Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Eltariş

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Ilteriş Qaghan→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 149

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Eltariş (asl ismi Qutluğ; vafoti 691) — Ikkinçi Turk xoqonligining asosçisi va birinçi xoqoni. U Tan imperiyasiga qaram bölib qolgan turklarning mustaqilligini tiklagan, Ötukanni qaytadan xoqonlik markaziga aylantirgan. …

      + ## Kelib çiqişi va unvoni

      + ÖzME'ga köra, Eltariş Bumin xoqon avlodidan bölib, dastlab tudun unvoni bilan Xitoyning şimolidagi turkiy qabilalarni boşqargan. «Eltariş» unvoni «elni, ya'ni davlat va xalqni töplovçi» degan ma'noni anglatadi. Inglizça …

      + ## Qözğolon va Tanga qarşi yurişlar

      + Inglizça Vikipediyaga köra, 681-yilda Aşina Funyan qözğoloni bostirilgaç, Qutluğ beş mingdan ortiq jangçi töplab, Tan hokimiyatiga qarşi kötarilgan. Tonyuquq bitiklarida uni xoqon qilib kötarganlar orasida Tonyuquqning ö…

      + ÖzME ma'lumotiga köra, 682–687-yillarda u Şimoliy Xitoyning Pinçjou, Dinçjou, Guyçjou, Lançjou, Şoçjou, Dayçjou va boşqa viloyatlariga jami ön bir marta yuriş qilib, yirik ğalabalarga erişgan. Inglizça Vikipediyaga köra,…

      + ## Ötukanni qayta egallaş

      + Ötukan — Möğulistonning şimoli-ğarbidagi Xangay toğlari orasidagi örmonli vodiy — turklarning qadimiy va ramziy markazi bölgan. ÖzME'ga köra, Eltariş 687-yilda öğuzlarni mağlub etib, Ötukanni xoqonlik poytaxtiga aylantir…

      + Inglizça Vikipediyaga köra, keyinroq Tan, Ön öq va qirğizlar turklarga qarşi ittifoq tuzgan. Tonyuquq boşçiligidagi qöşin avval qirğizlarni, söng türgaşlarni yengan; bu yurişlar paytida Eltariş xotini Elbilga xotunning v…

      + ## Davlat hududi va merosi

      + ÖzME'ga köra, Eltariş davrida Oltoy, Janubiy Sibir va Möğuliston turkiy qabilalari yagona davlatga birlaştirilgan. Xoqonlik şimolda Sayan toğlari vodiylaridan, şarqda Kerulen va Onon daryolari havzasidan janubda Xitoynin…

      + Inglizça Vikipediyaga köra, Kultegin va Bilga xoqon bitiklaridagi ma'lumotlar asosida Eltariş 691-yilda vafot etgani taxmin qilinadi, taxtga esa ukasi Mo-çjo — Qapağan xoqon ötirgan. Kultegin bitigida uning atigi ön yett…

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 10-jild, 115–116-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 102

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)