Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    At-Tarix al-kabir

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 73%Claude Opus 5.5SI 27%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning ilmi rijol (hadis roviylari tarjimai hollari) yoʻnalishidagi 9-asr arabcha kitobi. → Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning ilmi rijol (hadis roviylari tarjimai hollari) yönalişidagi 9-asr arabça kitobi.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      9 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. Qisqa tavsif · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning ilmi rijol (hadis roviylari tarjimai hollari) yoʻnalishidagi IX asr arabcha kitobi. → Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning ilmi rijol (hadis roviylari tarjimai hollari) yönalişidagi 9-asr arabça kitobi.

    4. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − «At-Tarix al-kabir» (arab. التاريخ الكبير – «Katta tarix») – IX asr islom olimi Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning ilmi rijol yoʻnalishidagi kitobi. Inglizcha manbalarda «The Great History» nomi bilan ham ataladi.

      − Oʻzbekcha Vikipediyadagi maʼlumotga koʻra, Buxoriy bu asarni 18 yoshida yozgan. Ingliz Vikipediyasi Firabriga tayanib, Buxoriy bu matnni yosh chogʻida Makkada, “Sahih”ini yozishdan ancha oldin tuzganini bildiradi. Asarni…

      + «At-Tarix al-kabir» (arab. التاريخ الكبير – «Katta tarix») – 9-asr islom olimi Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning ilmi rijol yönalişidagi kitobi. Inglizça manbalarda «The Great History» nomi bilan ham ataladi.

      + Özbekça Vikipediyadagi ma'lumotga köra, Buxoriy bu asarni 18 yoşida yozgan. Ingliz Vikipediyasi Firabriga tayanib, Buxoriy bu matnni yoş çoğida Makkada, “Sahih”ini yozişdan ança oldin tuzganini bildiradi. Asarni…

      9 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    5. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 31

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning ilmi rijol (hadis roviylari tarjimai hollari) yönalişidagi IX asr arabça kitobi.

    6. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/At-Tarix_al-kabir→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 31

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + «At-Tarix al-kabir» (arab. التاريخ الكبير – «Katta tarix») – IX asr islom olimi Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning ilmi rijol yönalişidagi kitobi. Inglizça manbalarda «The Great History» nomi bilan ham ataladi.

      + ## Yaratilişi

      + Özbekça Vikipediyadagi ma'lumotga köra, Buxoriy bu asarni 18 yoşida yozgan. Ingliz Vikipediyasi Firabriga tayanib, Buxoriy bu matnni yoş çoğida Makkada, “Sahih”ini yozişdan ança oldin tuzganini bildiradi. Asarni…

      + Buxoriy yana ikkita tarix kitobini – «at-Tarix al-avsat» («Örta tarix») va «at-Tarix as-sağir» («Kiçik tarix»)ni ham yozgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, ulardan ikkinçisi yöqolgan.

      + ## Mazmuni

      + Asarda sahobalar davridan muallif davrigaça hadis rivoyat qilgan köplab kişilarning ismlari va tarjimai hollari jamlangan. Özbekça manbaga köra, tarjimai hollar soni 40 mingga yaqin; ularda erkaklar ham, ayollar ha…

      + Bu ma'lumot ingliz manbasidagi bayon bilan qisman zid. Unda hozirgi mavjud qölyozmalarda 12 300 kişining tarjimai holi borligi va ular orasida ayol yöqligi qayd etilgan. Al-Hakimning aytişiça, Abu Ali al-Husayn al-M…

      + Ingliz manbasiga köra, asar roviylar tarmoğini tiklaşga qaratilgan, roviylarning töliq ismlari va tarjimai hollarini bayon qilişga unçalik e'tibor bermaydi. Buxoriy eslatgan hadis rivoyatlarining atigi 6 foizigaça…

      + ## Ta'siri

      + Tojiddin Subkiy kitobni maqtab, uni misli körilmagan asar sifatida ta'riflagan va keyingi davr olimlari Buxoriy oldida qarzdor ekanini ta'kidlagan.

      + Ingliz manbasiga köra, asar tez qabul qilingan va hozirda Buxoriyning maşhurroq “Sahih” asaridan ança oldin şuhrat topgan. Undan rivoyat qilingani haqidagi birinçi eslatma “Sahih”dagidan bir asr oldin uçraydi. Ibn …

    7. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q7737791

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.