Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Az-Zamaxshariy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 87%Claude Opus 5.5SI 13%
    1. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    2. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Materiallarda tugʻilgan sana turlicha berilgan: oʻzbekcha Vikipediyaning bir qismida 1075-yil, boshqa qismida 1074-yil 18-mart koʻrsatilgan; ruscha manba 1075-yilni, inglizcha manba 1074-yilni yozadi. Tugʻilgan joyi — Xo…

      + Manbalarda tuğilgan sana turliça berilgan: özbekça Vikipediyaning bir qismida 1075-yil, boşqa qismida 1074-yil 18-mart körsatilgan; rusça manba 1075-yilni, inglizça manba 1074-yilni yozadi. Tuğilgan joyi — Xoraz…

      12 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    3. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Az-Zamaxshariy→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 8

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Abulqosim Mahmud ibn Umar az-Zamaxshariy — Xorazmlik olim, tilşunos, şoir va Qur'on tafsirçisi. U „Jorulloh“ va „Faxri Xorazm“ laqablari bilan tanilgan, „Al-Kaşşof“ va „Al-Mufassal“ asarlari muallifi.

      + ## Hayoti

      + Materiallarda tuğilgan sana turliça berilgan: özbekça Vikipediyaning bir qismida 1075-yil, boşqa qismida 1074-yil 18-mart körsatilgan; rusça manba 1075-yilni, inglizça manba 1074-yilni yozadi. Tuğilgan joyi — Xo…

      + Bolaligida oyoği şikastlanib, yoğoç oyoq bilan yurgan. Bu hodisa haqida adabiyotda turli rivoyatlar bor: al-Damağoniy keltirgan rivoyatga köra, u bolaligida quşning oyoğiga arqon boğlagan, quş uçmoqçi bölgan…

      + Ilm izlab Buxoro, Xuroson, Isfahon, Bağdod va boşqa joylarga sayohat qilgan. Makkaga borib, taxminan ikki yil turgan, Xorazmga qaytgan, söng yana Makkaga borib uç yil yaşagan. Rusça manbaga köra, 1118-yilda oğir …

      + ## Ustozlari va şogirdlari

      + Ustozlaridan biri Abu Muzar Mahmud ibn Jarir az-Zabiy al-Isfahoniy unga sintaksis va adabiyotdan dars bergan; u 1113-yilda vafot etgan. Adabiyot va prosodiyani Abu Ali al-Hasan an-Nisoburiydan örgangan. Makkada Abu al-H…

      + ## Asarlari

      + Özbekça manbada 50 dan ortiq asar yozgani aytilgan; rusça manbada saqlanib qolgan taxminan 20 asar deyilgan.

      + „Al-Kaşşof“ — Qur'on tafsiri bölib, uning eng maşhur asaridir. Rusça manbaga köra, u 1134-yil 20-fevralda Makkada tugallangan va mö'tazila yönalişi yaqqol seziladi. Asar Qur'on iboralaridagi sintaktik va semanti…

      + „Al-Mufassal“ (1120–1122) arab grammatikasi, sintaksisi va morfologiyasiga bağişlangan; 1873-yilda nemis tiliga tarjima qilingan. „Asos al-baloğa“ alifbo tartibidagi luğat, „Maqomat“ esa adabiy-ma'rifiy asardir. Rusc…

      + ## Vafoti va merosi

      + Vafot etgan sana ham turliça: özbekça manbada 1144-yil va 1143-yil 12-iyul (69 yoşda, Gurganjda), rusça manbada 1144-yil, inglizça manbada 1143-yil. Gurganj hozirgi Turkmanistondagi Konyaurganç bilan boğlangan. 1…

    4. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q482451

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.