Baxmal tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Baxmal tumani — Jizzax viloyatining janubidagi ma'muriy tuman, markazi — Usmat şaharçasi. ÖzME'ga köra, tuman 1943-yil 8-mayda tuzilgan, 1957-yil 12-oktabrda Ğallaorol tumani bilan birlaştirilgan va 1971-yil 31-avgustda qayta taşkil etilgan. Rusça Vikipediya esa tumanning taşkil topgan sanasini 1970-yil 16-oktabr deb körsatadi. Maydoni taxminan 1860 km².1
Çegaralari va tarkibi
13ÖzME ma'lumotiga köra, Baxmal tumani Ğallaorol, Jizzax va Zomin tumanlari, Samarqand viloyati hamda Tojikiston bilan çegaradoş. 2000-yilda aholisi 91,8 ming kişi bölgan. Tarkibida bir şaharça (Usmat) va ön qişloq fuqarolari yiğini — Barlos, Baxmal, Boğişamol, Gulbuloq, Muğol, Oyqor, Oqtoş, Sangzor, Tongotar va Uzunbuloq bor.
Tabiati
13Tuman hududi asosan toğ oldi tekisliklari va toğlardan iborat. ÖzME'ga köra, janubda Turkiston tizmasi va uning şimoli-ğarbiy tarmoği — Molguzar toğlari joylaşgan, ularning eng baland nuqtasi 2621 m. Molguzar bilan Turkiston tizmasi oraliğida Sangzor vodiysi çözilgan. Iqlimi keskin kontinental: yanvarning örtaça harorati –5° dan –9° gaça, iyulniki tekislikda 25°, toğlarda 15° atrofida. Yiliga 300–750 mm yoğin tuşadi. Hududda Sa'd Vaqqos ota buloği bor.
Tuproqlari asosan töq tusli böz va toğ jigarrang tuproqlar. ÖzME'ga köra, efemer va kserofit ösimliklar, butazorlar, arçazor va yonğoqzorlar, bodom, yovvoyi olma, olça va dulana uçraydi. Hayvonlardan börsiq, tulki, böri, quşlardan kaklik va ğurrak yaşaydi. Tuman hududida Zomin toğ-örmon davlat qöriqxonasi taşkil etilgan.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, aholining 92,4 foizini özbeklar taşkil etadi, şuningdek rus, qozoq, tojik va qirğizlar ham yaşaydi. Aholi ziçligi nisbatan past — bir kvadrat kilometrga 10 dan 25 kişigaça töğri keladi.
Xöjaligi
13Tuman iqtisodiyotida ğallaçilik va çorvaçilik asosiy örin tutadi. ÖzME ma'lumotiga köra, suğoriladigan yerlar 6,6 ming gektar bölib, ularda sabzavot, beda va makkajöxori yetiştiriladi; boğ, tokzor, tutzor va örmonlar ham bor. 1999-yilda jamoa va şaxsiy xöjaliklarda 65,7 ming qoramol, 122,2 ming qöy va eçki boqilgan. Tumanda marmar koni, vino va asfalt zavodlari, bosmaxona, palos va gilam töqiş sexlari, örmon xöjaligi faoliyat körsatgan, 330 ga yaqin fermer xöjaligi bölgan. Avtomobil yöllarining umumiy uzunligi 460 km.
Ta'lim va madaniyat
13ÖzME'ga köra, 1999/2000 öquv yilida tumanda 63 ta umumiy ta'lim maktabi va bitta litsey işlagan. Madaniy hayotda «Baxmal» aşula va raqs havaskorlik ansambli, «Qaynarbuloq» qöğirçoq teatri va miniatyura havaskorlik teatri faol bölgan. «Baxmal hayoti» tuman gazetasi çiqadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Baxmal tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3959 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABaxmal tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3959
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3959
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Бахмальский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 1-jild, 149–150-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 149–150-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.