Dinamika
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Динамика (физика)→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 123
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Dinamika (yunonça dynamis — «kuç») — mexanikaning jismlar harakatini ularga ta'sir etayotgan kuçlar bilan boğliq holda örganadigan bölimi. Rusça Vikipediyaga köra, kinematika harakat qanday sodir bölişini tasvirlasa, din…
+ ## Asosiy masalalari
+ Dinamikaning ikki asosiy masalasi bor. Birinçisida jismning harakati ma'lum bölib, unga ta'sir etayotgan kuçlarni topiş talab qilinadi. Ikkinçisida, aksinça, kuçlar berilgan bölib, ular ta'sirida jism qanday harakatlaniş…
+ ## Nyuton qonunlari
+ Klassik dinamikaning asosini Isaak Nyuton ta'riflagan uç qonun taşkil etadi:
+ - **Inersiya qonuni:** jismga muvozanatlaşmagan kuç ta'sir etmasa, u öz tezligini saqlaydi. - **Ikkinçi qonun:** inersial sanoq tizimida jismga ta'sir etuvçi kuç uning massasi bilan tezlanişi köpaytmasiga teng (F = ma), …
+ Rusça Vikipediyaga köra, noinersial sanoq tizimlarida ikkinçi qonun şaklini saqlab qoliş uçun inersiya kuçlari — markazdan qoçma kuç va Koriolis kuçi kiritiladi. Ernst Max dinamika asoslarini Galileo Galiley qöygan deb h…
+ ## Bölimlari
+ ÖzME örganiladigan obyektga qarab dinamikaning bir neça bölimini ajratadi: moddiy nuqta va moddiy nuqtalar tizimi dinamikasi, qattiq jism dinamikasi, massasi özgaruvçan jism dinamikasi, elastik yoki plastik deformatsiyal…
+ ## Umumiy teoremalar
+ Moddiy nuqta va tizimlar harakati Nyuton qonunlariga asoslangan differensial tenglamalar yordamida topiladi. ÖzME'ga köra, amalda dinamikaning uç umumiy teoremasi keng qöllanadi:
+ - **Harakat miqdori (impuls) özgarişi haqidagi teorema** — tizim impulsining özgarişi taşqi kuçlar impulslari yiğindisiga teng. U suyuqliklar harakati, zarba va reaktiv harakat nazariyalarida işlatiladi. - **Kinetik mome…
+ Bundan taşqari umumlaşgan koordinatalar va umumlaşgan kuçlar tuşunçalari asosida Lagranjning ikkinçi tur tenglamalari tuziladi. Rusça Vikipediyaga köra, dinamika qonunlarining köpçiligini eng kiçik ta'sir tamoyilidan ham…
+ ## Qöllaniş doirasi va tatbiqlari
+ Klassik dinamika millimetrning uluşlaridan tortib sekundiga bir neça kilometrgaça bölgan tezliklardagi harakatni yaxşi tasvirlaydi. Juda kiçik zarralar harakati kvant mexanikasida, yoruğlik tezligiga yaqin tezliklar esa …
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Dinamika (yunonça dynamis — «kuç») — mexanikaning jismlar harakatini ularga ta'sir etayotgan kuçlar bilan boğliq holda örganadigan bölimi. Rusça Vikipediyaga köra, kinematika harakat qanday sodir bölişini tasvirlasa, din…
− ## Asosiy masalalari
− Dinamikaning ikki asosiy masalasi bor. Birinçisida jismning harakati ma'lum bölib, unga ta'sir etayotgan kuçlarni topiş talab qilinadi. Ikkinçisida, aksinça, kuçlar berilgan bölib, ular ta'sirida jism qanday harakatlaniş…
− ## Nyuton qonunlari
− Klassik dinamikaning asosini Isaak Nyuton ta'riflagan uç qonun taşkil etadi:
− - **Inersiya qonuni:** jismga muvozanatlaşmagan kuç ta'sir etmasa, u öz tezligini saqlaydi. - **Ikkinçi qonun:** inersial sanoq tizimida jismga ta'sir etuvçi kuç uning massasi bilan tezlanişi köpaytmasiga teng (F = ma), …
− Rusça Vikipediyaga köra, noinersial sanoq tizimlarida ikkinçi qonun şaklini saqlab qoliş uçun inersiya kuçlari — markazdan qoçma kuç va Koriolis kuçi kiritiladi. Ernst Max dinamika asoslarini Galileo Galiley qöygan deb h…
− ## Bölimlari
− ÖzME örganiladigan obyektga qarab dinamikaning bir neça bölimini ajratadi: moddiy nuqta va moddiy nuqtalar tizimi dinamikasi, qattiq jism dinamikasi, massasi özgaruvçan jism dinamikasi, elastik yoki plastik deformatsiyal…
− ## Umumiy teoremalar
− Moddiy nuqta va tizimlar harakati Nyuton qonunlariga asoslangan differensial tenglamalar yordamida topiladi. ÖzME'ga köra, amalda dinamikaning uç umumiy teoremasi keng qöllanadi:
− - **Harakat miqdori (impuls) özgarişi haqidagi teorema** — tizim impulsining özgarişi taşqi kuçlar impulslari yiğindisiga teng. U suyuqliklar harakati, zarba va reaktiv harakat nazariyalarida işlatiladi. - **Kinetik mome…
− Bundan taşqari umumlaşgan koordinatalar va umumlaşgan kuçlar tuşunçalari asosida Lagranjning ikkinçi tur tenglamalari tuziladi. Rusça Vikipediyaga köra, dinamika qonunlarining köpçiligini eng kiçik ta'sir tamoyilidan ham…
− ## Qöllaniş doirasi va tatbiqlari
− Klassik dinamika millimetrning uluşlaridan tortib sekundiga bir neça kilometrgaça bölgan tezliklardagi harakatni yaxşi tasvirlaydi. Juda kiçik zarralar harakati kvant mexanikasida, yoruğlik tezligiga yaqin tezliklar esa …
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Динамика (физика)→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 113
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Dinamika (yunonça dynamis — «kuç») — mexanikaning jismlar harakatini ularga ta'sir etayotgan kuçlar bilan boğliq holda örganadigan bölimi. Rusça Vikipediyaga köra, kinematika harakat qanday sodir bölişini tasvirlasa, din…
+ ## Asosiy masalalari
+ Dinamikaning ikki asosiy masalasi bor. Birinçisida jismning harakati ma'lum bölib, unga ta'sir etayotgan kuçlarni topiş talab qilinadi. Ikkinçisida, aksinça, kuçlar berilgan bölib, ular ta'sirida jism qanday harakatlaniş…
+ ## Nyuton qonunlari
+ Klassik dinamikaning asosini Isaak Nyuton ta'riflagan uç qonun taşkil etadi:
+ - **Inersiya qonuni:** jismga muvozanatlaşmagan kuç ta'sir etmasa, u öz tezligini saqlaydi. - **Ikkinçi qonun:** inersial sanoq tizimida jismga ta'sir etuvçi kuç uning massasi bilan tezlanişi köpaytmasiga teng (F = ma), …
+ Rusça Vikipediyaga köra, noinersial sanoq tizimlarida ikkinçi qonun şaklini saqlab qoliş uçun inersiya kuçlari — markazdan qoçma kuç va Koriolis kuçi kiritiladi. Ernst Max dinamika asoslarini Galileo Galiley qöygan deb h…
+ ## Bölimlari
+ ÖzME örganiladigan obyektga qarab dinamikaning bir neça bölimini ajratadi: moddiy nuqta va moddiy nuqtalar tizimi dinamikasi, qattiq jism dinamikasi, massasi özgaruvçan jism dinamikasi, elastik yoki plastik deformatsiyal…
+ ## Umumiy teoremalar
+ Moddiy nuqta va tizimlar harakati Nyuton qonunlariga asoslangan differensial tenglamalar yordamida topiladi. ÖzME'ga köra, amalda dinamikaning uç umumiy teoremasi keng qöllanadi:
+ - **Harakat miqdori (impuls) özgarişi haqidagi teorema** — tizim impulsining özgarişi taşqi kuçlar impulslari yiğindisiga teng. U suyuqliklar harakati, zarba va reaktiv harakat nazariyalarida işlatiladi. - **Kinetik mome…
+ Bundan taşqari umumlaşgan koordinatalar va umumlaşgan kuçlar tuşunçalari asosida Lagranjning ikkinçi tur tenglamalari tuziladi. Rusça Vikipediyaga köra, dinamika qonunlarining köpçiligini eng kiçik ta'sir tamoyilidan ham…
+ ## Qöllaniş doirasi va tatbiqlari
+ Klassik dinamika millimetrning uluşlaridan tortib sekundiga bir neça kilometrgaça bölgan tezliklardagi harakatni yaxşi tasvirlaydi. Juda kiçik zarralar harakati kvant mexanikasida, yoruğlik tezligiga yaqin tezliklar esa …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 3-jild, 273–274-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 75
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)