Continental AG

Continental AG (norasmiy nomi Conti) — şinalar hamda sanoat rezina va termoplastik mahsulotlari işlab çiqaruvçi nemis köp millatli kompaniya. Markaziy qarorgohi Germaniyaning Quyi Saksoniya yerlaridagi Hannover şahrida joylaşgan. Ingliz tilidagi Vikipediya ma'lumotiga köra, 2025-yilda şina sotuvi böyiça dunyoda törtinçi örinni egallagan.

Kompaniya 1871-yil 8-oktabrda Hannoverda Continental-Caoutchouc- & Gutta-Perça Compagnie nomi bilan taşkil etilgan. Dastlab yumşoq rezina buyumlar, rezinalangan mato, aravalar va velosipedlar uçun quyma şinalar işlab çiqargan. Tulporning orqa oyoqlarida turgan tasviri kompaniya tovar belgisiga aylangan; bu belgi Prussiyaning Hannover viloyati gerbining bir qismi.

1892-yilda Continental nemis işlab çiqaruvçilari orasida birinçi bölib velosiped uçun pnevmatik şinalar, 1898-yildan esa avtomobillar uçun şinalar çiqara boşlagan. 1904-yilda naqşli protektorli şinalar, 1905-yilda yeçiladigan şinalar işlab çiqilgan. 1920-yilda amerikalik Goodrich kompaniyasi bilan hamkorlik örnatilgan. 1928–1929-yillarda nemis rezina sanoatining yirik kompaniyalari bilan qöşiliş natijasida Continental Gummi-Werke AG vujudga kelgan. Opel oilasi şu davrda asosiy aksiyadorga aylanib, 1971-yilgaça nazoratni saqlab qolgan.

Natsistlar hokimiyati davrida (1933-yildan) kompaniya boşqaruvi a'zolari partiyaga kirişga majbur qilingan, kuzatuv kengaşining yahudiy a'zolari ketişga majbur etilgan. Ikkinçi jahon uruşida kompaniya Neuengamme kontslageri bilan boğliq filiallarda majburiy mehnatdan foydalangan; rus tilidagi manbada mehnatga jalb etilgan mahbuslar soni taxminan 10 ming deb körsatilgan.

Uruşdan keyin: 1955-yilda kamerasiz şinalar, 1960-yilda radial kordli şinalar işlab çiqarilgan, 1967-yilda Contidrom sinov poligoni oçilgan. 1979-yilda Uniroyal Yevropa şina bölimi, 1987-yilda amerikalik General Tire sotib olingan; şu yili nom Continental AG ga qisqartirilgan. Keyingi xaridlar orasida: 1985-yilda Semperit, 1993-yilda Barum nazorat paketi, 1998-yilda ITT Industries tormoz va şassi bölimi (1,93 mlrd dollar), 2007-yilda Siemens VDO.

2008-yil avgustida Schaeffler Group kompaniyani qölga kiritişga rozi bölgan; bitim kompaniyani taxminan 12 mlrd yevro deb baholagan. 2021-yil sentabrida quvvat uzatmalari bölimi Vitesco Technologies nomi bilan ajratilgan. Ingliz tilidagi manbaga köra, 2025-yilda avtomobil texnologiyalari sektori Aumovio nomi bilan ajratilgan; 2026-yil iyulida ContiTech bölimini Lone Star Funds bilan boğliq tuzilmaga sotiş kelişilgan (tartibga soluvçi tasdiq şart).

Kompaniya yengil va yuk avtomobillari, mototsikl, velosiped hamda sanoat transporti uçun şinalar işlab çiqaradi. Şinalar Continental, Barum, General Tire, Matador, Semperit va Uniroyal markalari ostida sotiladi. ContiTech bölimi şlanglar, konveyer lentalari, uzatma tasmalari, pnevmatik ressorlar va boşqa sanoat mahsulotlarini işlab çiqaradi.

Şina zavodlari Yevropa, Amerika, Osiyo va Janubiy Afrikada joylaşgan, jumladan Korbax (Germaniya), Lousado (Portugaliya), Otrokovitse (Çexiya), Puxov (Slovakiya), Mount Vernon (AQSH), Xefey (Xitoy) va Rayong (Tailand). Yevropadagi eng yirik şina zavodi Otrokovitsedadir: 2025-yilda u yerda 5400 dan ortiq kişi işlagan, yillik quvvati 19 mln gaça yengil avtomobil şinasi va bir milliondan ortiq yuk hamda sanoat şinasini taşkil etgan.

2023-yil martida kompaniya Rossiyadagi faoliyatini yopişini e'lon qilgan, şu yilning may oyida Kaluga zavodi sotilgan.

• 2021-yil: Rezina texnologiyalari bölimi daromadi 17,6 mlrd yevro (98 ming xodim); Avtomobil texnologiyalari — 15,4 mlrd yevro (89 ming xodim); şartnomaviy işlab çiqariş — 0,9 mlrd yevro (3 ming xodim).
• 2021-yil hududlar böyiça daromad: Germaniya — 5,88 mlrd yevro; qolgan Yevropa — 10,59; Şimoliy Amerika — 8,53; Osiyo-Tinç okeani — 7,34; boşqa hududlar — 1,43 mlrd yevro.
• 2005-yilda 106,2 mln yengil va 6,7 mln yuk avtomobili şinasi işlab çiqarilgan.
• Forbes Global 2000 röyxatida 2022-yilda 511-örin.
• 2024-yil holatiga Xitoyda 23 işlab çiqariş bazasi va 28 ilmiy-tadqiqot markazi, taxminan 17,6 ming xodim.

Aksiyalar DAX indeksi hisobida hisobga olinadi. 2008-yil avgustida Schaeffler Group 75% aksiyani sotib olgan, 2011-yilda uluşini 60% gaça, 2016-yilda 46% gaça kamaytirgan. Ingliz tilidagi manbaga köra, Schaefflerlar oilasining IHO Group kompaniyasi nazorat qiluvçi aksiyador bölib, 46% ga egalik qiladi. Qolgan aksiyalar Frankfurt fond birjasida, şuningdek AQShda ADR şaklida muomalada bölgan.

Rossiyadagi manbaga köra, Volfgang Raytsle kuzatuv kengaşi raisi, Nikolay Zaytser esa 2020-yil dekabridan boşqaruv raisi bölgan. Ingliz tilidagi manbaga köra, 2026-yil 1-yanvardan boş direktor — Kristian Kyotts (Christian Kötz); u Nikolay Zetserning örniga kelgan. 2025-yil avgustidan moliya direktori — Roland Velsbaxer.