Tsou

− Tsou (tsou tilida: Cou) — Tayvanda yashovchi tsou xalqining avstroneziya tili. Unda soʻzlashuvchilar Tayvanning janubidagi Alishan hududidan janubi-sharqda, gʻarbiy-markaziy togʻlarda joylashgan. Ingliz tilidagi material…

− Tilning toʻrtta lahjasi qayd etilgan: tapangʉ, tfuya, duhtu va iimcu (rus materialida: duhtu, limutszu, tapangu, tfuea). Ulardan faqat tapangʉ va tfuya hozir ham ishlatiladi; duhtu va iimcu yoʻqolgan, iimcu yetarlicha oʻ…

− Ingliz tilidagi materialga koʻra, til xavf ostida. 1999-yildagi bir soʻrovda mahalliy bolalarning atigi 9 foizi oʻz ona tilida gapira olgani aniqlangan. Tildan foydalanish asosan keksalar, marosimlar va yigʻinlar hamda m…

− Materiallarda tilning yozuv tizimi haqida toʻliq maʼlumot yoʻq. Faqat /ɨ/ ~ /ʉ/ tovushi <x> harfi bilan yozilgani qayd etilgan — dunyoda <x> unlini bildiradigan kamdan-kam holatlardan biri.

− Ingliz tilidagi materialga koʻra, Tsou tilining xavf ostida qolishiga golland, ispan, yapon va soʻnggi paytlarda xitoy maʼmuriyatlarining oʻz taʼlim tizimlarini joriy etishga urinishlari sabab boʻlgan. Eng katta taʼsir G…

− Boshqa ruscha materialda berilgan iboralar: Aveoveoyu va Yokeoasu — umumiy salomlashish; Miko umunu? — «Ishlar qanday?».

+ Tsou (tsou tilida: Cou) — Tayvanda yaşovçi tsou xalqining avstroneziya tili. Unda sözlaşuvçilar Tayvanning janubidagi Alişan hududidan janubi-şarqda, ğarbiy-markaziy toğlarda joylaşgan. Ingliz tilidagi Vikipedi…

+ Tilning törtta lahjasi qayd etilgan: tapangʉ, tfuya, duhtu va iimcu (rus Vikipediyasida: duhtu, limutszu, tapangu, tfuea). Ulardan faqat tapangʉ va tfuya hozir ham işlatiladi; duhtu va iimcu yöqolgan, iimcu yetarliça…

+ Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, til xavf ostida. 1999-yildagi bir sörovda mahalliy bolalarning atigi 9 foizi öz ona tilida gapira olgani aniqlangan. Tildan foydalaniş asosan keksalar, marosimlar va yiğinlar hamda…

+ Manbalarda tilning yozuv tizimi haqida töliq ma'lumot yöq. Faqat /ɨ/ ~ /ʉ/ tovuşi <x> harfi bilan yozilgani qayd etilgan — dunyoda <x> unlini bildiradigan kamdan-kam holatlardan biri.

+ Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Tsou tilining xavf ostida qolişiga golland, ispan, yapon va sönggi paytlarda xitoy ma'muriyatlarining öz ta'lim tizimlarini joriy etişga urinişlari sabab bölgan. Eng katta ta'sir…

+ Boşqa rusça Vikipediyada berilgan iboralar: Aveoveoyu va Yokeoasu — umumiy salomlaşiş; Miko umunu? — «Işlar qanday?».

11 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

+ Tsou (tsou tilida: Cou) — Tayvanda yaşovçi tsou xalqining avstroneziya tili. Unda sözlaşuvçilar Tayvanning janubidagi Alişan hududidan janubi-şarqda, ğarbiy-markaziy toğlarda joylaşgan. Ingliz tilidagi material…

+ ## Tasnifi

+ An'anaviy ravişda Tsou avstroneziya tillarining «tsou tillari» (Tsouic) şoxobçasiga kiritilgan. Biroq Çang (2006) va Ross (2009) kabi sönggi tasniflar bu şoxobçani inkor etadi: ularga köra Tsou boşqa ikki til — …

+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar

+ Tilning törtta lahjasi qayd etilgan: tapangʉ, tfuya, duhtu va iimcu (rus materialida: duhtu, limutszu, tapangu, tfuea). Ulardan faqat tapangʉ va tfuya hozir ham işlatiladi; duhtu va iimcu yöqolgan, iimcu yetarliça ö…

+ Tapangʉ lahjasi qişloqlari: Tapangʉ (Dabang), Nia'ucna/Nibiei (Lijia), Saviki (Şanmei), Sinvi (Xinmei). Tfuya lahjasi qişloqlari: Cayamavana (Çaşan), Dadauya (Leye), Ranguu/Pnguu/Dadangia (Laiji). Duhtu lahjasi Mama…

+ Ingliz tilidagi materialga köra, til xavf ostida. 1999-yildagi bir sörovda mahalliy bolalarning atigi 9 foizi öz ona tilida gapira olgani aniqlangan. Tildan foydalaniş asosan keksalar, marosimlar va yiğinlar hamda m…

+ ## Yozuvi

+ Materiallarda tilning yozuv tizimi haqida töliq ma'lumot yöq. Faqat /ɨ/ ~ /ʉ/ tovuşi <x> harfi bilan yozilgani qayd etilgan — dunyoda <x> unlini bildiradigan kamdan-kam holatlardan biri.

+ ## Tarixi

+ Ingliz tilidagi materialga köra, Tsou tilining xavf ostida qolişiga golland, ispan, yapon va sönggi paytlarda xitoy ma'muriyatlarining öz ta'lim tizimlarini joriy etişga urinişlari sabab bölgan. Eng katta ta'sir G…

+ ## Xususiyatlari

+ Fonologiya (Wright va Ladefoged, 1994 tavsifi böyiça): tilda oltita unli bor — /i ɨ u e o ɑ/. Unlilar ketma-ketligi uçraydi, ammo ular alohida morlar hisoblanadi, çöziq unli yoki diftong emas. Portlovçi undoşlar a…

+ Urğu odatda oxirgidan oldingi unli yoki moraga tuşadi va qöşimçalar qöşilganda köçadi, masalan [eˈmoo] «uy».

+ Sintaksis: köpçilik avstroneziya tillari kabi, Tsou gaplarida kesim birinçi örinda keladi. Otlar kelişik körsatkiçlari va egalik olmoşi qöşimçalari bilan fellardan farqlanadi. Sifatlar va ba'zi ravişlar fella…

+ Sanoq: Tfuya lahjasida önliklar m- -hʉ sirkumfiksi bilan yasaladi, masalan 10 — m-as-kʉ, 20 — m-pus-ku, 30 — m-tuyu-hu.

+ Boşqa rusça materialda berilgan iboralar: Aveoveoyu va Yokeoasu — umumiy salomlaşiş; Miko umunu? — «Işlar qanday?».