Xorvat tili
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
5 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
15 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Xorvat tili hind-yevropa tillar oilasining slavyan guruhiga kiradi. U serb-xorvat tili kontinuumining bir qismi. Xorvat tili, shuningdek, boshqa uchta me’yor — bosniy, chernogor va serb tillari ingliz tilida odatda «serb…
− Rus Vikipediyasiga koʻra, IX asr oxiridan xorvatlar orasida eski slavyan tili va glagolitsa yozuvi tarqaldi. Oʻrta asrlarda uch turdagi adabiy til farqlangan: cherkov slavyan tilining xorvat izvodi, chakav-cherkov slavya…
− Ingliz Vikipediyasiga koʻra, birinchi bosma xorvat adabiy asari — Marko Marulichning 1501-yilda chakav shevasida yozilgan she’ri. XVII asrda Zrinski va Frankopan oilalari uchala shevani aralashtirib, xorvat tilini madani…
− XIX asrdagi Illiriya harakati mintaqaviy adabiy tillarni me’yorlashtirishni maqsad qilgan. Uning rahbari Lyudevit Gay koʻproq tarqalgan yangi shtokav shevasini qoʻllab-quvvatladi. Ruscha manbaga koʻra, xorvatlar 1836-yil…
+ Xorvat tili hind-yevropa tillar oilasining slavyan guruhiga kiradi. U serb-xorvat tili kontinuumining bir qismi. Xorvat tili, şuningdek, boşqa uçta me'yor — bosniy, çernogor va serb tillari ingliz tilida odatda «serb…
+ Rus Vikipediyasiga köra, 9-asr oxiridan xorvatlar orasida eski slavyan tili va glagolitsa yozuvi tarqaldi. Örta asrlarda uç turdagi adabiy til farqlangan: çerkov slavyan tilining xorvat izvodi, çakav-çerkov slavyan…
+ Ingliz Vikipediyasiga köra, birinçi bosma xorvat adabiy asari — Marko Maruliçning 1501-yilda çakav şevasida yozilgan şe'ri. 17-asrda Zrinski va Frankopan oilalari uçala şevani aralaştirib, xorvat tilini madaniy …
+ 19-asrdagi Illiriya harakati mintaqaviy adabiy tillarni me'yorlaştirişni maqsad qilgan. Uning rahbari Lyudevit Gay köproq tarqalgan yangi ştokav şevasini qöllab-quvvatladi. Rusça manbaga köra, xorvatlar 1836-yild…
16 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Xorvat tili — Xorvatiyaning rasmiy tili, serb-xorvat tilining xorvatlar asosan foydalanadigan me'yoriy varianti; lotin yozuvida yoziladi.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Xorvat tili (hrvatski jezik) — serb-xorvat tilining asosan xorvatlar foydalanadigan me'yoriy varianti. U Xorvatiyaning davlat tili va adabiy me'yoridir.
+ ## Tasnifi
+ Xorvat tili hind-yevropa tillar oilasining slavyan guruhiga kiradi. U serb-xorvat tili kontinuumining bir qismi. Xorvat tili, şuningdek, boşqa uçta me'yor — bosniy, çernogor va serb tillari ingliz tilida odatda «serb…
+ Xorvat adabiy me'yori ştokav şevasiga asoslanadi. Xorvatiyada yana ikki asosiy yuqori şevalar guruhi bor: çakav va kaykav. Rus Vikipediyasiga köra, sözlaşuvçilarning 57 foizi ştokav, 31 foizi kaykav, 12 foizi ch…
+ Xorvat tilini alohida til deb hisoblaş masalasida qaraşlar turliça. Ingliz Vikipediyasi keltirgan Jon Beylinning fikriça, standart xorvat va standart serb tillari özaro deyarli 100 foiz tuşunarli, BCS esa yagona gr…
+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar
+ Rus Vikipediyasi ma'lumotiga köra, xorvat tilida taxminan 6,2 million kişi gapiradi. U Xorvatiyaning rasmiy tili, Bosniya va Gertsegovinada bosniy va serb tillari bilan birga uçta rasmiy tildan biri hamda Serbiyaning …
+ Xorvat tili 2013-yil 1-iyulda Xorvatiya Yevropa Ittifoqiga qöşilişi bilan ittifoqning rasmiy tillaridan biriga aylandi. Ittifoqning 24 ta rasmiy tilidan biri hisoblanadi.
+ Xorvat tili Xorvatiyadagi barça universitetlarda va Bosniya va Gertsegovinadagi Mostar universitetida öqitiladi. Uni örganiş Vengriya, Slovakiya, Polşa, Germaniya, Avstraliya, Yangi Zelandiya, Şimoliy Makedoniya va…
+ ## Yozuvi
+ Xorvat tili Gay lotin alifbosida (gajica) yoziladi. Rus Vikipediyasiga köra, u 27 harf va uçta digrafdan iborat. Alifboni Lyudevit Gay 1830–1850-yillarda me'yorlaştirgan. Xorvat tili faqat lotin yozuvidan foydalanişi…
+ ## Tarixi
+ Rus Vikipediyasiga köra, IX asr oxiridan xorvatlar orasida eski slavyan tili va glagolitsa yozuvi tarqaldi. Örta asrlarda uç turdagi adabiy til farqlangan: çerkov slavyan tilining xorvat izvodi, çakav-çerkov slavya…
+ Ingliz Vikipediyasiga köra, birinçi bosma xorvat adabiy asari — Marko Maruliçning 1501-yilda çakav şevasida yozilgan şe'ri. XVII asrda Zrinski va Frankopan oilalari uçala şevani aralaştirib, xorvat tilini madani…
+ XIX asrdagi Illiriya harakati mintaqaviy adabiy tillarni me'yorlaştirişni maqsad qilgan. Uning rahbari Lyudevit Gay köproq tarqalgan yangi ştokav şevasini qöllab-quvvatladi. Rusça manbaga köra, xorvatlar 1836-yil…
+ 1941–1945-yillarda ustaşalar hukumati xorvat tilini «serbizmlar»dan «tozalaş» siyosatini yuritdi; bu davrda yaratilgan neologizmlarning köpi uruşdan keyin iste'moldan çiqdi. 1954-yilda Novi-Sadda yangi qoidalar işl…
+ ## Xususiyatlari
+ Xorvat tili ye-laşgan (ijekav) talaffuz me'yori, faqat lotin yozuvi va ayrim leksik farqlar bilan ajralib turadi. Rus Vikipediyasiga köra, farqlar quyidagilar:
+ - Leksika: xorv. juha — serb. supa «şörva»; vlak — voz «poyezd»; uvjet — uslov «şart». - /h/ fonemasining saqlanişi: uho — uvo «quloq». - Serbça št örnida ć: opći — opšti «umumiy». - Son otlarining turlanişi serb …
+ Xorvat tilida purizm an'anasi kuçli: xorijiy atamalar odatda olinmay, slavyan ildizlaridan yasalgan neologizmlar bilan almaştiriladi, masalan sveučilište «universitet», nogomet «futbol». Unlilar tizimi qisqa va çöziq…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q6654
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.