Al-Adab al-Mufrad
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Al-Adab al-Mufrad (arabça: الأدب المفرد) — Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy qalamiga mansub, inson xulqini takomillaştiriş masalasiga bağişlangan mavzuli hadislar töplami.
Yaratilişi
13Asar Imom al-Buxoriyning muhim asarlaridan biri hisoblanadi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, u al-Buxoriyning «Sahih al-Buxoriy»dan keyingi eng maşhur asaridir. Uşbu kitob muallifning boşqa kitobi — «Al-Jome as-Sahih» hadislar töplamining soyasida qolgan deyiladi.
Al-Buxoriy «Al-Jome as-Sahih» uçun qöygan juda qattiq va qat'iy haqiqiylik şartlariga «Al-Adab al-Mufrad»dagi hadislar javob berişini talab qilmagan. Biroq keyingi olimlar bu kitobdagi hadis zanjirlarini tuşuntirgan, şarhlagan yoki izlab topib tasniflagan. Ularning asarlariga asoslanib, kitobdagi rivoyatlarning aksariyati sahih yoki heç bölmaganda kuçsiz emas, ya'ni maqbul deb topilgan.
Mazmuni
13Kitobda Muhammad (s.a.v.) payğambarning odob-axloqiga oid hadislar bor. Uzbek va ingliz Vikipediyalarida asardagi hadislar soni 1322 deb körsatilgan, rus Vikipediyasida esa taxminan 1300 hadis deyiladi.
Asar boblarga bölingan. Mundarijaga köra, unda quyidagi mavzular bor:
- ota-onaga e'tibor va hurmat (1–24-boblar);
- qarindoşçilik, silayi rahm (25–38-boblar);
- qöşniçilik (55–70-boblar);
- yetimni tarbiyalaş (73–81-boblar);
- qöl ostidagilarga yaxşi munosabat (82–107-boblar);
- oçiqyuzlilik, tabassum va hazil (124–127-boblar);
- yoşi uluğlarni hurmatlaş, kiçiklarni izzatlaş (163–173-boblar);
- salomlaşiş (448–481-boblar);
- izn söraş (486–512-boblar);
- ismlar, kunyalar va laqablar (354–378-boblar);
- şe'rlar va şoirlar (381–387-boblar);
- uyqu va uxlaş odobi (577–594-boblar);
- qimor va nard (609–617-boblar);
- turli mavzular (618–645-boblar).
Rus Vikipediyasi kitobda oilaviy munosabatlar, mehmon kutiş odobi, katta yoşlar bilan muomala, töğri nutq, bolalar tarbiyasi, hayvonlar va musulmon bölmaganlar bilan munosabat, xatna, uyqu kabi mavzular borligini qayd etadi.
Tarjima va naşrlari
13Kitobning inglizça tarjimasi Sunnah.com saytida onlayn e'lon qilingan. Özbekça Vikipediyada ham asarga Sunnah.com havolasi berilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Al-Adab al-Mufrad // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1622 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAl-Adab al-Mufrad. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1622
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1622
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q12201305wikidata.org · 2 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.