Difteriya
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Diphtheria→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 122
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Difteriya (yunonça «diphthera» — teri, parda), xalq orasida böğma — difteriya tayoqçasi qözğatadigan ötkir yuqumli kasallik. U asosan tomoq, burun-halqum va hiqildoq şilliq pardalarida ziç kulrang parda (karaş) hosil böl…
+ ## Qözğatuvçisi va yuqişi
+ Kasallikni Corynebacterium diphtheriae bakteriyasi qözğatadi; uni Klebs–Lefler tayoqçasi deb ham ataşadi. Inglizça Vikipediyaga köra, tayoqçani 1883-yilda Edvin Klebs aniqlagan, 1884-yilda esa Fridrix Lefler sof holda ös…
+ Kasallik asosan havo-tomçi yöli bilan — bemor yötalganda, aksirganda yoki gapirganda yuqadi; ifloslangan buyumlar orqali ham tarqalişi mumkin. Bemor kasallik davomida va hatto soğayganidan keyin ham ma'lum vaqt yuqtiriş …
+ ## Keçişi va belgilari
+ ÖzME'ga köra, yaşirin davr 2–10 kun davom etadi (inglizça Vikipediyada odatda 2–5 kun deyilgan). Bakteriya şilliq pardaga örnaşib, toksin ajratadi; toksin qon va limfa orqali butun tanaga tarqaladi, mahalliy yalliğlaniş …
+ Eng köp uçraydigan tomoq difteriyasi holsizlik va haroratning 38–39° gaça kötarilişi bilan boşlanadi. Tomoq oğriydi, jağ osti limfa tugunlari kattalaşadi, murtak bezlari va yumşoq tanglay oq yoki kulrang parda bilan qopl…
+ Toksin yurak, buyrak va nervlarga ham zarar yetkazadi. Inglizça Vikipediyaga köra, asoratlar orasida miokardit va yurak urişining buzilişi, nervlar yalliğlanişi natijasidagi falajlar bor. Ayni manbaga köra, aniqlangan ho…
+ ## Davolaş
+ ÖzME'ga köra, davolaşning asosiy usuli — toksinni zararsizlantiruvçi difteriyaga qarşi zardob yuboriş. Inglizça Vikipediyaga köra, antitoksinni 1890-yilda Emil fon Bering va Kitasato Şibasaburo yaratgan, Bering bu iş uçu…
+ ## Oldini oliş
+ Kasallikning oldini olişning eng samarali yöli — emlaş. Inglizça Vikipediyaga köra, difteriya anatoksini 1920-yillarda joriy etilgan, Ikkinçi jahon uruşidan keyin esa ommaviy emlaş keng yoyilgan; natijada dunyo böyiça qa…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Difteriya (yunonça «diphthera» — teri, parda), xalq orasida böğma — difteriya tayoqçasi qözğatadigan ötkir yuqumli kasallik. U asosan tomoq, burun-halqum va hiqildoq şilliq pardalarida ziç kulrang parda (karaş) hosil böl…
− ## Qözğatuvçisi va yuqişi
− Kasallikni Corynebacterium diphtheriae bakteriyasi qözğatadi; uni Klebs–Lefler tayoqçasi deb ham ataşadi. Inglizça Vikipediyaga köra, tayoqçani 1883-yilda Edvin Klebs aniqlagan, 1884-yilda esa Fridrix Lefler sof holda ös…
− Kasallik asosan havo-tomçi yöli bilan — bemor yötalganda, aksirganda yoki gapirganda yuqadi; ifloslangan buyumlar orqali ham tarqalişi mumkin. Bemor kasallik davomida va hatto soğayganidan keyin ham ma'lum vaqt yuqtiriş …
− ## Keçişi va belgilari
− ÖzME'ga köra, yaşirin davr 2–10 kun davom etadi (inglizça Vikipediyada odatda 2–5 kun deyilgan). Bakteriya şilliq pardaga örnaşib, toksin ajratadi; toksin qon va limfa orqali butun tanaga tarqaladi, mahalliy yalliğlaniş …
− Eng köp uçraydigan tomoq difteriyasi holsizlik va haroratning 38–39° gaça kötarilişi bilan boşlanadi. Tomoq oğriydi, jağ osti limfa tugunlari kattalaşadi, murtak bezlari va yumşoq tanglay oq yoki kulrang parda bilan qopl…
− Toksin yurak, buyrak va nervlarga ham zarar yetkazadi. Inglizça Vikipediyaga köra, asoratlar orasida miokardit va yurak urişining buzilişi, nervlar yalliğlanişi natijasidagi falajlar bor. Ayni manbaga köra, aniqlangan ho…
− ## Davolaş
− ÖzME'ga köra, davolaşning asosiy usuli — toksinni zararsizlantiruvçi difteriyaga qarşi zardob yuboriş. Inglizça Vikipediyaga köra, antitoksinni 1890-yilda Emil fon Bering va Kitasato Şibasaburo yaratgan, Bering bu iş uçu…
− ## Oldini oliş
− Kasallikning oldini olişning eng samarali yöli — emlaş. Inglizça Vikipediyaga köra, difteriya anatoksini 1920-yillarda joriy etilgan, Ikkinçi jahon uruşidan keyin esa ommaviy emlaş keng yoyilgan; natijada dunyo böyiça qa…
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Diphtheria→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 112
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Difteriya (yunonça «diphthera» — teri, parda), xalq orasida böğma — difteriya tayoqçasi qözğatadigan ötkir yuqumli kasallik. U asosan tomoq, burun-halqum va hiqildoq şilliq pardalarida ziç kulrang parda (karaş) hosil böl…
+ ## Qözğatuvçisi va yuqişi
+ Kasallikni Corynebacterium diphtheriae bakteriyasi qözğatadi; uni Klebs–Lefler tayoqçasi deb ham ataşadi. Inglizça Vikipediyaga köra, tayoqçani 1883-yilda Edvin Klebs aniqlagan, 1884-yilda esa Fridrix Lefler sof holda ös…
+ Kasallik asosan havo-tomçi yöli bilan — bemor yötalganda, aksirganda yoki gapirganda yuqadi; ifloslangan buyumlar orqali ham tarqalişi mumkin. Bemor kasallik davomida va hatto soğayganidan keyin ham ma'lum vaqt yuqtiriş …
+ ## Keçişi va belgilari
+ ÖzME'ga köra, yaşirin davr 2–10 kun davom etadi (inglizça Vikipediyada odatda 2–5 kun deyilgan). Bakteriya şilliq pardaga örnaşib, toksin ajratadi; toksin qon va limfa orqali butun tanaga tarqaladi, mahalliy yalliğlaniş …
+ Eng köp uçraydigan tomoq difteriyasi holsizlik va haroratning 38–39° gaça kötarilişi bilan boşlanadi. Tomoq oğriydi, jağ osti limfa tugunlari kattalaşadi, murtak bezlari va yumşoq tanglay oq yoki kulrang parda bilan qopl…
+ Toksin yurak, buyrak va nervlarga ham zarar yetkazadi. Inglizça Vikipediyaga köra, asoratlar orasida miokardit va yurak urişining buzilişi, nervlar yalliğlanişi natijasidagi falajlar bor. Ayni manbaga köra, aniqlangan ho…
+ ## Davolaş
+ ÖzME'ga köra, davolaşning asosiy usuli — toksinni zararsizlantiruvçi difteriyaga qarşi zardob yuboriş. Inglizça Vikipediyaga köra, antitoksinni 1890-yilda Emil fon Bering va Kitasato Şibasaburo yaratgan, Bering bu iş uçu…
+ ## Oldini oliş
+ Kasallikning oldini olişning eng samarali yöli — emlaş. Inglizça Vikipediyaga köra, difteriya anatoksini 1920-yillarda joriy etilgan, Ikkinçi jahon uruşidan keyin esa ommaviy emlaş keng yoyilgan; natijada dunyo böyiça qa…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 3-jild, 316–317-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 74
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)