Yapon tili
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Yapon tili — yaponlarning tili va Yaponiyaning amalda davlat tili; yapon tillari oilasining asosiy tili, 123–130 million atrofida kishi soʻzlashadi.→ Yapon tili — yaponlarning tili va Yaponiyaning amalda davlat tili; yapon tillari oilasining asosiy tili, 123–130 million atrofida kişi sözlaşadi. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
13 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Yapon tili — yaponlarning tili va Yaponiyaning amalda davlat tili; yapon tillari oilasining asosiy tili, 123–130 million atrofida kişi sözlaşadi.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Yapon_tili→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Yapon tili (日本語, nihongo) — yapon xalqining tili. Yaponiyada u amalda davlat tili hisoblanadi: rasmiy hujjatlar va qonunlar şu tilda yoziladi, maktablarda esa «milliy til» (kokugo) fani sifatida öqitiladi.
+ ## Tasnifi
+ Yapon tilining genetik aloqalari töliq aniqlanmagan. Inglizça manbaga köra, u yapon tillari oilasining asosiy tili bölib, bu oilaga ryukyu tillari va turliça tasniflanadigan haçijo tili ham kiradi. Yapon tilini ayn…
+ Manbalarda bu masalada qarama-qarşi fikrlar bor. Özbekça Vikipediya sönggi tadqiqotlar yapon tilining oltoy tillari oilasiga mansubligini isbotlamoqda, deb yozadi. Rusça Vikipediyada oltoy oilasiga mansublik haqidag…
+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar
+ Yapon tilida asosan Yaponiyada sözlaşiladi. Sözlaşuvçilar soni manbalarda turliça berilgan: özbekça Vikipediyada 126 million (Yaponiyaning özida 124 million; 2000-yil), rusça manbada 130 milliondan ortiq (aniq …
+ Yapon muhojirlari jamoalari Braziliya, AQSH (Gavayi, Kaliforniya), Peru va boşqa mamlakatlarda yaşaydi. Ikkinçi jahon uruşigaça va uruş davrida Yaponiya hukmronligi ostida bölgan hududlarda (Tayvan, Koreya va boş…
+ Yapon tili Palau Respublikasining Angaur ştatida ingliz va palau tillari bilan bir qatorda rasmiy tillardan biridir (1982-yilgi ştat konstitutsiyasiga köra).
+ ## Yozuvi
+ Yapon yozuvi uç qismdan iborat: xitoy yozuvidan olingan kanji belgilari va kanji asosida Yaponiyada yaratilgan ikki böğin yozuvi — xiragana va katakana. Özbekça manbaga köra, asl yaponça sözlar va grammatik körs…
+ ## Tarixi
+ Tilning ilk tarixi kam ma'lum. Inglizça manbaga köra, miloddan avvalgi 4-asr atrofida (Yayoi davri) Koreya yarimorolidan kelgan köçmançilar yapon-ryukyu ajdodi tilini olib kelgan. Xitoy hujjatlarida 3-asrdan ba'zi y…
+ Xitoy yozuvining kirib keliş vaqti manbalarda turliça: rusça manbada taxminan milodiy 6-asr, inglizçada 5-asr boşi deyiladi. Xitoy yozuvi bilan birga xitoyça özlaşmalar kirdi; rusça manbada ular hozir ham luğat…
+ Xeyan davri (794–1185) dan keyin tilda köp xitoyça sözlar paydo bölib, fonologiyaga ta'sir qildi. 1185–1600-yillarda grammatik özgarişlar böldi va portugalça birinçi yevropa özlaşmalari (pan, tabako) kirdi. 9–…
+ ## Xususiyatlari
+ Yapon tili — agglyutinativ til. Söz tartibi odatda ega–töldiruvçi–kesim; kesim gap oxirida keladi, aniqlovçi aniqlanmişdan oldin turadi. Otlarda son va jins kategoriyasi, artikllar yöq. Fe'l va sifat tuslanadi. Öz…
+ Tilda odob-hurmat şakllarining murakkab tizimi bor. Asosiy lahja guruhlari: şimoliy, şarqiy, ğarbiy va janubiy; keng tarqalgan şevalar orasida kansay va tohoku bor. Rusça manbaga köra, janubdagi ryukyu orollarida …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q5287
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.