Eaton Corporation

Eaton Corporation plc — elektr jihozlari, gidravlika, aviatsiya va avtomobil komponentlarini işlab çiqaradigan xalqaro kompaniya. Rasmiy boş ofisi Irlandiyaning Dublin şahrida, asosiy boşqaruv markazi AQShning Ogayo ştatidagi Biçvud şaharçasida joylaşgan.

Kompaniya 1911-yilda Nyu-Jersi ştatining Blumfild şahrida Jozef Eaton, Xenning Taube va Viggo Torbensen tomonidan Torbensen Gear and Axle nomi bilan taşkil etilgan. U yuk maşinalari uçun mustahkam köpriklar (öqlar) işlab çiqarişga ixtisoslaşgan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, birinçi yili atigi 7 ta köprik çiqarilgan. 1914-yilda kompaniya avtomobil zavodlariga yaqinlaşiş uçun Klivlendga köçdi. Keyingi yillarda sotiliş va qayta sotib oliş orqali nomi bir neça marta özgargan: Eaton Axle and Spring, 1932-yilda Eaton Manufacturing, 1965–1966-yillarda Eaton Yale & Towne. Hozirgi nom — Eaton Corporation — 1971-yilda qabul qilingan. Manbalar ayrim sanalarda farq qiladi: ingliz tilidagi maqolaga köra Eaton köprik bölimini Republic'dan 1923-yilda qaytarib sotib olgan, rus tilidagi maqolada esa bu 1922-yil deb körsatilgan. Yale & Towne 1963-yilda sotib olingan, nomning özgarişi esa ingliz manbasida 1965-yilga, rus manbasida 1966-yilga tegişli qilingan.

Kompaniya ösişda asosan boşqa kompaniyalarni sotib oliş yölidan bordi. 1937-yilda AQShdan taşqaridagi birinçi zavod Kanadada oçildi. 1958-yilda Fuller, 1977–1978-yillarda Samuel Moore, Kenway Systems va Cutler-Hammer sotib olindi. 1994-yilda Westinghouse Electric'ning elektr taqsimlaş va boşqaruv bölimi, 1999-yilda Aeroquip-Vickers xarid qilindi. Yarimötkazgiç uskunalari biznesi 2000-yilda Axcelis Technologies sifatida ajratib çiqarildi. 2004-yilda Powerware, 2008-yilda Moeller sotib olindi. 2012-yilda Cooper Industries bilan kelişuv tufayli kompaniya Irlandiyada qayta röyxatdan ötdi. 2021-yilda Tripp Lite 1,65 milliard dollarga sotib olindi, gidravlika biznesi esa öşa yilning avgustida 3,3 milliard dollarga Danfoss'ga sotildi.

Ingliz tilidagi maqolaga köra, faoliyat quyidagi yönalişlarga bölingan:

• Elektr: avtomatik uzgiçlar, taqsimlaş qurilmalari, uzluksiz ta'minot (UPS) tizimlari, quvvat taqsimlaş bloklari, motor boşqaruvi, hisoblagiçlar, datçiklar, relelar, PLC va invertorlar.
• Aerokosmik: gidravlik, yoqilği, harakatni boşqariş va pnevmatik tizimlar hamda dvigatellar uçun komponentlar.
• Mobility: yuk avtomobillari uçun mexanik va avtomatlaştirilgan uzatmalar qutisi, debriyajlar, gibrid quvvat tizimlari; avtomobil segmentida kompressorlar, dvigatel klapanlari va boşqa qismlar; eMobility yönalişi elektromobillar uçun yeçimlar yaratadi.

Rus tilidagi maqolaga köra, asosiy raqobatçilar 2010-yillarda Siemens, ABB, Schneider Electric va Bosch Rexroth bölgan. Sotib olingan kompaniyalarning ayrim brendlari (jumladan Cutler-Hammer va Fuller) saqlab qolingan.

• Xodimlar soni: 85 mingdan ortiq; mijozlar 175 dan ortiq mamlakatda (ingliz tilidagi maqola).
• 2018-yilda sotuvlarning 63 foizdan ortiği elektr mahsulotlariga, taxminan 16 foizi avtokomponentlarga töğri kelgan.
• AQShning sotuvlardagi uluşi 1980-yilda 80 foiz bölgan, 2018-yilda 55 foizga tuşgan.
• 1999-yilda tuşum 8,4 milliard dollar, foyda 617 million dollar.
• Forbes Global 2000 röyxatida 2022-yilda 398-örin.
• Cooper Industries bitimi: rus manbasida 11,8 milliard dollar, ingliz manbasida taxminan 11,46 milliard dollar (şuningdek, 13 milliard dollarlik qiymat ham keltirilgan).

Kompaniya asosçisi — Jozef Eaton. Aleksandr Katler 1989-yilda kompaniyaga rahbar bölgan (rus manbasiga köra), 2000-yildan esa rais, prezident va boş direktor lavozimlarini egallagan; 2012-yilda Cooper bitimidan söng yangi Eaton Corporation plc ham unga rahbarlik qilgan. Rus tilidagi maqolaga köra, operatsiyalar elektr va sanoat sektorlariga bölingan; ingliz tilidagi maqolada esa Electrical, Aerospace va Mobility sektorlari keltirilgan.

Boş qarorgoh 1920-yillardan 1964-yilgaça Klivlendning East 140th Street köçasida, 1964–1983-yillarda Erieview Tower'da bölgan. Keyin Klivlenddagi 28 qavatli binoga köçgan, 2013-yil boşida esa Biçvuddagi Eaton Center majmuasiga ötgan. Dublindagi röyxatdan ötgan boş ofis Cooper bilan birlaşuv doirasida taşkil etilgan.