Delta

+ Delta (daryo deltasi) — daryoning dengiz, köl yoki okeanga quyiliş qismida suv oqizib kelgan jinslar töplanişidan vujudga kelgan past tekislik. Bunday joyda daryo köplab tarmoq va irmoqlarga bölinib oqadi. Rusça Vikipedi…

+ ## Nomining kelib çiqişi

+ ÖzME va rusça Vikipediyaga köra, atama Nil daryosining quyilişidagi tekislik nomidan kelib çiqqan: bu tekislik uçburçak şaklida bölgani uçun qadimgi yunonlar uni yunon alifbosidagi «Δ» (delta) harfiga öxşatgan.

+ ## Hosil bölişi

+ Delta daryo suvi, u olib keladigan loyqa va qum, dengiz tölqinlari, suv kötarilişi va qaytişi hamda şamol keltiradigan oqimlarning özaro ta'siri natijasida şakllanadi. ÖzME'ga köra, vaqt ötişi bilan delta kengayib, dengi…

+ Rusça Vikipediyaga köra, delta borligi daryoning uzunligiga deyarli boğliq emas: tölqin, suv kötarilişi va qirğoqning çökişi kuçli bölgan joylarda, hatto juda yirik daryolar ham katta delta hosil qilmaydi. Deltaga qarama…

+ ## Eng yirik deltalar

+ Deltalarning şakli va maydoni turliça. Rusça Vikipediya eng yiriklari qatorida Gang (105,6 ming km²), Amazonka (100 ming km²), Lena (45,5 ming km²), Hind (41,4 ming km²), Mekong (40,6 ming km²), Missisipi (28,6 ming km²)…

+ ## Örta Osiyo deltalari

+ Rusça Vikipediyaga köra, Örta Osiyo daryolarining deltalari quruq iqlim şaroitida şakllangan va faqat daryoning özi keltiradigan çuçuk suv hisobiga yaşaydi. Ularda töqay örmonlari, qamiş va qoğa bosgan botqoqliklar keng …

+ ## Xöjalikdagi ahamiyati

+ ÖzME delta tuproqlari unumdor ekanini ta'kidlaydi. Rusça Vikipediyaga köra, Nil, Xuanxe, Gang kabi daryolarning deltalari qadimdan jadal dehqonçilik qilinadigan hududlar bölib kelgan. Ayni paytda köp deltalar yer yuzasin…