Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Abulğozi Bahodirxon

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 100%
    1. Nom · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Abulgʻozi Bahodirxon → Abulğozi Bahodirxon

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Abulg%CA%BBozixon→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 4

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Abulğozi Bahodirxon (1603–1664) — Xiva (Xorazm) xoni, şayboniylar sulolasidan çiqqan hukmdor, tarixçi va tabib. U «Şajarayi tarokima» va «Şajarayi turk» tarixiy asarlari bilan tanilgan.

      + ## Hayoti

      + Abulğozi Urgançda Xiva xoni Arab Muhammadxon oilasida tuğilgan. Tuğilgan sanasi manbalarda turliça berilgan: özbekça Vikipediyada 1603-yil 23-avgust, rusça Vikipediyada 12 avgust, inglizça Vikipediyada 24 avgust…

      + Otasiga qarşi oğalari Habaş sulton va Elbars sulton boş bölgan içki uruş çiqqaç, Abulğozi Buxoroda Imomqulixon huzuriga borgan. 1623-yilda akasi Asfandiyorxon taxtni egallab, uni Urganç hokimi qilib tayinladi.…

      + 1639-yilda qoçib, turkmanlar orasida yaşadi; rusça va inglizça manbalarga köra, keyin qalmoqlar huzurida böldi. Xorazmga qaytib, taxt uçun kuraşdi.

      + ## Hukmronligi

      + Abulğozi Xiva taxtiga 1643-yilda (rusça va inglizça manbalar) yoki 1644-yilda (özbekça Vikipediya) ötirgan. Inglizça manbaga köra, dastlab uning mavqei faqat Urganç atrofida mustahkam bölib, 1645-yilda Buxoro x…

      + 1663-yilda hokimiyatni öğli Anuşaxonga topşirdi va 1664-yilda Xivada vafot etdi. Inglizça manbada vafot yili 1663 deb körsatilgan.

      + ## Asarlari

      + «Şajarayi tarokima» turkman xalqining ajdodlari haqida bölib, 1661-yilga kelib yozib tugallangan (inglizça manbada 1659). Rusça manbaga köra, u turkman mulla, şayx va beklarining iltimosi bilan yozilgan. «Şajarayi…

      + Abulğozi tibbiyotga oid «Manofe'ul inson» risolasini ham yozgan; unda 120 dan ortiq kasallik va uni davolaş haqida ma'lumot bor.

      + Abulğozi çiğatoy adabiy tiliga forsiy ta'sir kuçliligiga qarşi çiqqan. Uning tili Xiva özbeklarining sodda xalq tiliga yaqin bölib, ravşanligi va luğat boyligi bilan ajralib turadi.

      + ## Merosi

      + «Şajarayi turk» Qozonda 1825-yildan boşlab naşr etilgan, fransuz, ingliz va boşqa tillarga tarjima qilingan. V. V. Bartold «Şajarayi tarokima»ni turkmanlar haqidagi maxsus tarixiy asar sifatida baholagan. Rusça man…

    4. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q336146

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.