Çingizxon
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Genghis Khan→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 123
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Çingizxon (asl ismi Temuçin yoki Temujin; taxminan 1155/1162 — 1227) — möğul qabilalarini birlaştirib, Möğullar davlatiga asos solgan hukmdor va sarkarda. Uning va avlodlarining yurişlari natijasida Tinç okeanidan Şarqiy…
+ ## Kelib çiqişi va yoşligi
+ ÖzME'ga köra, Temuçin taxminan 1155-yilda Önon daryosi böyidagi Delun-Boldoq degan joyda tuğilgan. Inglizça Vikipediya tuğilgan yilini köpinça 1162-yil deb körsatadi va manbalarda 1155 dan 1167 gaça bölgan sanalar uçrayo…
+ ## Hokimiyat uçun kuraş
+ Temuçin uzoq yillar davomida tarqoq uruğ va qabilalarni birlaştiriş uçun kuraşgan. Dastlab u keraitlar xoni Töğril (Vanxon) bilan ittifoq tuzib, merkit, tatar, nayman va boşqa qabilalarni böysundirgan, keyinroq esa ittif…
+ 1206-yilda Önon böyida ötgan katta qurultoyda u «Çingizxon» unvoni bilan barça möğul qabilalarining oliy xoni deb e'lon qilingan. ÖzME bu unvonni «tengiz», ya'ni dengiz, okean sözi bilan boğlaydi; inglizça Vikipediyaga k…
+ ## Davlat va qöşin tuzilişi
+ Çingizxon qabilaviy sodiqlik örniga xonga şaxsiy sadoqatga asoslangan tartib örnatgan. Qöşin önlik, yuzlik va minglik bölinmalarga ajratilgan; inglizça Vikipediyaga köra, 15 yoşdan 70 yoşgaça bölgan erkaklar xizmatga çaq…
+ ## Yurişlari
+ Möğullar avval qöşni Ğarbiy Sya (tangut) davlatiga hujum qilgan, 1211-yilda esa Şimoliy Xitoydagi Szin saltanatiga qarşi uruş boşlangan; inglizça Vikipediyaga köra, Szin poytaxti Çjundu 1215-yilda qulagan. 1218-yilda Jeb…
+ 1218-yilda Xorazmşoh davlatiga qaraşli Ötror şahrida möğullar yuborgan savdo karvoni qirib taşlangan, keyin elçilar ham öldirilgan. Bu 1219-yilda boşlangan katta yurişga bahona bölgan. [[m:674|Ötror]] uzoq qamaldan söng …
+ ## Vafoti va merosi
+ ÖzME'ga köra, 1224-yilda Çingizxon saltanatni tört öğli — Jöji, Çiğatoy, Öqtoy va Tuli örtasida taqsimlagan. Hozirgi Özbekiston hududining katta qismi Çiğatoy ulusi tarkibiga kirgan. Xon 1227-yilning avgustida isyon köta…
+ Çingizxon merosiga baho turliça. Uning yurişlari millionlab odamlarning halok bölişiga va köplab madaniyat markazlarining vayron bölişiga olib kelgan. Inglizça Vikipediyaga köra, ayni paytda bu fathlar ulkan hududda savd…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Çingizxon (asl ismi Temuçin yoki Temujin; taxminan 1155/1162 — 1227) — möğul qabilalarini birlaştirib, Möğullar davlatiga asos solgan hukmdor va sarkarda. Uning va avlodlarining yurişlari natijasida Tinç okeanidan Şarqiy…
− ## Kelib çiqişi va yoşligi
− ÖzME'ga köra, Temuçin taxminan 1155-yilda Önon daryosi böyidagi Delun-Boldoq degan joyda tuğilgan. Inglizça Vikipediya tuğilgan yilini köpinça 1162-yil deb körsatadi va manbalarda 1155 dan 1167 gaça bölgan sanalar uçrayo…
− ## Hokimiyat uçun kuraş
− Temuçin uzoq yillar davomida tarqoq uruğ va qabilalarni birlaştiriş uçun kuraşgan. Dastlab u keraitlar xoni Töğril (Vanxon) bilan ittifoq tuzib, merkit, tatar, nayman va boşqa qabilalarni böysundirgan, keyinroq esa ittif…
− 1206-yilda Önon böyida ötgan katta qurultoyda u «Çingizxon» unvoni bilan barça möğul qabilalarining oliy xoni deb e'lon qilingan. ÖzME bu unvonni «tengiz», ya'ni dengiz, okean sözi bilan boğlaydi; inglizça Vikipediyaga k…
− ## Davlat va qöşin tuzilişi
− Çingizxon qabilaviy sodiqlik örniga xonga şaxsiy sadoqatga asoslangan tartib örnatgan. Qöşin önlik, yuzlik va minglik bölinmalarga ajratilgan; inglizça Vikipediyaga köra, 15 yoşdan 70 yoşgaça bölgan erkaklar xizmatga çaq…
− ## Yurişlari
− Möğullar avval qöşni Ğarbiy Sya (tangut) davlatiga hujum qilgan, 1211-yilda esa Şimoliy Xitoydagi Szin saltanatiga qarşi uruş boşlangan; inglizça Vikipediyaga köra, Szin poytaxti Çjundu 1215-yilda qulagan. 1218-yilda Jeb…
− 1218-yilda Xorazmşoh davlatiga qaraşli Ötror şahrida möğullar yuborgan savdo karvoni qirib taşlangan, keyin elçilar ham öldirilgan. Bu 1219-yilda boşlangan katta yurişga bahona bölgan. [[m:674|Ötror]] uzoq qamaldan söng …
− ## Vafoti va merosi
− ÖzME'ga köra, 1224-yilda Çingizxon saltanatni tört öğli — Jöji, Çiğatoy, Öqtoy va Tuli örtasida taqsimlagan. Hozirgi Özbekiston hududining katta qismi Çiğatoy ulusi tarkibiga kirgan. Xon 1227-yilning avgustida isyon köta…
− Çingizxon merosiga baho turliça. Uning yurişlari millionlab odamlarning halok bölişiga va köplab madaniyat markazlarining vayron bölişiga olib kelgan. Inglizça Vikipediyaga köra, ayni paytda bu fathlar ulkan hududda savd…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Genghis Khan→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 113
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Çingizxon (asl ismi Temuçin yoki Temujin; taxminan 1155/1162 — 1227) — möğul qabilalarini birlaştirib, Möğullar davlatiga asos solgan hukmdor va sarkarda. Uning va avlodlarining yurişlari natijasida Tinç okeanidan Şarqiy…
+ ## Kelib çiqişi va yoşligi
+ ÖzME'ga köra, Temuçin taxminan 1155-yilda Önon daryosi böyidagi Delun-Boldoq degan joyda tuğilgan. Inglizça Vikipediya tuğilgan yilini köpinça 1162-yil deb körsatadi va manbalarda 1155 dan 1167 gaça bölgan sanalar uçrayo…
+ ## Hokimiyat uçun kuraş
+ Temuçin uzoq yillar davomida tarqoq uruğ va qabilalarni birlaştiriş uçun kuraşgan. Dastlab u keraitlar xoni Töğril (Vanxon) bilan ittifoq tuzib, merkit, tatar, nayman va boşqa qabilalarni böysundirgan, keyinroq esa ittif…
+ 1206-yilda Önon böyida ötgan katta qurultoyda u «Çingizxon» unvoni bilan barça möğul qabilalarining oliy xoni deb e'lon qilingan. ÖzME bu unvonni «tengiz», ya'ni dengiz, okean sözi bilan boğlaydi; inglizça Vikipediyaga k…
+ ## Davlat va qöşin tuzilişi
+ Çingizxon qabilaviy sodiqlik örniga xonga şaxsiy sadoqatga asoslangan tartib örnatgan. Qöşin önlik, yuzlik va minglik bölinmalarga ajratilgan; inglizça Vikipediyaga köra, 15 yoşdan 70 yoşgaça bölgan erkaklar xizmatga çaq…
+ ## Yurişlari
+ Möğullar avval qöşni Ğarbiy Sya (tangut) davlatiga hujum qilgan, 1211-yilda esa Şimoliy Xitoydagi Szin saltanatiga qarşi uruş boşlangan; inglizça Vikipediyaga köra, Szin poytaxti Çjundu 1215-yilda qulagan. 1218-yilda Jeb…
+ 1218-yilda Xorazmşoh davlatiga qaraşli Ötror şahrida möğullar yuborgan savdo karvoni qirib taşlangan, keyin elçilar ham öldirilgan. Bu 1219-yilda boşlangan katta yurişga bahona bölgan. [[m:674|Ötror]] uzoq qamaldan söng …
+ ## Vafoti va merosi
+ ÖzME'ga köra, 1224-yilda Çingizxon saltanatni tört öğli — Jöji, Çiğatoy, Öqtoy va Tuli örtasida taqsimlagan. Hozirgi Özbekiston hududining katta qismi Çiğatoy ulusi tarkibiga kirgan. Xon 1227-yilning avgustida isyon köta…
+ Çingizxon merosiga baho turliça. Uning yurişlari millionlab odamlarning halok bölişiga va köplab madaniyat markazlarining vayron bölişiga olib kelgan. Inglizça Vikipediyaga köra, ayni paytda bu fathlar ulkan hududda savd…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 106–107-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 75
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)