Dengiz navigatsiya xaritalari

+ Dengiz navigatsiya xaritalari — dengiz xaritalarining asosiy turi; dengiz yoki boşqa suv havzasi va unga tutaş qirğoqlarni tasvirlab, kemalarni boşqariş va xavfsiz suzişni ta'minlaşga xizmat qiladi. Inglizça Vikipediyaga…

+ ## Mazmuni

+ ÖzME'ga köra, navigatsiya xaritalarida qirğoq çizigining şakli va tavsifi, dengiz tubining relyefi va grunti, suv osti va suv usti qoyalari, oqimlar, kema yöllari hamda ularda uçraydigan xavflar — sayozliklar, qoyalar, k…

+ ## Turlari

+ ÖzME navigatsiya xaritalarini vazifasi va masştabiga köra quyidagi turlarga ajratadi:

+ - **planlar** — 1:500 dan 1:25 000 gaça masştabda; portlar, qöltiqlar va kiçik akvatoriyalarni batafsil körsatadi; - **xususiy xaritalar** — 1:25 000 dan 1:75 000 gaça masştabda; - **yöl xaritalari** — 1:100 000 dan 1:50…

+ Masştab qançalik yirik bölsa, xaritada şunça köp tafsilot beriladi.

+ ## Tuziliş manbalari

+ Inglizça Vikipediyaga köra, navigatsiya xaritalari gidrografik va batimetrik tadqiqotlar asosida tuziladi. Ilgari çuqurlik arqonli löt bilan ölçangan bölsa, hozir exolot yordamida aniqlanadi. Tadqiqotlar köp mehnat va va…

+ ## Naşr etiliş va yangilaniş

+ Inglizça Vikipediyaga köra, rasmiy navigatsiya xaritalarini köp mamlakatlarda milliy gidrografiya idoralari naşr etadi. Xalqaro gidrografiya taşkiloti muvofiqlaştiruvida xaritalarni yagona tizimga keltiruvçi xalqaro «INT…

+ Suv yöllari va navigatsiya belgilari özgarib turgani uçun eskirgan yoki tuzatilmagan xaritadan foydalaniş xavfli. Şu sababli xarita çiqaruvçilar dengizçilarni özgarişlar haqida muntazam xabardor qilib boradi. Bugungi kun…

+ ## Çeklovlari

+ Inglizça Vikipediyaga köra, eng puxta xarita ham xatodan xoli emas. Masalan, 1973-yilda Hind okeanida xaritada 5000 metrdan çuqur deb belgilangan joyda yuk kemasi noma'lum suv osti toğiga urilgan; keyinçalik bu toğ maxsu…