Biokimyo

− Biokimyo tirik organizmlarda sodir boʻladigan moddalar va kimyoviy reaksiyalarni, birinchi navbatda tirik hujayradagi jarayonlarni oʻrganadi. Bu jihati bilan u organik kimyodan farq qiladi. Ingliz tilidagi materialga koʻ…

− „Biokimyo“ atamasining kelib chiqishi haqida manbalar turlicha maʼlumot beradi. Oʻzbekcha va ruscha materiallarga koʻra, klassik maʼnoda uni 1903-yilda nemis kimyogari Karl Noyberg taklif qilgan. Inglizcha materialda esa…

− Fanning boshlanish nuqtasi haqida ham yagona fikr yoʻq. Baʼzilar uni 1833-yilda Anselm Payen tomonidan birinchi ferment — diastazaning kashf etilishi bilan, boshqalar 1897-yilda Eduard Buxnerning hujayrasiz ekstraktda sp…

− 1828-yilda Fridrix Vyoler mochevinani sintez qildi. Ruscha materialga koʻra, bu tirik organizm moddalarini sunʼiy yoʻl bilan olish mumkinligini birinchi marta koʻrsatdi va „hayotiy kuch“ mavjudligini taxmin qilgan vitali…

− Inglizcha materialga koʻra, biokimyo uch sohaga boʻlinishi mumkin: strukturaviy biologiya, fermentologiya va metabolizm. Oʻzbekcha materialda esa quyidagi boʻlimlar keltirilgan:

− Ruscha materialga koʻra, biokimyo usullari asosan XX asrda shakllangan. Eng keng tarqalganlari: xromatografiya (M. S. Svet, 1903-yil 21-mart), sentrifugalash (T. Svedberg, 1923) va elektroforez (A. Tiselius, 1937). Oqsil…

+ Biokimyo tirik organizmlarda sodir böladigan moddalar va kimyoviy reaksiyalarni, birinçi navbatda tirik hujayradagi jarayonlarni örganadi. Bu jihati bilan u organik kimyodan farq qiladi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga k…

+ „Biokimyo“ atamasining kelib çiqişi haqida manbalar turliça ma'lumot beradi. Özbekça va rusça manbalarga köra, klassik ma'noda uni 1903-yilda nemis kimyogari Karl Noyberg taklif qilgan. Inglizça Vikipediyada esa …

+ Fanning boşlaniş nuqtasi haqida ham yagona fikr yöq. Ba'zilar uni 1833-yilda Anselm Payen tomonidan birinçi ferment — diastazaning kaşf etilişi bilan, boşqalar 1897-yilda Eduard Buxnerning hujayrasiz ekstraktda sp…

+ 1828-yilda Fridrix Vyoler moçevinani sintez qildi. Rusça Vikipediyaga köra, bu tirik organizm moddalarini sun'iy yöl bilan oliş mumkinligini birinçi marta körsatdi va „hayotiy kuç“ mavjudligini taxmin qilgan vita…

+ Inglizça Vikipediyaga köra, biokimyo uç sohaga bölinişi mumkin: strukturaviy biologiya, fermentologiya va metabolizm. Özbekça Vikipediyada esa quyidagi bölimlar keltirilgan:

+ Rusça Vikipediyaga köra, biokimyo usullari asosan 20-asrda şakllangan. Eng keng tarqalganlari: xromatografiya (M. S. Svet, 1903-yil 21-mart), sentrifugalaş (T. Svedberg, 1923) va elektroforez (A. Tiselius, 1937). Oqs…

9 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

+ Biokimyo (biologik yoki fiziologik kimyo) — tirik hujayralar va organizmlarning kimyoviy tarkibi, şuningdek, ularning hayotiy faoliyati asosidagi kimyoviy jarayonlar haqidagi fan. U biologiya va kimyo kesişmasida joyla…

+ ## Nimani örganadi

+ Biokimyo tirik organizmlarda sodir böladigan moddalar va kimyoviy reaksiyalarni, birinçi navbatda tirik hujayradagi jarayonlarni örganadi. Bu jihati bilan u organik kimyodan farq qiladi. Ingliz tilidagi materialga kö…

+ Biokimyo yutuqlari asosan tibbiyot, oziq-ovqat va qişloq xöjaligida qöllanadi. Biokimyoviy tamoyillar va usullar muhandislik yondaşuvlari bilan birlaştirilganda biotexnologiya yuzaga keladi.

+ Biokimyo molekulyar biologiya bilan yaqin boğliq. Molekulyar biologlar asosan nuklein kislotalar bilan işlaydi, biokimyogarlar esa oqsillarga, ayniqsa fermentlarga e'tibor qaratgan. Sönggi yillarda bu ikki atama köpi…

+ ## Tarixi

+ Mustaqil fan sifatida biokimyo taxminan 100 yil oldin şakllangan, ammo odamlar qadimdan non pişiriş, pişloq tayyorlaş, vinoçilik va teri işlaş kabi biokimyoviy jarayonlarga asoslangan texnologiyalardan foydalanga…

+ „Biokimyo“ atamasining kelib çiqişi haqida manbalar turliça ma'lumot beradi. Özbekça va rusça materiallarga köra, klassik ma'noda uni 1903-yilda nemis kimyogari Karl Noyberg taklif qilgan. Inglizça materialda esa…

+ Fanning boşlaniş nuqtasi haqida ham yagona fikr yöq. Ba'zilar uni 1833-yilda Anselm Payen tomonidan birinçi ferment — diastazaning kaşf etilişi bilan, boşqalar 1897-yilda Eduard Buxnerning hujayrasiz ekstraktda sp…

+ 1828-yilda Fridrix Vyoler moçevinani sintez qildi. Rusça materialga köra, bu tirik organizm moddalarini sun'iy yöl bilan oliş mumkinligini birinçi marta körsatdi va „hayotiy kuç“ mavjudligini taxmin qilgan vitali…

+ Keyingi muhim voqealar: 1926-yilda Jeyms Samner birinçi sof ferment — ureazani olib, uning oqsil ekanini isbotladi; 1953-yilda Uotson va Krik Uilkins va Franklin işlariga tayanib DNK tuzilişini ta'riflab berdi, bu mol…

+ ## Tarmoqlari va usullari

+ Inglizça materialga köra, biokimyo uç sohaga bölinişi mumkin: strukturaviy biologiya, fermentologiya va metabolizm. Özbekça materialda esa quyidagi bölimlar keltirilgan:

+ - statik biokimyo (bioorganik kimyo) — organizmlarning kimyoviy tarkibi va molekulalar tuzilişi haqida; uning içida aminokislotalar, oqsillar, fermentlar, uglevodlar, nuklein kislotalar, nukleotidlar, lipidlar, vitamin…

+ Rusça materialga köra, biokimyo usullari asosan XX asrda şakllangan. Eng keng tarqalganlari: xromatografiya (M. S. Svet, 1903-yil 21-mart), sentrifugalaş (T. Svedberg, 1923) va elektroforez (A. Tiselius, 1937). Oqsil…