Dioptaz
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Диоптаз→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 135
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Dioptaz (yunonça «dioptas» — orasidan körmoq) — misning suvli silikatidan iborat mineral. Uni mis zumradi, aşirit yoki axirit deb ham ataşadi. Kimyoviy formulasi Cu₆[Si₆O₁₈]·6H₂O. Rusça Vikipediyaga köra, dioptaz kam uçr…
+ ## Kaşf etiliş tarixi
+ ÖzME'ga köra, mineralni birinçi bölib 1785-yilda [[m:687|Buxoro]]lik savdogar Muhammad Aşir Markaziy [[m:350|Qozoğiston]]dagi Oltintepa degan joydan topgan va u dastlab topuvçining nomi bilan «aşirit» deb atalgan. Ingliz…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, dioptazdan juda qadimda ham foydalanilgan: Iordaniyadagi Ayn-Ğazal yodgorligidan topilgan, taxminan miloddan avvalgi 7200-yilga oid ohak haykallarda közlarning çetlarini böyaş uçun şu mineral …
+ ## Xossalari
+ Dioptaz trigonal singoniyada kristallanadi; kristallari qisqa ustunça yoki romboedr körinişida böladi. Rangi zumradsimon yaşildan töq yaşilgaça, yaltiroqligi şişasimon. ÖzME'ga köra, qattiqligi 5, ziçligi 3300 kg/m³. Rus…
+ ## Uçrayişi
+ Dioptaz mis sulfidli konlarning oksidlaniş (nuraş) zonasida ikkilamçi mineral sifatida hosil böladi. ÖzME'ga köra, u malaxit, broşantit, xrizokolla va misning boşqa ikkilamçi minerallari, şuningdek kalsit, kvars va limon…
+ ## Ahamiyati
+ Rusça Vikipediyaga köra, dioptaz ruda sifatida foydalaniş uçun juda kam uçraydi. Rangi çiroyli bölsa-da, mörtligi va oson ajraluvçanligi uni zargarlikda işlov beriş uçun noqulay qiladi. Undan ba'zan qimmatbaho buyumlarga…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 3-jild, 286-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 87
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)