Çökindi toğ jinslari
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Осадочные горные породы→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 122
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Çökindi toğ jinslari — Yer yuzasida yoki unga yaqin qatlamlarda, suv havzalari tubida va quruqlikda töplangan çökindilarning ziçlaşib qotişidan hosil bölgan toğ jinslari. Ular magmatik va metamorfik jinslar bilan bir qat…
+ ## Hosil bölişi
+ ÖzME'ga köra, çökindi jinslar uçun asosiy manba — Yer pöstidagi avvalgi magmatik, metamorfik va qadimiy çökindi jinslarning yemirilişidan çiqqan mahsulotlar, tabiiy suvlarda erigan moddalar, atmosfera gazlari, organizmla…
+ Rusça Vikipediyaga köra, bu jarayon bir neça bosqiçdan iborat. Diagenezda çökindi ustidagi qatlamlar bosimi ostida ziçlaşadi, suvsizlanadi va qayta kristallanadi; bu bosqiç ön minglab, hatto yuz minglab yil davom etişi m…
+ Çökiş jarayonining özi uç xil yöl bilan boradi: mexanik (oğirlik kuçi va oqim tezligining susayişi tufayli), kimyoviy (eritma töyinib, moddalar çökmaga tuşişi natijasida) va biogen (organizmlar faoliyati bilan boğliq).
+ ## Turlari
+ Kelib çiqişiga köra çökindi jinslar çaqiq (bölakli), kimyoviy va biogen (organogen) guruhlarga ajratiladi; rusça Vikipediya bularga aralaş jinslarni ham qöşadi. Inglizça Vikipediyaga köra, çaqiq jinslar donalar ölçamiga …
+ Kimyoviy tarkibi jihatidan çökindi jinslar magmatik jinslardan farq qiladi: ularda suv, karbonat kislota, organik uglerod, kalsiy va oltingugurt köproq. ÖzME'ga köra, eng keng tarqalganlari gilli jinslar (qariyb yarmi), …
+ ## Tarqalişi va ahamiyati
+ Çökindi jinslar odatda qatlam-qatlam bölib yotadi. ÖzME'ga köra, ular Yer pöstining massasi böyiça taxminan 10 foizini taşkil etsa-da, Yer yuzasining 75 foizini qoplaydi; inglizça Vikipediya qit'alar yuzasining 73 foizi …
+ Çökindi jinslar foydali qazilmalarning asosiy manbaidir: kömir, neft va gaz, tuzlar, temir, marganets va alyuminiy rudalari, oltin va platina soçmalari, fosforitlar va quriliş materiallarining katta qismi şular bilan boğ…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Çökindi toğ jinslari — Yer yuzasida yoki unga yaqin qatlamlarda, suv havzalari tubida va quruqlikda töplangan çökindilarning ziçlaşib qotişidan hosil bölgan toğ jinslari. Ular magmatik va metamorfik jinslar bilan bir qat…
− ## Hosil bölişi
− ÖzME'ga köra, çökindi jinslar uçun asosiy manba — Yer pöstidagi avvalgi magmatik, metamorfik va qadimiy çökindi jinslarning yemirilişidan çiqqan mahsulotlar, tabiiy suvlarda erigan moddalar, atmosfera gazlari, organizmla…
− Rusça Vikipediyaga köra, bu jarayon bir neça bosqiçdan iborat. Diagenezda çökindi ustidagi qatlamlar bosimi ostida ziçlaşadi, suvsizlanadi va qayta kristallanadi; bu bosqiç ön minglab, hatto yuz minglab yil davom etişi m…
− Çökiş jarayonining özi uç xil yöl bilan boradi: mexanik (oğirlik kuçi va oqim tezligining susayişi tufayli), kimyoviy (eritma töyinib, moddalar çökmaga tuşişi natijasida) va biogen (organizmlar faoliyati bilan boğliq).
− ## Turlari
− Kelib çiqişiga köra çökindi jinslar çaqiq (bölakli), kimyoviy va biogen (organogen) guruhlarga ajratiladi; rusça Vikipediya bularga aralaş jinslarni ham qöşadi. Inglizça Vikipediyaga köra, çaqiq jinslar donalar ölçamiga …
− Kimyoviy tarkibi jihatidan çökindi jinslar magmatik jinslardan farq qiladi: ularda suv, karbonat kislota, organik uglerod, kalsiy va oltingugurt köproq. ÖzME'ga köra, eng keng tarqalganlari gilli jinslar (qariyb yarmi), …
− ## Tarqalişi va ahamiyati
− Çökindi jinslar odatda qatlam-qatlam bölib yotadi. ÖzME'ga köra, ular Yer pöstining massasi böyiça taxminan 10 foizini taşkil etsa-da, Yer yuzasining 75 foizini qoplaydi; inglizça Vikipediya qit'alar yuzasining 73 foizi …
− Çökindi jinslar foydali qazilmalarning asosiy manbaidir: kömir, neft va gaz, tuzlar, temir, marganets va alyuminiy rudalari, oltin va platina soçmalari, fosforitlar va quriliş materiallarining katta qismi şular bilan boğ…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Осадочные горные породы→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 112
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Çökindi toğ jinslari — Yer yuzasida yoki unga yaqin qatlamlarda, suv havzalari tubida va quruqlikda töplangan çökindilarning ziçlaşib qotişidan hosil bölgan toğ jinslari. Ular magmatik va metamorfik jinslar bilan bir qat…
+ ## Hosil bölişi
+ ÖzME'ga köra, çökindi jinslar uçun asosiy manba — Yer pöstidagi avvalgi magmatik, metamorfik va qadimiy çökindi jinslarning yemirilişidan çiqqan mahsulotlar, tabiiy suvlarda erigan moddalar, atmosfera gazlari, organizmla…
+ Rusça Vikipediyaga köra, bu jarayon bir neça bosqiçdan iborat. Diagenezda çökindi ustidagi qatlamlar bosimi ostida ziçlaşadi, suvsizlanadi va qayta kristallanadi; bu bosqiç ön minglab, hatto yuz minglab yil davom etişi m…
+ Çökiş jarayonining özi uç xil yöl bilan boradi: mexanik (oğirlik kuçi va oqim tezligining susayişi tufayli), kimyoviy (eritma töyinib, moddalar çökmaga tuşişi natijasida) va biogen (organizmlar faoliyati bilan boğliq).
+ ## Turlari
+ Kelib çiqişiga köra çökindi jinslar çaqiq (bölakli), kimyoviy va biogen (organogen) guruhlarga ajratiladi; rusça Vikipediya bularga aralaş jinslarni ham qöşadi. Inglizça Vikipediyaga köra, çaqiq jinslar donalar ölçamiga …
+ Kimyoviy tarkibi jihatidan çökindi jinslar magmatik jinslardan farq qiladi: ularda suv, karbonat kislota, organik uglerod, kalsiy va oltingugurt köproq. ÖzME'ga köra, eng keng tarqalganlari gilli jinslar (qariyb yarmi), …
+ ## Tarqalişi va ahamiyati
+ Çökindi jinslar odatda qatlam-qatlam bölib yotadi. ÖzME'ga köra, ular Yer pöstining massasi böyiça taxminan 10 foizini taşkil etsa-da, Yer yuzasining 75 foizini qoplaydi; inglizça Vikipediya qit'alar yuzasining 73 foizi …
+ Çökindi jinslar foydali qazilmalarning asosiy manbaidir: kömir, neft va gaz, tuzlar, temir, marganets va alyuminiy rudalari, oltin va platina soçmalari, fosforitlar va quriliş materiallarining katta qismi şular bilan boğ…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 176–177-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 74
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)