Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Attila

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Attila→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 144

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Attila (taxminan 406 — 453) — gunnlar hukmdori va sarkardasi, V asr örtalarida Markaziy hamda Şarqiy Yevropadagi köp qabilali ittifoqning boşlişi. ÖzME uni Mundsuk öğli deb ataydi va manbalarda uçraydigan Etsela, Otilaxo…

      + ## Hokimiyatga kelişi

      + ÖzME'ga köra, amakisi Rutila olamdan ötgaç, 433-yilda Attila akasi Bleda bilan birga taxtni egallagan. Inglizça Vikipediyada amakining ismi Rugila deb berilgan, birgalikdagi hukmronlik esa 434–435-yillardan boşlangani ay…

      + ## Davlati va ittifoqçilari

      + Attila boşqargan hudud nihoyatda keng bölgan. ÖzME ma'lumotiça, uning çegaralari şarqda Kavkazgaça, ğarbda Reyn daryosigaça, şimolda Daniya orollarigaça, janubda esa Dunayning öng qirğoğigaça yetgan. Ittifoq tarkibiga os…

      + ## Bolqon va Vizantiyaga yurişlar

      + Dastlab Attila Dunay quyi oqimining söl tomonidagi yerlarni öziga böysundirgan. Keyin uning qöşinlari Miziya, Frakiya va Illirikni talab, Konstantinopol devorlarigaça kelgan. ÖzME'ga köra, 447-yilda Vizantiya imperatori …

      + ## Galliya yuruşi va Katalaun jangi

      + Şarqdagi muvaffaqiyatlar Attilani ğarbga yuzlanişga undagan. ÖzME 450-yilda u 500 ming kişilik qöşin töplaganini yozadi. Gunnlar Reyndan ötib, Trir, Mets, Arras singari şaharlarni xarob qilgan. Orleanni qamal qilişganda …

      + ## Italiyaga yuriş va vafoti

      + 452-yilda Attila Şarqiy Alp orqali Italiyaga bostirib kirgan. ÖzME'ga köra, Akvileya vayron qilingan, Altinum, Paduya, Milan va boşqa şaharlar egallangan, Rim ham xavf ostida qolgan; lekin hukmdor yuruşni töxtatib, sulh …

      + ## Merosi

      + Attila vafotidan keyin gunnlar davlati tez zaiflaşgan. ÖzME'ga köra, uning öğli Ernak davrida Pannoniyadagi Nedao daryosi böyida bölgan jangda german va skif qabilalari mustaqilligini tiklab olgan. Inglizça Vikipediya bu…

      + ## Ismining kelib çiqişi

      + Inglizça Vikipediyaga köra, köpçilik olimlar Attila ismini gotça atta («ota») sözi va kiçraytiruvçi -ila qöşimçasidan kelib çiqqan, ya'ni «otaxon» ma'nosini beradi deb hisoblaydi. Ismni turkiy tillar bilan boğlovçi faraz…

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 774–775-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 97

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)