Vazir
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Vazir — Yaqin va Oʻrta Sharq musulmon davlatlarida hukumat idorasi boshligʻi yoki yuqori martabali maslahatchi, vazifasi davlat boshqaruvidagi yordamchilik.→ Vazir — Yaqin va Örta Şarq musulmon davlatlarida hukumat idorasi boşliği yoki yuqori martabali maslahatçi, vazifasi davlat boşqaruvidagi yordamçilik. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− XI asr huquq nazariyotchisi al-Mavardiy vazirlarning ikki turini keltirgan: - vazir al-tanfid («qatl vaziri») — cheklangan vakolatli, xalifa siyosatini amalga oshiruvchi; u musulmon boʻlmagan yoki hatto qul ham boʻlishi …
+ 11-asr huquq nazariyotçisi al-Mavardiy vazirlarning ikki turini keltirgan: - vazir al-tanfid («qatl vaziri») — çeklangan vakolatli, xalifa siyosatini amalga oşiruvçi; u musulmon bölmagan yoki hatto qul ham bölişi …
11 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Vazir — Yaqin va Örta Şarq musulmon davlatlarida hukumat idorasi boşliği yoki yuqori martabali maslahatçi, vazifasi davlat boşqaruvidagi yordamçilik.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Vazir→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Vazir (arab. وزير, wazīr — «yuk kötaruvçi») — Yaqin va Örta Şarq davlatlarida, şu jumladan Örta Osiyo xonliklarida hukumat idorasi yoki kengaşi (devon) boşliği, yuqori martabali amaldor. Hozirgi arab tilida bu s…
+ ## Vazifalari
+ Vazir hukmdor bilan fuqarolar oraliğida turib, hukmdorning nomidan fuqarolarga tegişli barça masalalarda iş yuritgan. Bu atama ikki xil ma'noda qöllangan: hukumat boşidagi yagona lavozim (boş vazir; «Buyuk vazir» …
+ XI asr huquq nazariyotçisi al-Mavardiy vazirlarning ikki turini keltirgan: - vazir al-tanfid («qatl vaziri») — çeklangan vakolatli, xalifa siyosatini amalga oşiruvçi; u musulmon bölmagan yoki hatto qul ham bölişi …
+ Ayollarning bu lavozimga kirişi taqiqlangan.
+ Özbekiston hududlarida örta asrlarda vazirlar podşoh, xon yoki viloyat hokimligiga tayinlangan şahzoda va xonzodalarning yordamçilari sanalgan. Xiva xonligida vazir yuqori mansabdor bölib, soliq yiğiş, qöşni xo…
+ ## Tarixi
+ Söz Qur'oni karimda tilga olingan: unda Horun Musoning vaziri (yordamçisi) sifatida tasvirlangan. Keyinroq şia yetakçilari al-Muxtor va Abu Salama uni «Muhammad oilasining yordamçisi» (vazir al-Muhammad) şaklida un…
+ Sözning kelib çiqişi haqida ikki qaraş mavjud: arabça wazara («yukni kötarmoq») fe'lidan yoki eroniy (pahlaviy vičir — farmon, hukm) ildizdan. Goitein va Sourdel kabi tadqiqotçilar söz va lavozim sof arabça ekan…
+ Somoniylar davrida 10 devon bölib, ularni xöjayi buzurg, sohib barid, muşrif, vakil, muxtasib va boşqa vazirlar boşqargan. Tarixdagi maşhur vazirlar sifatida Horun ar-Raşidning vaziri Yahyo ibn Xolid, Ğaznaviylar…
+ ## Hozirgi qöllanişi
+ Arab tilida «vazir» — hukumat vaziri, boş vazir esa Rais al-Vuzaro yoki al-Vazir al-Avval. Eronda vazirlar fors tilida «vazir» deyiladi; Pokistonda boş vazir vazir-e azam, Şarqiy Afrikada (Keniya, Tanzaniya) vazirlar …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q175240
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.