Bayeux
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Bayeux — Fransiyaning şimoli-ğarbida, Normandiya mintaqasidagi Calvados departamentiga kiruvçi şahar va kommuna. U Bayeux gilami bilan hamda 1944-yilda ittifoqçilar tomonidan ozod etilgan birinçi yirik şaharlardan biri sifatida tanilgan.
Tarixi
13Şahar Gallo-Rim aholi punkti sifatida miloddan avvalgi 1-asrda Augustodurum nomi bilan taşkil topgan va galllarning baiokasslar qabilasi hududining markazi bölgan. Rusça Vikipediyada 4-asrda şaharda episkoplik taşkil etilgani qayd etiladi. 3-asr oxiriga kelib şahar devor bilan öralgan.
9-asr oxiridagi viking bosqinlarida şahar katta zarar körgan, 10-asr boşida qayta qurilgan. 10-asr örtasida uni butparast viking Xagrold boşqargan. Rusça Vikipediyaga köra, Rollon Bayeuxni graf Berengardan tortib olgan, Berengarning qizi Poppa esa ğolibning rafiqasi bölgan. Episkop Odo qurib bitirgan sobor 1077-yilda bağişlangan. Vilgelm poytaxtni Kaenga köçirgaç, şahar mavqeini yöqota boşlagan.
Yuz yillik uruş davrida şahar qayta-qayta talangan; 1417-yilda Angliya qiroli Genrix V uni egallagan. Ingliz Vikipediyasiga köra, Formini jangidan keyin Fransiya qiroli Karl VII 1450-yilda şaharni qaytarib olgan. Ikkinçi jahon uruşida Bayeux 1944-yil 7-iyunda Britaniya qöşinlari tomonidan ozod etilgan. 16-iyunda general Şarl de Goll şaharda ikki maşhur nutqining birinçisini aytgan.
Geografiyasi
13Şahar Kaendan 30 km şimoli-ğarbda joylaşgan. Rusça Vikipediyada Lamanşgaça 12 km, inglizçada 7 km deyilgan. Şahar Or daryosi bilan ikkiga bölinadi, balandligi dengiz sathidan 32–67 m (örtaça 46 m). Bayeux N13 yöli va Parij–Kaen–Şerbur temir yöli çorrahasida joylaşgan, Bessen tarixiy viloyatining markazi hisoblanadi. Maydoni — 7,1 km².
Aholisi
131999-yilda aholisi 14 961 nafar, ziçligi har km²ga 2107,2 kişi edi. 2018-yilda aholi 13 017 nafar bölgan. Aholisi bayeusenlar (Bayeusains) deb ataladi.
Iqtisodiyoti
13Şaharda oziq-ovqat sanoati korxonalari joylaşgan uçta kiçik sanoat hududi bor, turizm rivojlangan. Bandlikning 46,8 foizi savdo, transport va xizmatlarda, 40,7 foizi davlat va munitsipal xizmatlarda, 8,9 foizi sanoatda. Işsizlik darajasi 2017-yilda 17,3 foiz bölgan. Bayeux an'anaviy ravişda kruzheva töqiş markazi hisoblanadi.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Asosiy diqqatga sazovor joy — Bayeux Notr-Dam sobori (1077-yilda bağişlangan). Bayeux gilami 1066-yildagi Angliyani bosib oliş voqealarini tasvirlaydi; uzunligi 70,3 m, balandligi 50 sm, 58 sahnadan iborat. Uning buyurtmaçisi haqida turli farazlar bor: an'anaga köra Matilda, keyinçalik esa episkop Odo. Şaharda baron Jerar muzeyi, 1944-yilgi Normandiya operatsiyasi muzeyi, 1864-yilda taşkil etilgan botanika boği, Ikkinçi jahon uruşining Buyuk Britaniyadagi eng yirik qabristoni (4648 qabr) va 2007-yilda oçilgan jurnalistlar xotirasi yodgorligi bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Bayeux // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/474 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABayeux. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/474
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/474
Raqamlarda
Aholi soni · 1-yanvar 2023
12 659 kişi
−0,7 %1-yanvar 2022ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q183910wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.