Bangalor
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Bangalor (rasmiy nomi — Bengaluru) — Hindiston janubidagi yirik şahar, Karnataka ştatining ma'muriy markazi. Inglizça Vikipediyaga köra, şahar Dekan yassi toğliğining janubida, dengiz sathidan taxminan 900 m balandlikda joylaşgan. Köp sonli boğ va parklari tufayli uni «Hindistonning boğ şahri» deb ham ataşadi. Bugungi kunda Bangalor mamlakatning axborot texnologiyalari markazi sifatida dunyoga tanilgan.12
Nomi
13Inglizça Vikipediyaga köra, «Bengaluru» nomi ilk bor 890-yilga oid qadimgi kannada tilidagi toş bitikda uçraydi. «Bangalor» — bu nomning inglizça şakli. 2014-yil 1-noyabrdan şaharning rasmiy nomi qayta «Bengaluru» etib belgilangan. Nomning kelib çiqişi haqida bir neça rivoyat va taxmin mavjud: ulardan biriga köra, u «qaynatilgan löviya şahri» ma'nosidagi iboradan, boşqasiga köra esa mahalliy daraxt nomidan kelib çiqqan.
Aholisi
13ÖzME'da şahar aholisi 2,7 million kişi (1991) deb körsatilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2011-yilgi aholi röyxatida Bangalorda 8,4 million kişi yaşagan; bu Hindistonda aholi soni böyiça uçinçi, mamlakat janubida esa birinçi örin demakdir. Aholining asosiy tili — kannada tili, biroq şaharga mamlakatning turli hududlaridan köçib kelganlar köp.
Tarixi
13ÖzME'ga köra, şahar 16-asrda vujudga kelgan. Inglizça Vikipediyaga köra, arxeologik topilmalar bu atrofda odamlar miloddan avvalgi 4-ming yillikdayoq yaşaganini körsatadi, miloddan keyingi 1-asrga oid Rim tangalari esa mintaqaning dengiz orti savdosi bilan boğliq bölganidan darak beradi. Hudud ketma-ket Ğarbiy Ganga sulolasi, Çolalar, Xoysala va Vijayanagar davlatlari tarkibida bölgan. 1537-yilda Vijayanagar hukmdorlarining vassali Kempe Gauda I bu yerda loy qal'a qurdirgan — aynan şu voqea zamonaviy şaharning asos solinişi hisoblanadi.
Keyinçalik şahar Bijapur sultonligi qöşinlari, söngra Boburiylar qöliga ötgan va Maysur hukmdorlariga sotilgan. 18-asr örtalarida Maysurda hokimiyatni Haydar Ali, keyin uning öğli Tipu Sulton egallagan. Ingliz-Maysur uruşlari natijasida şahar Britaniya Ost-Hind kompaniyasi nazoratiga ötgan, 1809-yilda bu yerda ingliz harbiy qarorgohi barpo etilgan. Hindiston mustaqillikka erişgaç, Bangalor Maysur ştatining poytaxti bölgan, 1973-yilda ştat Karnataka deb qayta nomlangan.
Iqtisodiyoti
13ÖzME'ga köra, Bangalor mamlakatning muhim sanoat, ilm-fan va madaniyat markazi; unda samolyotsozlik, dastgohsozlik, telefon va elektr uskunalari işlab çiqariş, töqimaçilik, poyabzal, sovun va farmatsevtika korxonalari, çinni va şişa buyumlar tayyorlaydigan hunarmandçilik ustaxonalari bor. Şahar temir yöl va avtomobil yöllari tuguni hisoblanadi.
Inglizça Vikipediyaga köra, Bangalor Hindistonning eng tez rivojlanayotgan metropollaridan biri. U axborot texnologiyalari xizmatlarining mamlakatdagi eng yirik markazi va eksportçisi bölgani uçun «Hindistonning Silikon vodiysi» deb ataladi. Şaharda bir qança davlat sanoat korxonalari, nufuzli oliy öquv yurtlari va ilmiy muassasalar joylaşgan. ÖzME ham bu yerda kosmik tadqiqotlar markazi borligini qayd etadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Bangalor // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3176 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABangalor. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3176
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3176
Manbalar
3 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Bengaluruen.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Бангалорru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 1-jild, 79-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 79-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.