Atlas (mato)
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Özbekça Vikipediya: Atlas (mato)→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 118
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Atlas (arabça «tekis, silliq») — bir tomoni silliq va yaltiroq, butunlay tabiiy ipakdan, ya'ni ipak tanda va ipak arqoqdan töqiladigan mato. Özbek atlasining asosiy belgisi — tanda iplariga töquvdan oldin abrbandi usulid…
+ ## Umumiy tavsif
+ Rusça Vikipediyaga köra, atlas — atlas örilişida töqilgan zinç ipak yoki yarim ipak mato bölib, bunda arqoq ipi beş va undan ortiq tanda ipidan keyin yuzaga çiqadi; matoning silliqligi aynan şunga boğliq. Mato odatda sak…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, iplarni töquvdan oldin boğlab, qisman böyaş usuli ikat deb ataladi. Bu usul Janubi-Şarqiy Osiyoda keng tarqalgan bölsa-da, unga öxşaş texnika Markaziy Osiyo, Hindiston, Yaponiya va boşqa hudud…
+ ## Töqiliş texnologiyasi
+ ÖzME'ga köra, atlasning eng yaxşi, tabiiy ipakdan töqiladigan navi sakkiz tepkili xonatlasdir. Tört tepkili atlas tört tepkili, sakkiz tepkili atlas esa sakkiz tepkili dastgohda töqiladi. Tanda iplari sakkiz qatlam (nax)…
+ Töqib bölingan matoga alohida işlov berib jilo beriladi. ÖzME ma'lumotiça, ilgari buning uçun mato yuziga kudung urilgan, hozir esa u qizdirilgan baraban — kalandrdan ötkaziladi. Qadimda atlas qöl dastgohlarida töqilgan,…
+ ## Tarixi va markazlari
+ ÖzME'ga köra, atlas töqiş [[m:793|Marğilon]]da juda qadimdan rivojlangan va boşqa joylarga şu yerdan tarqalgan. 20-asr boşlarida u yerda yuzlab atlas töquvçi hunarmandlar bölgan; 1920-yillarda ular tört sanoat arteliga b…
+ Ötmişda atlas bir kiyimlik qilib yaxlit yoki ikki bölakka bölib sotilgan: har bir bölak «bir toqa», ikkisi birga «bir jöra» atlas deyilgan. Bu odat 1930-yillarda yöqolgan.
+ ## Turlari va işlatiliş
+ Atlasdan ayollar libosi, körpa va körpaçalar, erkaklarning belboği — qiyiq kabi buyumlar tikiladi. ÖzME eng maşhur naqş turlari sifatida «Qora atlas», «Bargi karam», «Çaqirim», «Yahudiy nusxa», «Nomozşomgul», «Şaxmat» va…
+ ## Xalqaro e'tirof
+ ÖzME'ga köra, özbek xonatlasi 1967-yilda Monrealdagi xalqaro körgazmada va 1978-yilda Zagrebdagi xalqaro yarmarkada oltin medal bilan taqdirlangan. Toşkent modellar uyida xonatlasdan tikilgan kiyimlar Yaponiya, Vengriya,…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Atlas (arabça «tekis, silliq») — bir tomoni silliq va yaltiroq, butunlay tabiiy ipakdan, ya'ni ipak tanda va ipak arqoqdan töqiladigan mato. Özbek atlasining asosiy belgisi — tanda iplariga töquvdan oldin abrbandi usulid…
− ## Umumiy tavsif
− Rusça Vikipediyaga köra, atlas — atlas örilişida töqilgan zinç ipak yoki yarim ipak mato bölib, bunda arqoq ipi beş va undan ortiq tanda ipidan keyin yuzaga çiqadi; matoning silliqligi aynan şunga boğliq. Mato odatda sak…
− Inglizça Vikipediyaga köra, iplarni töquvdan oldin boğlab, qisman böyaş usuli ikat deb ataladi. Bu usul Janubi-Şarqiy Osiyoda keng tarqalgan bölsa-da, unga öxşaş texnika Markaziy Osiyo, Hindiston, Yaponiya va boşqa hudud…
− ## Töqiliş texnologiyasi
− ÖzME'ga köra, atlasning eng yaxşi, tabiiy ipakdan töqiladigan navi sakkiz tepkili xonatlasdir. Tört tepkili atlas tört tepkili, sakkiz tepkili atlas esa sakkiz tepkili dastgohda töqiladi. Tanda iplari sakkiz qatlam (nax)…
− Töqib bölingan matoga alohida işlov berib jilo beriladi. ÖzME ma'lumotiça, ilgari buning uçun mato yuziga kudung urilgan, hozir esa u qizdirilgan baraban — kalandrdan ötkaziladi. Qadimda atlas qöl dastgohlarida töqilgan,…
− ## Tarixi va markazlari
− ÖzME'ga köra, atlas töqiş [[m:793|Marğilon]]da juda qadimdan rivojlangan va boşqa joylarga şu yerdan tarqalgan. 20-asr boşlarida u yerda yuzlab atlas töquvçi hunarmandlar bölgan; 1920-yillarda ular tört sanoat arteliga b…
− Ötmişda atlas bir kiyimlik qilib yaxlit yoki ikki bölakka bölib sotilgan: har bir bölak «bir toqa», ikkisi birga «bir jöra» atlas deyilgan. Bu odat 1930-yillarda yöqolgan.
− ## Turlari va işlatiliş
− Atlasdan ayollar libosi, körpa va körpaçalar, erkaklarning belboği — qiyiq kabi buyumlar tikiladi. ÖzME eng maşhur naqş turlari sifatida «Qora atlas», «Bargi karam», «Çaqirim», «Yahudiy nusxa», «Nomozşomgul», «Şaxmat» va…
− ## Xalqaro e'tirof
− ÖzME'ga köra, özbek xonatlasi 1967-yilda Monrealdagi xalqaro körgazmada va 1978-yilda Zagrebdagi xalqaro yarmarkada oltin medal bilan taqdirlangan. Toşkent modellar uyida xonatlasdan tikilgan kiyimlar Yaponiya, Vengriya,…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Özbekça Vikipediya: Atlas (mato)→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 108
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Atlas (arabça «tekis, silliq») — bir tomoni silliq va yaltiroq, butunlay tabiiy ipakdan, ya'ni ipak tanda va ipak arqoqdan töqiladigan mato. Özbek atlasining asosiy belgisi — tanda iplariga töquvdan oldin abrbandi usulid…
+ ## Umumiy tavsif
+ Rusça Vikipediyaga köra, atlas — atlas örilişida töqilgan zinç ipak yoki yarim ipak mato bölib, bunda arqoq ipi beş va undan ortiq tanda ipidan keyin yuzaga çiqadi; matoning silliqligi aynan şunga boğliq. Mato odatda sak…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, iplarni töquvdan oldin boğlab, qisman böyaş usuli ikat deb ataladi. Bu usul Janubi-Şarqiy Osiyoda keng tarqalgan bölsa-da, unga öxşaş texnika Markaziy Osiyo, Hindiston, Yaponiya va boşqa hudud…
+ ## Töqiliş texnologiyasi
+ ÖzME'ga köra, atlasning eng yaxşi, tabiiy ipakdan töqiladigan navi sakkiz tepkili xonatlasdir. Tört tepkili atlas tört tepkili, sakkiz tepkili atlas esa sakkiz tepkili dastgohda töqiladi. Tanda iplari sakkiz qatlam (nax)…
+ Töqib bölingan matoga alohida işlov berib jilo beriladi. ÖzME ma'lumotiça, ilgari buning uçun mato yuziga kudung urilgan, hozir esa u qizdirilgan baraban — kalandrdan ötkaziladi. Qadimda atlas qöl dastgohlarida töqilgan,…
+ ## Tarixi va markazlari
+ ÖzME'ga köra, atlas töqiş [[m:793|Marğilon]]da juda qadimdan rivojlangan va boşqa joylarga şu yerdan tarqalgan. 20-asr boşlarida u yerda yuzlab atlas töquvçi hunarmandlar bölgan; 1920-yillarda ular tört sanoat arteliga b…
+ Ötmişda atlas bir kiyimlik qilib yaxlit yoki ikki bölakka bölib sotilgan: har bir bölak «bir toqa», ikkisi birga «bir jöra» atlas deyilgan. Bu odat 1930-yillarda yöqolgan.
+ ## Turlari va işlatiliş
+ Atlasdan ayollar libosi, körpa va körpaçalar, erkaklarning belboği — qiyiq kabi buyumlar tikiladi. ÖzME eng maşhur naqş turlari sifatida «Qora atlas», «Bargi karam», «Çaqirim», «Yahudiy nusxa», «Nomozşomgul», «Şaxmat» va…
+ ## Xalqaro e'tirof
+ ÖzME'ga köra, özbek xonatlasi 1967-yilda Monrealdagi xalqaro körgazmada va 1978-yilda Zagrebdagi xalqaro yarmarkada oltin medal bilan taqdirlangan. Toşkent modellar uyida xonatlasdan tikilgan kiyimlar Yaponiya, Vengriya,…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 750–751-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 70
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)