Bismilloh Xon
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Bismilloh Xon (asl ismi Qamaruddin Xon; 1916-yil 21-mart, Dumraon, Bihar — 2006-yil 21-avgust, Varanasi) — hind musiqaçisi, şahnay (qamişli puflama çolğu) ijroçisi, Şimoliy Hindiston (Hinduston) mumtoz musiqasining yirik vakili. Odatda «ustoz» unvoni bilan tilga olinadi. ÖzME'ga köra, u şahnayda birinçi bölib mumtoz musiqa namunalarini, jumladan ragalarni ijro etib, yangi ijroçilik maktabiga asos solgan. Inglizça Vikipediyaga köra, ilgari asosan an'anaviy marosimlarda çalinadigan xalq çolğusi hisoblangan şahnay aynan uning tufayli konsert sahnasiga çiqqan.1
Hayoti
13Inglizça Vikipediyaga köra, Bismilloh Xon Hindistonning Bihar ştatidagi Dumraon şahrida musulmon musiqaçilar oilasida tuğilgan. Otasi va ikki bobosi Dumraon mahorajasi saroyida musiqaçi bölgan. Rivoyatga köra, şahnayçi bobosi yangi tuğilgan çaqaloqni körib «Bismilloh!» deb yuborgan va bola şu nom bilan tanilgan. Umrining köp qismi Varanasi şahri bilan boğliq; u Ganga daryosi böyida har kuni şuğullangan.
Ijodiy yöli
13Inglizça Vikipediyaga köra, u 14 yoşida Allohobod musiqa anjumanida qatnaşgan. 1937-yilda Kalkuttadagi Butunhind musiqa konferensiyasidagi çiqişi şahnayni keng tanitgan va uni maşhur qilgan. 1947-yil 15-avgustda — Hindiston mustaqilligi e'lon qilingan kuni u Dehlidagi Qizil qal'ada bayroq kötariliş marosimida ijro etgan.
Uzoq vaqt xorijga çiqişdan böyin tovlagan musiqaçi 1966-yilda hukumat iltimosi bilan Edinburg xalqaro festivalida qatnaşgan; şundan söng Yevropa va Şimoliy Amerikada köp konsertlar bergan. U Satyajit Rayning «Musiqa xonasi» (Jalsaghar) filmida suratga tuşgan, bir neça hind filmi uçun şahnay partiyalarini ijro etgan.
Inglizça Vikipediyaga köra, Bismilloh Xon taqvodor musulmon bölgan, ammo hindu va musulmon marosimlarida birdek ijro etgani uçun diniy totuvlik timsoli sifatida qadrlangan. U kamdan-kam şogird olgan; şogirdlari orasida öz öğillari ham bor.
Mukofotlari
13ÖzME'ga köra, Bismilloh Xon Hindiston hukumatining Padma Şri va Padma Bxuşan unvonlari bilan taqdirlangan va Sangit Natak akademiyasi a'zosi bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, u Padma Şri (1961), Padma Bxuşan (1968) va Padma Vibxuşan (1980) mukofotlarini olgan, 2001-yilda esa mamlakatning eng oliy fuqarolik mukofoti — «Bharat Ratna» bilan taqdirlangan; bu mukofotni olgan uçinçi mumtoz musiqaçi bölgan.
Vafoti va xotirasi
13Inglizça Vikipediyaga köra, Bismilloh Xon 2006-yil 21-avgustda Varanasida yurak xurujidan vafot etgan. Hindiston hukumati milliy motam kuni e'lon qilgan, u şahnayi bilan birga Varanasidagi qabristonga harbiy şaraf bilan dafn etilgan. Sangit Natak akademiyasi 2006-yilda yoş san'atkorlar uçun uning nomidagi mukofotni ta'sis etgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Bismilloh Xon // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3307 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABismilloh Xon. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3307
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3307
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Bismillah Khanen.wikipedia.org
- 2ÖzME, 2-jild, 385-b.manbaa.uz · ÖzME, 2-jild, 385-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.