Xamsa
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Alisher Navoiyning 15-asrda chigʻatoy tilida yozilgan besh dostondan iborat asari.→ Alişer Navoiyning 15-asrda çiğatoy tilida yozilgan beş dostondan iborat asari. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- Qisqa tavsif · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
Alisher Navoiyning XV asrda chigʻatoy tilida yozilgan besh dostondan iborat asari.→ Alişer Navoiyning 15-asrda çiğatoy tilida yozilgan beş dostondan iborat asari. - General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− „Xamsa“ (arabcha — besh) — Alisher Navoiyning besh dostondan iborat katta asari. Rus Vikipediyasiga koʻra, u XV asrda chigʻatoy tilida yozilgan va fors shoiri Nizomiy Ganjaviy „Xamsa“siga she’riy javob sifatida yaratilga…
+ „Xamsa“ (arabça — beş) — Alişer Navoiyning beş dostondan iborat katta asari. Rus Vikipediyasiga köra, u 15-asrda çiğatoy tilida yozilgan va fors şoiri Nizomiy Ganjaviy „Xamsa“siga şe'riy javob sifatida yaratilga…
12 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 31
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Alişer Navoiyning XV asrda çiğatoy tilida yozilgan beş dostondan iborat asari.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Xamsa_(Navoiy)→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 31
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ „Xamsa“ (arabça — beş) — Alişer Navoiyning beş dostondan iborat katta asari. Rus Vikipediyasiga köra, u XV asrda çiğatoy tilida yozilgan va fors şoiri Nizomiy Ganjaviy „Xamsa“siga şe'riy javob sifatida yaratilga…
+ ## Yaratilişi
+ Asar beş dostondan iborat: „Hayrat ul-abror“ (1483), „Farhod va Şirin“ (1484), „Layli va Majnun“ (1484), „Sab'ai sayyor“ (1484) va „Saddi Iskandariy“ (1485). Töplam nomini Navoiyning özi bergan; u uni qöl panjasi, „…
+ ## Mazmuni
+ **Hayrat ul-abror.** Navoiy Nizomiy, Xusrav va Jomiyni uluğlaydi. Asarda söz ruhning tovuşga burkangan şakli sifatida tasvirlanadi, may obrazi aqlni mast qiluvçi timsol sifatida qayta-qayta uçraydi. Muallif şoh (p…
+ **Farhod va Şirin.** Dostonda gözal Şirinni şoh Xusrav ham, oddiy toş yoruvçi Farhod ham sevadi. Navoiy Farhodni Xitoy xoqonining öğli qilib körsatadi. Farhod Iskandar sehrli oynasini topiş uçun sarguzaştlarn…
+ **Layli va Majnun.** Arab sardorining öğli Qays maktabda Laylini sevib qoladi. Işq uni devonalikka olib keladi, Laylini Ibn Sallomga turmuşga berişadi. Majnun sahroda yaşab, yirtqiç hayvonlar orasida şe'r aytadi.…
+ **Sab'ai sayyor.** Doston Bahromga bağişlangan. Mani körsatgan xitoylik gözal Dilorom surati Bahromni maftun etadi. U davlat işlaridan çalğib, mamlakatda qaroqçilik va poraxörlik avj oladi. Keyinçalik haftaning…
+ **Saddi Iskandariy.** Doston Iskandar hayoti haqida: uni Faylaqus asrab oladi, ustozi Arastu. U Doroni mağlub etadi, uning qiziga uylanadi, köp mamlakatlarni zabt etadi, Hirot va Samarqandni barpo qiladi, yajuj va maju…
+ ## Tarjima va naşrlari
+ Rus Vikipediyasida quyidagi naşrlar keltirilgan: „Pyat poem“ (Moskva, OGIZ, 1948), „Xamsa“ (Toşkent, 1958) va „Xamsa“ (Toşkent, 1986).
+ ## Ta'siri
+ Asar Nizomiy „Xamsa“siga javob bölgani uçun „Xamsaçilik“ an'anasi bilan boğliq. Uni Amir Xusrav Dehlaviy „Xamsa“si bilan soliştiruvçi (Duşanbe, 2014) va „Hayrat ul-abror“ hamda „Sab'ai sayyor“ dostonlariga bağiş…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q12832057
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.