Alibaba Group
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Alibaba Group Holding Limited — elektron tijorat, çakana savdo, Internet va texnologiyalar sohasidagi xitoylik transmilliy kompaniya. U 1999-yil 28-iyunda Çjetszyan viloyatining Xanchjou şahrida taşkil etilgan. Kompaniya nomi «Ming bir keça» ertaklar töplamidagi Alibobo (Ali Baba) obrazidan olingan.
Tarixi
131999-yilda Jek Ma 17 dösti va talabalari bilan Xanchjoudagi kvartirasida B2B savdo maydonçasi Alibaba.com’ni işga tuşirdi. Şu yilning oktyabrida kompaniya Goldman Sachs va SoftBank'dan jami 25 million dollar sarmoya oldi. 2002-yilda Alibaba.com foyda keltira boşladi. 2003-yildan boşlab Taobao, Alipay va boşqa xizmatlar işga tuşirildi. Şu yili eBay Xitoyga kirişini e'lon qilgaç, Taobao unga raqobatçi böldi; keyinroq eBay Xitoydagi foydasiz veb-bölinmasini yopdi.
2005-yilda Yahoo! kompaniyaga sarmoya kiritdi. 2014-yil 19-sentyabrda Nyu-York fond birjasidagi IPO 25 milliard dollar jalb qildi va öşa paytda jahon tarixidagi eng yirik ommaviy taklif böldi. 2017-yil yanvarida Alibaba va Xalqaro Olimpiya qömitasi 2028-yilgaça Olimpiya öyinlariga homiylik qiliş böyiça 800 million dollarlik kelişuvni e'lon qildi.
2019-yil 10-sentyabrda Jek Ma raislikdan ketdi, uning örniga Deniel Çjan keldi. 2020-yil dekabrida Xitoyning bozorni tartibga soliş idorasi monopolistik amaliyotlar böyiça tergov boşladi. 2021-yil aprelida kompaniya 18,22 milliard yuan (taxminan 2,8 milliard dollar) jarimaga tortildi; bu 2020-yilgi sof foydaning 12 foiziga teng edi. 2023-yil martida Alibaba biznesini oltita mustaqil bölinmaga ajratiş rejasini e'lon qildi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Kompaniya veb-portallar orqali C2C, B2C va B2B savdo xizmatlarini taqdim etadi. Alibaba.com — B2B, Taobao — C2C, Tmall — B2C maydonçasi. Şuningdek, AliExpress, elektron tölov xizmatlari, qidiruv tizimlari, bulutli hisoblaş (Alibaba Cloud, 2009-yilda taşkil etilgan) va Cainiao logistika kompaniyasi mavjud.
Alibaba media sohasida ham aktivlarga ega: South China Morning Post gazetasi, Youku Tudou video platformasi va Weiboʻning 30 foiz uluşi. Xitoy hukumati kompaniyadan media aktivlarini kamaytirişni söragani aytiladi. 2023-yil aprelida kompaniya Tongyi Qianwen sun'iy intellekt texnologiyasini taqdim etdi.
Raqamlarda
13- 2014-yil IPO: 25 milliard dollar; kompaniya qiymati 231 milliard dollar.
- 2018-yil yanvar: 500 milliard dollarlik bahodan ötgan ikkinçi Osiyo kompaniyasi (Tencent'dan keyin).
- Forbes Global 2000 (2020): 31-örin.
- 2020-yil: global brendlar orasida oltinçi örin.
- 2020-yil dekabri: bozor qiymati 859 milliarddan 586 milliard dollargaça tuşdi.
- Alibaba.com xizmatlaridan 190 mamlakatdagi xaridorlar foydalanadi.
- Singles’ Day 2021: 11 kunda 540,3 milliard yuanlik buyurtma.
- Guruhga Xitoyda röyxatdan ötgan taxminan 700 va xorijdagi 520 ta qöşimça tuzilma kiradi.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Jek Ma kompaniyaning asosiy hammuassisi bölib, 2019-yil 10-sentyabrgaça ijroçi rais bölgan. Deniel Çjan 2015-yildan boş direktor, 2019-yildan ijroçi rais. Jozef Tsay 2013-yildan raisning ijroçi örinbosari, J. Maykl Evans 2015-yildan prezident. Manbalarda Ma 2013-yilda boş direktorlikdan ketgani va örniga Jonatan Lu kelgani aytiladi.
Kompaniya rasmiy ravişda Kayman orollarida röyxatdan ötgan, boş ofisi Xanchjouda. 2023-yilgi «1+6+N» tuzilmasiga köra, oltita bölinma: Cloud Intelligence Group, Taobao va Tmall Group, Cainiao, Local Services, International Digital Commerce hamda Digital Media and Entertainment. Har birining öz boş direktori va kengaşi bölişi, mustaqil mablağ jalb qilişi belgilangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Alibaba Group // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1809 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAlibaba Group. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1809
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1809
Raqamlarda
Xodimlar soni · 31-mart 2021
251 ming kişi
+67,6 % (yaxşi)2020-yilga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2024-yil
AQSh dollari: 137,3 mlrd
+5,3 % (yaxşi)2023-yilga nisbatan
Sof foyda · 2024-yil
AQSh dollari: 17,9 mlrd
+61,8 % (yaxşi)2023-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 2021-yil
937,5 mlrd yuan
Aktivlar · 2021-yil
1,69 trln yuan
+28,7 % (yaxşi)2020-yilga nisbatan
Bozor qiymati · 1-fevral 2022
AQSh dollari: 657,5 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q1359568wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.