Arabiston yarim oroli
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Аравийский полуостров→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 142
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Arabiston yarim oroli — [[m:1|Osiyo]]ning janubi-ğarbidagi yarim orol. ÖzME uni Osiyodagi eng katta yarim orol deb ataydi va maydonini qariyb 3 mln km² deb körsatadi; rusça Vikipediyaga köra, u maydoni taxminan 3,25 mln …
+ ## Geologik tuzilişi
+ ÖzME'ga köra, yarim orol ilgari [[m:4|Afrika]] qalqonining bir qismi bölgan; paleogen oxiri va neogen davrida Qizil dengiz botiği hosil bölişi natijasida Afrikadan ajralib, Osiyoga tutaşgan. Rusça Vikipediyaga köra, unin…
+ Neogen oxiri va törtlamçi davr boşida yuz bergan yoriliş va kötarilişlar natijasida ğarbiy va janubiy çetlar baland qirlarga aylangan. Yoriqlardan otilib çiqqan lava katta maydonlarni qoplagan; ÖzME'ga köra, Adan şahri a…
+ ## Relyefi
+ Yer yuzasi baland ğarbiy va janubiy çetlardan içkariga va şarq tomonga asta pasayib boradi. Rusça Vikipediyaga köra, yarim orolning eng baland nuqtasi — Nabi Şuayb toği (3660 m). Janubi-şarqda alp burmalanişi davrida hos…
+ ## Iqlimi va suvlari
+ ÖzME'ga köra, iqlimi quruq tropik iqlim. Yozda deyarli butun hududda örtaça harorat 30 °C dan oşadi, eng yuqori harorat 50–55 °C gaça yetadi. Rusça Vikipediyaga köra, bu Yer yuzidagi eng issiq hududlardan biri. Yillik yo…
+ ## Tabiati
+ ÖzME'ga köra, yarim orolda asosan Afrika florasiga xos ösimliklar ösadi. Çöllarda şuvoq, şöra, astragal, yulğun kabi siyrak ösimliklar, bahorda efemerlar uçraydi. Toğlarning nam yon bağirlarida barg tökadigan örmonlar, j…
+ ## Boyliklari va davlatlari
+ Yarim orol, ayniqsa uning şarqiy pastlik qismi [[m:2431|Neft]]ga juda boy; rusça Vikipediyaga köra, Fors qöltiği qirğoqlari va akvatoriyasida dunyo neft va tabiiy gaz zaxiralarining katta qismi töplangan. ÖzME'ga köra, t…
+ Rusça Vikipediyaga köra, yarim orolda va unga tutaş orollarda Bahrayn, [[m:399|Yaman]], Qatar, Quvayt, Birlaşgan Arab Amirliklari, Ummon, [[m:360|Saudiya Arabistoni]] (hududning qariyb 80 foizi), şuningdek Iroq va Iordan…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 588–589-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 95
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)