Ekskavator
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Экскаватор→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 142
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Ekskavator (lotinça «excavo» — öyaman, qaziyman) — tuproq (grunt) va toğ jinslarini qazib oliş, ularni transport vositalariga yuklaş yoki uyumga töplaş uçun möljallangan qaziş-yuklaş maşinasi. Rusça Vikipediyaga köra, bi…
+ ## Tarixi
+ ÖzME va rusça Vikipediyaga köra, yer qaziş maşinasi ğoyasi Leonardo da Vinçiga tegişli: u XVI asr boşida hozirgi draglayn ekskavatoriga öxşaş qurilma çizmasini yaratgan. Keyinroq bu soha Italiyada, ayniqsa Venetsiya kana…
+ Rusça Vikipediyaga köra, 1830-yillarda temir yöl qurilişining jadallaşuvi va işçi kuçi yetişmasligi amerikalik mexanik Uilyam Otisni birinçi bir kovşli ekskavatorni yaratişga undagan. Relsda yuradigan, buğ dvigatelli bu …
+ Inglizça Vikipediyaga köra, zamonaviy ekskavator buğ kuragidan kelib çiqqan; buğ dvigateli örnini dizel va elektr dvigateli egallagan, keyinçalik çiğir, zanjir va tros örniga gidravlik silindrlar va motorlar keng qöllana…
+ ## Tuzilişi
+ ÖzME'ga köra, ekskavatorning asosiy qismlari — kovş (çömiç), şarnirli strela (quloç), dvigatel, aylanuvçi platforma va yuriş qismi (gusenitsa yoki ğildiraklar). Inglizça Vikipediyaga köra, gidravlik ekskavator uç asosiy …
+ Bir kovşli ekskavatorning iş sikli gruntni kesiş, tölgan kovşni böşatiş va kovşni yana qaziş joyiga qaytarişdan iborat; ÖzME'ga köra, bu sikl 15–80 sekund davom etadi.
+ ## Turlari
+ Ekskavatorlar işlaş tarziga köra ikki guruhga bölinadi: bir kovşli (sikl bilan işlovçi) va köp kovşli (uzluksiz işlovçi). Yuriş qismiga köra gusenitsali, ğildirakli, odimlovçi, relsli va suzuvçi xillari bor. Dvigateli bö…
+ Iş jihozining turiga qarab bir kovşli ekskavatorlar töğri kurakli, teskari kurakli, draglaynli va greyferli xillarga ajratiladi. ÖzME'ga köra, töğri kurakli ekskavator eng keng tarqalgan bölib, foydali qazilmalarni qazib…
+ Köp kovşli ekskavatorlar zanjirli va rotorli böladi. Zanjirli ekskavatorlarda kovşlar uzluksiz zanjirga, rotorlilarda esa aylanuvçi ğildirakka mahkamlanadi. ÖzME'ga köra, ularning unumdorligi soatiga 15 ming m³ gaça yeta…
+ ## Ölçamlari va işlab çiqariş
+ Inglizça Vikipediyaga köra, gidravlik ekskavatorlar kiçik «mini-ekskavatorlar»dan tortib, kovşi 52 m³ bölgan ulkan karyer maşinalarigaça turli ölçamda işlab çiqariladi. Ekskavatorlar Rossiya, AQŞ, Germaniya, Yaponiya va …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 10-jild, 46-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 95
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)