sinfi sanalgan (mu-va, mu-mi, yin-tin,…

      + Fonetikada undoşlar boy: oddiy va nafasli jarangli undoşlar farqlanadi. Böğin deyarli doim unli bilan tugaydi, köp böğinli sözlarda urğu odatda oxirgidan oldingi böğinga tuşadi. Nguni tillaridan farqli, tsong…

      + Fe'llar infinitivi odatda ku- old qöşimçasi bilan boşlanib, -a bilan tugaydi. Hozirgi zamon olmoş va fe'l orqali, kelasi zamon ta yordamida, ötgan zamon esa -ile yoki oxirgi a ning e ga almaşişi bilan hosil qilin…

      + Tsongada zulu tilidan köp özlaşmalar bor; şuningdek ingliz, afrikaans va portugal tillaridan sözlar kirgan: kereke «church» (kerk), tafula «table» (tafel), movha «car».

    5. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q34327

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.