AstraZeneca
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
AstraZeneca plc — Britaniya-Şvetsiya köp millatli farmatsevtika va biotexnologiya kompaniyasi. Ştab-kvartirasi Angliyaning Kembrij şahridagi Kembrij biotibbiyot kampusida joylaşgan.
Tarixi
13Astra AB 1913-yilda Şvetsiyaning Södertälje şahrida şifokorlar va aptekaçilar tomonidan taşkil etilgan. Britaniyaning ICI kimyo kompaniyasi 1993-yilda farmatsevtika biznesini ajratib, Zeneca Group PLC ni tuzdi. 1999-yilda Astra va Zeneca birlaşib, boş qarorgohi Londonda bölgan AstraZeneca plc ni taşkil qildi. Zeneca aksiyadorlari aksiyalarning 53,5 foizini, Astra aksiyadorlari qolgan 46,5 foizini oldi.
Keyingi yillarda kompaniya bir qança xaridlarni amalga oşirdi: KuDOS Pharmaceuticals (2005, 120 million funt sterling), Cambridge Antibody Technology (2006, 702 million funt sterling), MedImmune (2007, taxminan 15,2 milliard dollar), Ardea Biosciences (2012, 1,26 milliard dollar), Spirogen (2013, taxminan 440 million dollar), Alexion Pharmaceuticals (2021). 2012-yilda Bristol Myers Squibb bilan Amylin Pharmaceuticals kompaniyasini sotib oliş böyiça ikki bosqiçli bitim e'lon qilindi.
2013-yil martida kompaniya qayta quriş rejasini e'lon qildi: ayrim tadqiqot markazlarini yopiş, Kembrijdagi yangi markazga 500 million dollar sarmoya kiritiş va ştab-kvartirani 2016-yilda Londondan Kembrijga köçiriş. Şuningdek, nafas oliş tizimi yalliğlanişi va autoimmunitet, yurak-qon tomir va metabolik kasalliklar hamda onkologiya yönalişlariga e'tibor qaratiş e'lon qilindi.
2014-yil 19-mayda AstraZeneca Pfizer kompaniyasining „yakuniy taklifi“ni rad etdi. Bitim amalga oşganida Pfizer dunyodagi eng yirik dori işlab çiqaruvçisiga aylangan bölardi. Britaniyada köpçilik, jumladan siyosatçilar va olimlar bitimga qarşi çiqqan.
2020-yilda kompaniya Oksford universiteti bilan birga COVID-19 vaksinasini (AZD1222) yaratişda iştirok etdi. Buyuk Britaniya uni 30-dekabrda favqulodda foydalaniş uçun tasdiqladi. Vaksina keyinçalik Vaxzevria nomini oldi. 2021-yil martida bir qança Yevropa davlatlari qon quyqalari holatlari tufayli uni vaqtinça töxtatdi, Yevropa dori vositalari agentligi esa foydalari xavflardan ustun ekanini bildirdi. 2024-yil may oyi boşida kompaniya vaksina sotuvini töxtatdi; sabab sifatida talabning kamayişi va bozorda boşqa vaksinalar köpligi körsatildi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Kompaniya onkologiya, yurak-qon tomir, oşqozon-içak, infeksiya, nevrologiya, nafas oliş va yalliğlaniş sohalaridagi kasalliklar uçun farmatsevtika va biotexnologiya mahsulotlarini işlab çiqadi, işlab çiqaradi va sotadi. 2021-yildagi yirik mahsulotlari qatorida Tagrisso (öpka saratoni), Vaxzevria (COVID-19), Forxiga (diabet), Lynparza (turli saraton turlari) va Symbicort (astma) bor. AstraZeneca London fond birjasida asosiy listingga ega va FTSE 100 indeksiga kiradi; şuningdek, Nasdaq Stockholm va Nyu-York fond birjasida ikkilamçi listingga ega.
Raqamlarda
13- 2021-yilda Forbes Global 2000 röyxatida 161-örin.
- 2017-yilda sotuv böyiça dunyoda 11-, ilmiy-tadqiqotga sarmoya böyiça 7-örin.
- Mahsulot 130 mamlakatda sotiladi.
- 2021-yil daromadi bölimlar kesimida: biofarmatsevtika — 14,1 milliard dollar, onkologiya — 13 milliard, nodir kasalliklar — 3,1 milliard, boşqa dori vositalari va COVID-19 — 6,4 milliard.
- Yirik bozorlar (2021): AQSH — 12,05 milliard dollar, Xitoy — 6,00 milliard, Yaponiya — 3,40 milliard, Buyuk Britaniya — 3,25 milliard.
- 2021-yil sotuvi böyiça yetakçi dorilar: Tagrisso — 5,02 milliard dollar, Vaxzevria — 3,98 milliard, Forxiga — 3,01 milliard.
- Tadqiqot va işlanmalarda band xodimlar — taxminan 9000 kişi.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Tadqiqot va işlanmalar Kembrij (Angliya), Gothenburg (Şvetsiya) va Gaithersburg (Merilend, AQSH) markazlarida jamlangan. Özbekça Vikipediyada Varşava (Polşa) ham asosiy markazlar qatorida körsatilgan, rus tilidagi maqolada esa Gothenburg örniga Mölndal nomi keltirilgan.
2021-yilgi ma'lumotga köra, direktorlar kengaşi raisi — Leif Yoxansson (Johansson, 2012-yildan), boş direktor — Paskal Soriot (2012-yildan), moliya direktori — Aradxana Sorin (2021-yildan). 2022-yil yanvar oxiriga köra eng yirik aksiyadorlar: BlackRock (6,51 %), Wellington Management Company (4,2 %), Capital Group Companies (4,12 %) va Valenberg oilasining Investor AB holdingi (3,33 %).
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)AstraZeneca // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2002 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAstraZeneca. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2002
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2002
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2019-yil
70 600 kişi
+9,3 % (yaxşi)2017-yilga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2019-yil
AQSh dollari: 24,4 mlrd
+10,4 % (yaxşi)2018-yilga nisbatan
Sof foyda · 2019-yil
AQSh dollari: 1,2 mlrd
−40,1 % (yomon)2018-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 31-dekabr 2019
AQSh dollari: 14,6 mlrd
+3,9 % (yaxşi)31-dekabr 2018ga nisbatan
Aktivlar · 31-dekabr 2019
AQSh dollari: 61,4 mlrd
+1,2 % (yaxşi)31-dekabr 2018ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q731938wikidata.org · 6 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.