Aloiddin Muhammad Xorazmşoh

+ Aloiddin Muhammad Xorazmşoh (Muhammad II; töliq ismi Qutbiddin Muhammad ibn Takaş; taxminan 1182 — 1220-yil dekabr) — Anuşteginiylar sulolasidan bölgan Xorazmşohlar davlatining hukmdori (1200–1220). Uning davrida davlat …

+ ## Kelib çiqişi va taxtga çiqişi

+ ÖzME'ga köra, Muhammadning otasi Xorazmşoh Takaş, onasi — qipçoq xoni Jonkişining qizi Turkon xotun bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, u Gurganç (Köhna Urganç) şahrida tuğilgan, otasining saroyida xizmat qilgan va 1197-…

+ Takaş 1200-yil 3-iyulda vafot etgaç, Muhammad 3-avgustda taxtga ötirgan. U otasining Aloiddin laqabini, keyinroq Sanjar (ikkinçi) nomini olgan. ÖzME'ga köra, 1198-yildayoq Abbosiy xalifa Nosir Takaş va uning öğliga Xuros…

+ ## Davlatning kengayişi

+ Muhammad hukmronligining dastlabki yillari Xurosonni ğuriylardan himoya qiliş bilan keçgan. ÖzME'ga köra, 1207-yilga kelib Xuroson va Fors Iroqida mavqeini mustahkamlab, u Movarounnahrga e'tibor qaratgan. Qoraxoniylarnin…

+ Keyinçalik u Fors Iroqi, Mozandaron, Ozarbayjon, Şirvon, Sijiston, Ğur, Ğazna va Bomiyonni zabt etib, Hindiston çegaralarigaça yetib borgan. ÖzME'ga köra, davlat şimolda Orol, ğarbda Kaspiy dengizigaça, janubda Iroq va Ğ…

+ ## Möğullar bilan töqnaşuv

+ ÖzME'ga köra, 1215-yilda Çingizxon Pekinni egallaganini eşitgan Muhammad möğullar haqida ma'lumot töplaş uçun Bahouddin Roziy boşçiligida elçilar yuborgan va ikki tomon bir neça marta elçi almaşgan. 1218-yilda Çingizxon …

+ ÖzME möğullar ğalabasini bir neça omil bilan izohlaydi: Çingizxon Xorazmşohga tobe xalqlar noroziligidan, laşkarboşilar orasidagi nizolardan va Turkon xotun qarindoşlari bölgan amaldorlarning muxolifatidan foydalangan. M…

+ ## Sönggi kunlari

+ Muhammad Movarounnahrni taşlab Xuroson tomon çekingan. ÖzME'ga köra, uni 20 minglik möğul qöşini tinimsiz ta'qib qilgan va kuç töplaşga imkon bermagan. Kaspiy dengizidagi Aşur orolida u oğir kasallikka çalingan; umrining…