Bironsoy rasmlari

+ Bironsoy rasmlari — Nurota toğlari tizimiga kiruvçi Qoratoğdagi Bironsoy darasining qoyatoşlariga çekib, işqalab yoki çizib işlangan qadimiy tasvirlar (petrogliflar). ÖzME'ga köra, rasmlar daraning ikkala yonbağri böylab…

+ ## Joylaşuvi va topilişi

+ Özbekça Vikipediyaga köra, Bironsoy — [[m:845|Navoiy viloyati]]ning Navbahor tumanidagi soy; u Qoratoğning janubiy yonbağridan boşlanadi, uzunligi 28 km, havzasi 49 km² ni taşkil etadi. Soy kamsuv bölib, asosan bahorda t…

+ ÖzME'ga köra, tasvirlar 1967-yilda akademik Yahyo Ğulomov rahbarligidagi arxeologik ekspeditsiyaning J. Kabirov boşçiligidagi guruhi tomonidan aniqlangan.

+ ## Tasvirlar mazmuni

+ ÖzME rasmlarda odamlar, öq-yoy, xonaki va yovvoyi hayvonlar aks etganini qayd etadi: ot, it, tuya, eçki, qöy, yovvoyi buqa, arxar, toğ eçkisi, buğu, tönğiz, böri, tulki, ilon, qoplon va yölbars. Tasvirlarning eng kattasi…

+ Syujetlar orasida ov sahnalari, çorvaçilik — ayniqsa tuya va yilqi boqiş — bilan boğliq lavhalar, kundalik turmuş manzaralari köpçilikni taşkil qiladi. ÖzME ayrim tasvirlarni zarduştiylik e'tiqodi bilan boğlaydi.

+ ## Işlaniş usuli va davri

+ ÖzME'ga köra, rasmlar asosan oddiy çiziqlar va siluet usulida, qattiq asbob bilan zarb berib (çökiçlab) işlangan; ayrimlari çizib yoki işqalab tuşirilgan. Toş sirtida asboblarning dumaloq, bodomsimon, çözinçoq va ba'zan …

+ Eng qadimiy tasvirlar miloddan avvalgi 3—2-ming yilliklarga mansub. Miloddan avvalgi 1-ming yillikka hamda milodiy 1—7-asrlarga oid rasmlar ham köp. Demak, dara qoyalari ming yillar davomida turli avlodlar tomonidan qayt…

+ ## Ahamiyati

+ ÖzME Bironsoy rasmlarini bu hududda yaşagan aholining tarixi, madaniyati, urf-odatlari va diniy qaraşlarini örganiş uçun muhim manba bölgan san'at yodgorligi deb baholaydi. Toşga tuşirilgan ov va çorvaçilik sahnalari qad…