Barg
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Leaf→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 143
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Barg (lotinça folium, yunonça phyllon) — yuksak ösimliklarning asosiy vegetativ organlaridan biri; fotosintez, suv buğlatiş (transpiratsiya) va gaz almaşinuvi uning boş vazifalaridir. Inglizça Vikipediyaga köra, barg oda…
+ ## Tuzilişi
+ ÖzME'ga köra, bargning yassi kengaygan qismi yaproq (plastinka), uni novdaga birlaştirib turadigan ingiçka qismi esa barg bandi deb ataladi. Buğdoydoşlar va ziradoşlarda barg bandi kengayib, poyani örab oladigan qin hosi…
+ Barg ikki tomondan bir qavat tiniq hujayralardan iborat epidermis bilan qoplangan. Pastki epidermisda mayda teşikçalar — oğizçalar joylaşgan, ularning har birini ikkita lab hujayra örab turadi. Hujayralar suvga töyingand…
+ Epidermis ostida barg eti — mezofill yotadi. U ustki qismda bir-ikki qator ustunsimon töqima va uning ostidagi ğovak töqimadan iborat; hujayralarida fotosintez keçadigan xloroplastlar köp. Mezofil orqali tomirlar ötadi: …
+ ## Şakllari va joylaşuvi
+ Barglar oddiy (bandida bitta yaproq) va murakkab (bandida bir neça yaproqça) böladi. Oddiy barg yaproği şakliga köra yumaloq, tuxumsimon, naştarsimon, ninasimon, yuraksimon va boşqa xillarga, çeti tuzilişiga köra tekis, …
+ ## Şakli özgargan barglar
+ Yaşaş şaroitiga moslaşiş natijasida ayrim ösimliklarda barg qöşimça vazifalarni bajaradi. ÖzME'ga köra, ular tangaça, tikan (kaktus, zirk) yoki jingalak (nöxat, qovun) şakliga kirgan, zarpeçakda esa deyarli yöqolib ketga…
+ ## Ahamiyati va yaşaş muddati
+ ÖzME'ga köra, bir gektar yaşil ösimlik bir sutkada 150–500 kg karbonat angidridni özlaştirib, 60–400 kg kislorod ajratadi, 100 tonnagaça suv buğlatadi va 75–250 kg organik modda hosil qiladi. Barglar turli muddat yaşaydi…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 1-jild, 108–109-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 96
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)