Evolyutsion biologiya
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Biologiyaning tarmog‘i: evolyutsiya qonuniyatlarini o‘rganadi.→ Biologiyaning tarmoği: evolyutsiya qonuniyatlarini örganadi. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
12 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Evolyutsiya gʻoyasini tabiiy tanlanish orqali 1859-yilda Charlz Darvin ilgari surgan. Ingliz tilidagi manbada tabiiy tanlanishni Darvin va Alfred Rassel Uolles mustaqil kashf etgani, Gregor Mendel irsiyat qonunlarini och…
+ Evolyutsiya ğoyasini tabiiy tanlaniş orqali 1859-yilda Çarlz Darvin ilgari surgan. Ingliz tilidagi manbada tabiiy tanlanişni Darvin va Alfred Rassel Uolles mustaqil kaşf etgani, Gregor Mendel irsiyat qonunlarini oç…
13 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 34
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Evolyutsion biologiya — biologiyaning bölimi bölib, turlarning umumiy ajdodlardan kelib çiqişi, belgilarning irsiyati va özgaruvçanligi, köpayişi hamda biologik evolutsiya davomida şakllarning xilma-xilligini ö…
+ ## Nimani örganadi
+ Evolyutsion biologiya turlar örtasidagi xilma-xillikni populyatsiyadagi individlarda bir neça avlod davomida yuz bergan özgarişlarni tahlil qiliş orqali tuşuntiradi. Uning maqsadi — genetik özgaruvçanlik qanday p…
+ Bu jarayonlar turli darajada örganiladi: tirik yoki qazilma turlardagi belgilarni kuzatişdan tortib turlar örtasida DNK genom ketma-ketliklarini tahlil qilişgaça. Hozirgi tadqiqotlar doirasiga adaptatsiyaning geneti…
+ Evolyutsion biologiya fanlararo sohadir: unda dala va laboratoriya yönalişlari birlaşadi. Teriologiya, ornitologiya, gerpetologiya kabi tor sohalarning natijalari umumlaştirilib, butun organik olam evolutsiyasining y…
+ ## Tarixi
+ Evolyutsiya ğoyasini tabiiy tanlaniş orqali 1859-yilda Çarlz Darvin ilgari surgan. Ingliz tilidagi manbada tabiiy tanlanişni Darvin va Alfred Rassel Uolles mustaqil kaşf etgani, Gregor Mendel irsiyat qonunlarini oç…
+ Akademik fan sifatida u 1930–1940-yillarda Darvin nazariyasi va genetikaning sintezi natijasida tan olindi. Yangi nazariya asosini Çetverikov, Fisher, Rayt va Xolden işlari qöydi; ular tabiiy tanlanişning populyatsiy…
+ «Zamonaviy sintez» atamasi Julian Xakslining «Evolution: The Modern synthesis» kitobi nomidan kelib çiqqan. «Sintetik evolutsiya nazariyasi» ifodasi aynan şu nazariyaga nisbatan 1949-yilda Corj Simpson tomonidan birinc…
+ ## Tarmoqlari va usullari
+ Ingliz tilidagi manbada biologiyani böliş yöllari sanaladi: biologik taşkil etiliş darajasi (molekuladan populyatsiyagaça), taksonomik guruh (zoologiya, botanika, mikrobiologiya) va yondaşuv (dala biologiyasi, naz…
+ Rus tilidagi manbada qöşni fanlar usullari qöllanişi ta'kidlanadi:
+ - paleontologik usullar — oraliq qazilma şakllarni aniqlaş, filogenetik qatorlarni tiklaş va qazilma şakllar ketma-ketligini topiş; - biogeografik usullar — hozirgi turlarning tarqalişini tahlil qilib, taksonlarnin…
+ Bir neçta nazariya birga mavjud: sintetik nazariya populyatsion-genetik jarayonlarga, epigenetik nazariya ontogenetik rivojlanişga e'tibor beradi. Motoo Kimura 1960-yillarning oxirida neytral evolutsiya nazariyasini is…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q840400
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.