Amir
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Amir — arabcha unvon va mansab: harbiy qoʻmondon, noib, viloyat hokimi yoki hukmdor; keyinchalik shahzoda va ayrim davlatlar monarxining unvoni.→ Amir — arabça unvon va mansab: harbiy qömondon, noib, viloyat hokimi yoki hukmdor; keyinçalik şahzoda va ayrim davlatlar monarxining unvoni. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Abbosiylar davrida amir deb xalifaning oliy hokimiyatini tan olgan hokimlar, xalifalikka nomigagina qaram sobiq noiblar (agʻlabiylar, tuluniylar, tohiriylar) hamda qurol kuchi bilan davlat barpo etgan mustaqil hokimlar (…
− XVIII asr oxiridan Buxoro xonligi hukmdorlari oʻzlarini amir deb ataganlar. Rus tilidagi maqolaga koʻra, mangʻitlar bu unvonni harbiy sarkarda maʼnosida emas, moʻminlar hukmdori maʼnosida qoʻllab, Buxoroning islomdagi oʻ…
+ Abbosiylar davrida amir deb xalifaning oliy hokimiyatini tan olgan hokimlar, xalifalikka nomigagina qaram sobiq noiblar (ağlabiylar, tuluniylar, tohiriylar) hamda qurol kuçi bilan davlat barpo etgan mustaqil hokimlar (…
+ 18-asr oxiridan Buxoro xonligi hukmdorlari özlarini amir deb ataganlar. Rus tilidagi maqolaga köra, manğitlar bu unvonni harbiy sarkarda ma'nosida emas, möminlar hukmdori ma'nosida qöllab, Buxoroning islomdagi örni…
10 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Amir — arabça unvon va mansab: harbiy qömondon, noib, viloyat hokimi yoki hukmdor; keyinçalik şahzoda va ayrim davlatlar monarxining unvoni.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Amir→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Amir (arabça: أمير) — harbiy qömondon, noib, viloyat hokimi yoki hokimiyatga ega boşqa şaxsni bildiruvçi arabça unvon va mansab. Söz arabça «amr qilmoq, buyurmoq» ma'nosidagi ildizdan kelib çiqqan.
+ ## Vazifalari
+ Ilk islom davrida amirlar qöşin qömondonlari, armiyaning alohida qismlari boşliqlari va zabt etilgan viloyatlardagi noiblar bölgan. Noib etib köpinça zabt etuvçi laşkarboşilar tayinlangan. Umaviylar davrida maʼ…
+ Amir unvoni bilan boğliq boşqa mansablar ham bölgan:
+ - amir al-umaro («amirlar amiri») — Abbosiylar qöşinlarining boş qömondoni; inglizça manbaga köra, bu lavozimni Abbosiy xalifa al-Rodiy Ibn Roik uçun joriy qilgan; - amir al-hajj — Makkaga boruvçi hojilar guruhin…
+ Önlik tizimdagi ayrim musulmon qöşinlarida amir harbiy daraja hisoblangan. Masalan, Boburiylar Hindistonida amirlar 1000 otliq askarga boşçilik qilgan.
+ ## Tarixi
+ Xalifalarga Umar ibn al-Xattobdan boşlab «Amir al-möminin» («Möminlar Amiri») unvoni berilgan. Keyinçalik bu unvonni Fotimiylar, Kordova amirlari va Muvahhidlar ham olgan. Murobitlar va Marinidlar «amir al-muslimin» …
+ Abbosiylar davrida amir deb xalifaning oliy hokimiyatini tan olgan hokimlar, xalifalikka nomigagina qaram sobiq noiblar (ağlabiylar, tuluniylar, tohiriylar) hamda qurol kuçi bilan davlat barpo etgan mustaqil hokimlar (…
+ Oltin Örda, söngra Movarounnahr va Eronda möğullar istilosidan keyin amir deb uluslar boşliqlari (bek yoki nöyon ma'nosida) atalgan. Örta Osiyoda xonlar amir unvonini köpinça qabila va uruğ boşliqlariga mölja…
+ XVIII asr oxiridan Buxoro xonligi hukmdorlari özlarini amir deb ataganlar. Rus tilidagi maqolaga köra, manğitlar bu unvonni harbiy sarkarda ma'nosida emas, möminlar hukmdori ma'nosida qöllab, Buxoroning islomdagi ö…
+ Hozirgi davrda Qatar va Kuvayt monarxlari amir unvonini saqlab qolgan. Saudiya Arabistonida amir hukmron sulolaning şahzodalari hisoblanadi. Bahrayn monarxi 2002-yilda unvonini amirdan şohga özgartirgan.
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q166382
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.