Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Voliy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 78%Claude Opus 5.5SI 22%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Voliy — islom dunyosi va Sharq mamlakatlarida viloyat yoki boshqa maʼmuriy birlik hokimi, noib vazifasini bajargan mansab. → Voliy — islom dunyosi va Şarq mamlakatlarida viloyat yoki boşqa ma'muriy birlik hokimi, noib vazifasini bajargan mansab.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      8 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Rus Vikipediyasiga koʻra, lavozim VII asrdan, islom davlat apparati shakllana boshlagan davrdan maʼlum. Dastlab voliylar xalifalarning yangi bosib olingan yerlardagi noiblari boʻlib, bevosita ular tomonidan tayinlangan. …

      − Usmonli imperiyasida 1864-yilgi Viloyat qonunidan keyin atama standartlashgan: viloyat — sanjoq — qazo — nohiya tizimi joriy etilgan. Oldin yirik viloyatlarni beylarbeylar boshqargan. Ummon sultonligida XVII–XIX asrlarda…

      + Rus Vikipediyasiga köra, lavozim 7-asrdan, islom davlat apparati şakllana boşlagan davrdan ma'lum. Dastlab voliylar xalifalarning yangi bosib olingan yerlardagi noiblari bölib, bevosita ular tomonidan tayinlangan. Ma…

      + Usmonli imperiyasida 1864-yilgi Viloyat qonunidan keyin atama standartlaşgan: viloyat — sanjoq — qazo — nohiya tizimi joriy etilgan. Oldin yirik viloyatlarni beylarbeylar boşqargan. Ummon sultonligida 17–19-asrlarda Sh…

      10 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Voliy — islom dunyosi va Şarq mamlakatlarida viloyat yoki boşqa ma'muriy birlik hokimi, noib vazifasini bajargan mansab.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Voliy→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Voliy (arabça: الوالي — hokim, noib) — Şarq va islom mamlakatlarida viloyat yoki boşqa ma'muriy-hududiy birlikni boşqargan mansabdor. Bu unvon tarixiy islom davlatlarida ham, bugungi kunda bir qator mamlakatlarda ham…

      + ## Vazifalari

      + Örta asrlarda voliylar xon va qirol tomonidan tayinlangan hamda viloyatning mutlaq hokimi hisoblangan (ÖzME). Usmonli imperiyasida voliy viloyat (viloyat) boşqaruvini olib borgan; uning vazifalari soliq yiğiş, tarti…

      + Zamonaviy davrda voliylarning vazifalari mamlakatga qarab farq qiladi:

      + - Jazoirda voliy 69 viloyatning har birida hokim va boş ijroçi bölib, Prezident tomonidan tayinlanadi; milliy siyosatni amalga oşiradi va jamoat xizmatlarini muvofiqlaştiradi. - Marokaşda voliy markaziy hukumatning…

      + ## Tarixi

      + Rus Vikipediyasiga köra, lavozim VII asrdan, islom davlat apparati şakllana boşlagan davrdan ma'lum. Dastlab voliylar xalifalarning yangi bosib olingan yerlardagi noiblari bölib, bevosita ular tomonidan tayinlangan. …

      + Mustamlaka mamlakatlarda metropoliya tayinlagan hokimlar ham şarq manbalarida voliy deb atalgan; masalan, Misr va Hindistonga yuborilgan ingliz vitse-qirollari. Misrda Muhammad Ali va uning vorislari 1805–1866-yillarda …

      + Eronda safaviylar davrida (1501–1736) voliy unvoni strategik çegara hududlari hukmdorlariga berilgan: Kartli va Kaxeti gruzin podşohliklari, Ardalon kurd knyazligi, Luriston va Xuziston. Ular köpinça irsiy hukmdorlar…

      + Usmonli imperiyasida 1864-yilgi Viloyat qonunidan keyin atama standartlaşgan: viloyat — sanjoq — qazo — nohiya tizimi joriy etilgan. Oldin yirik viloyatlarni beylarbeylar boşqargan. Ummon sultonligida XVII–XIX asrlarda…

      + ## Ta'limi va malakasi

      + Usmonli imperiyasida voliylar odatda tajribali davlat arboblari yoki harbiy amaldorlar bölib, köpinça poşa darajasiga ega bölgan. Qojarlar davrida eng muhim viloyatlarga voliylikka şoh oilasi a'zolari va nufuzli zo…

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q12087689

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.