Evonik Industries

Evonik Industries AG — Germaniyaning Essen şahrida joylaşgan, birja orqali aksiyalari sotiladigan kimyo kompaniyasi. U 2007-yil 12-sentyabrda kon-texnologiya guruhi RAG qayta taşkil etilganda tuzilgan va maxsus kimyo yetakçilaridan biri hisoblanadi.

1968-yilda Germaniyada kömir qazib oliş sohasini saqlab qoliş uçun Ruhrkohle AG (RAG) konserni tuzilgan. Keyinçalik RAG elektr energetikasi, transport, kömir kimyosi va köçmas mulk kabi yönalişlarni ham rivojlantirgan. 2006-yilda RAG kimyo kompaniyasi Degussa'ni sotib oldi, şundan söng kimyo ustuvor yönalişga aylandi. Degussa 1874-yilda Deutsche Gold- und Silber-Scheideanstalt nomi bilan asos solingan.

RAGni böliş ğoyasi 2005-yilda paydo bölgan. Ingliz tilidagi manbaga köra, RAGning kömir qaziş faoliyati Germaniyada davlat şartnomasi asosida olib borilgan, Evonik'ka ötgan biznes esa xalqaro bozorlarda raqobatlaşgan. 2007-yil 10-iyulda RAG jamğarmasi (RAG-Stiftung) taşkil etildi, 12-sentyabrda esa Evonik Industries yaratildi. Aksiyalarni birjaga çiqariş rejasi bir neça bor keçiktirildi. 2008-yil iyunida CVC Capital Partners kompaniyaning 25,01 % uluşini sotib oldi. Aksiyalar Frankfurt fond birjasida 2013-yil aprelidan (25-aprel) sotilmoqda.

Ingliz tilidagi maqolada Ikkinçi jahon uruşi davrida Degussa'ning “Degesch” şöba korxonasi Holokost paytida qöllangan Zyklon B işlab çiqargani va tarqatgani, Degussa esa kontslager asirlaridan tortib olingan oltin tiş plombalarini qayta işlagani qayd etilgan. 2012-yil martida Marl zavodidagi yonğin siklododekatrien (CDT) işlab çiqarişni bir neça oyga töxtatgan.

Kompaniya asosan maxsus kimyo bilan şuğullanadi; mahsulotlari qatoriga vodorod peroksid, yem uçun aminokislota DL-metionin va kaliy karbonat kiradi. Rus tilidagi maqolaga köra, 2021-yilda asosiy bölinmalar quyidagiça edi: maxsus qöşimçalar (tuşumning 25 %), ovqatlaniş va parvariş (24 %), texnologik manbalar (26 %), ekspluatatsion manbalar (20 %), texnologiyalar va infratuzilma (5 %). Ingliz tilidagi manba esa kimyo yönalişida oltita biznes birligini sanaydi: Advanced Intermediates, Consumer Specialties, Coatings & Additives, Inorganic Materials, Health & Nutrition va Performance Polymers.

Energetika va köçmas mulk yönalişlari haqida manbalar bir-biriga zid. Rus tilidagi maqola ularni amaldagi bölinmalar sifatida tasvirlaydi (toşkömir elektr stansiyalari, 60 000 turar joy). Ingliz tilidagi maqola esa energetika biznesi (Evonik Steag) 2011–2014-yillarda sotilgani, köçmas mulk (Vivawest)dagi uluş 10,9 % ga qisqargani va kompaniya endi maxsus kimyoga e'tibor qaratayotganini yozadi.

Evonik 2007/2008-mavsumdan beri Dortmundning “Borussiya” futbol klubining asosiy homiylaridan biri. Ingliz tilidagi manbaga köra, 2025-yilgaça asosiy homiy bölgan, hozir esa “Champion Partner”.

• Forbes Global 2000 röyxatida 2022-yilda 834-örin.
• Işlab çiqariş quvvatlari: 27 mamlakatda 102 korxona (rus manbasi, 2021).
• Xodimlar: taxminan 31 000 (ingliz manbasining kiriş qismi); şu maqolaning kimyo bölimida taxminan 34 000.
• Faoliyat mintaqalari böyiça tuşum (2021): Yevropa, Yaqin Şarq va Afrika — 49 %, Osiyo-Tinç okeani — 23 %, Şimoliy Amerika — 23 %, Markaziy va Janubiy Amerika — 5 %.
• Singapurdagi DL-metionin zavodi 500 million yevro turadi; ingliz manbasiga köra, bu kompaniya tarixidagi kimyo sohasidagi eng yirik investitsiya.
• IPO oldidan institutsional investorlarga aksiyalarning taxminan 14 % i 2 milliard yevroga taklif qilingan.
• Köçmas mulk: THS GmbH'dagi 50 % uluş; kvartiralar soni rus manbasida 75 000 dan ortiq, ingliz manbasida 70 000 dan ortiq.

Ingliz tilidagi maqolaga köra, 2015-yil 5-martdan aksiyadorlik tuzilmasi quyidagiça: RAG jamğarmasi — 67,9 %, Gabriel Acquisitions GmbH (CVC Capital Partners maslahatidagi fondlarga qaraşli kompaniya) — 14,0 %, erkin muomaladagi aksiyalar — 18,1 %. 2014-yil iyunida kuzatuv kengaşi guruhni qayta tuzişga qaror qilgan: oltita kimyo segmenti 2015-yildan uçta GmbH kompaniyasiga birlaştirilişi rejalaştirilgan. Rus tilidagi maqolada 2021-yildagi yirik şöba kompaniyalar sifatida Evonik Operations GmbH (Germaniya), Evonik Corporation (AQSh), Evonik (China) Co., Ltd. va boşqalar sanalgan. Evonik 2021-yil oxirida “Borussiya Dortmund” aksiyalarining 39 % iga egalik qilgan. Rahbarlar haqida manbalarda ma'lumot yöq.