Aberratsiya
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Аберрация→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 140
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Aberratsiya (lotinça «aberratio» — oğiş, çetga çiqiş) — umumiy ma'noda biror narsaning meyor yoki kutilgan holatdan oğişi. ÖzME bu atamaning tört asosiy ma'nosini ajratadi: umumiy ma'nodagi oğiş, optik tizimlardagi tasvi…
+ ## Optikada
+ ÖzME'ga köra, optik aberratsiya — real optik tizim ideal bölmagani sababli tasvirning buzilişi: buyumning tasviri aniq çiqmaydi, unga töla mos kelmaydi yoki çeti xira körinadi. Rusça Vikipediya buni nurning ideal tizimda…
+ ÖzME geometrik, xromatik va difraksion aberratsiyalarni farqlaydi. Rusça Vikipediyaga köra, geometrik (monoxromatik) aberratsiyalar bir rangli yoruğlikda ham namoyon böladi va ular keng nur dastalari yoki optik öqqa qiya…
+ ## Astronomiyada
+ Astronomiyada aberratsiya deb kuzatuvçi va yoruğlik manbaining bir-biriga nisbatan harakati tufayli yoruğlik nuri yönalişining özgarişiga aytiladi. ÖzME'ga köra, şu hodisa sababli osmondagi yoritqiçlarning, masalan, yuld…
+ Rusça Vikipediyaga köra, yoruğlik aberratsiyasini 1727-yilda ingliz astronomi Bredli yulduzlar parallaksini aniqlaşga urinayotib kaşf etgan. Yerning Quyoş atrofida aylanişi tufayli har bir yulduz bir yil davomida osmonda…
+ ## Elektron optikada
+ ÖzME elektron linzalarga xos aberratsiyalarni alohida tur sifatida körsatadi va ularni «Elektron-optik aberratsiyalar» maqolasiga havola beradi: elektron dastalarini fokuslaydigan qurilmalarda ham tasvir xatoliklari yuza…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 49–50-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 93
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)