Don

+ Don — [[m:352|Rossiya]]ning Yevropa qismidagi yirik daryo, Azov dengiziga quyiladi. ÖzME'ga köra, qadimgi yunonlar uni Tanais deb ataganlar. Rusça Vikipediyaga köra, uzunligi jihatidan Don Yevropadagi beşinçi daryo hisob…

+ ## Nomi

+ Rusça Vikipediyaga köra, «Don» nomi skif-sarmat tillaridagi «danu» — «daryo, suv» sözidan kelib çiqqan; bu ildiz osetin tilida «don» — «daryo, suv» şaklida saqlangan, Dnepr, Dnestr va Donets nomlari ham unga yaqin deb hi…

+ ## Geografiyasi

+ ÖzME'ga köra, Donning uzunligi 1870 km, havzasining maydoni 422 ming km². Daryo Örta Rus qirlarining şarqiy yon bağridan boşlanadi. Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, uning manbai Tula viloyatidagi Novomoskovsk şahrida…

+ ÖzME'ga köra, Donning yuqori qismi tor vodiydan oqadi, öng qirğoği baland (90 m gaça) va jarlar köp, çuqurligi 20 metrgaça yetadi. Rostov-Don şahridan quyida maydoni taxminan 340 km² bölgan delta boşlanadi. Daryoga öngda…

+ ## Suv rejimi

+ ÖzME'ga köra, Don asosan qor, qisman yomğir suvlaridan töyinadi. Noyabr–dekabrda muz bilan qoplanadi va martda muzdan böşaydi. ÖzME daryoning örtaça suv sarfini sekundiga 935 m³ deb körsatadi, Rusça Vikipediyada esa seku…

+ ## Xöjalikdagi ahamiyati

+ ÖzME'ga köra, Donning quyi oqimida Simlyansk suv ombori va GES qurilgan. Daryo kema qatnaydigan Volga–Don kanali orqali Volga bilan boğlangan. Sosna daryosi quyiladigan joydan 1604 km masofada va Liski şahridan 1355 km m…

+ ## Tarixi

+ Inglizça Vikipediyaga köra, Don qadimdan Vizantiya savdogarlari uçun muhim savdo yöli bölgan. Kurgan farazi tarafdorlari Volga va Don oraliğidagi hududni miloddan avvalgi 4-mingyillikda hind-yevropa xalqlarining ilk vata…