Farğona azot işlab çiqariş birlaşmasi

Farğona Azot — Özbekistonda mineral azotli öğitlar, defoliantlar va sellyuloza atsetatlar işlab çiqaruvçi yirik korxonalardan biri. Töliq nomi «FARĞONAAZOT» aksiyadorlik jamiyati bölib, boş ofisi Farğona şahrida joylaşgan.

Sovet davrida. 1958-yilda Farğonada azotli öğitlar işlab çiqaradigan zavod quriş haqida hukumat qarori qabul qilindi. Korxona 1962-yil avgustda Farğona azotli öğitlar zavodi nomi bilan işga tuşirildi. 1962-yil sentabrda birinçi mahsulot — ammiakli selitra işlab çiqarildi; şu sanada birinçi marta ammoniy nitrat olindi.

Ammiak işlab çiqarişning birinçi bosqiçi 1964-yilda, ikkinçi navbati 1968-yilda Moskvadagi Ammiak işlab çiqariş davlat instituti loyihasi asosida işga tuşirildi. 1965-yildan ammiak suvi, texnik kislorod va magniy xlorat, 1967-yildan kuçsiz azot kislotasi işlab çiqarila boşlandi. 1982-yilda yirik vaznli ammiak agregati foydalanişga topşirildi, 1985-yilda karbamid işlab çiqariş yölga qöyildi.

Mustaqillik davrida. Korxona 1994-yildan davlat-aksiyadorlik kompaniyasiga aylantirildi. 1999-yildan 2002-yilning 1-çoragigaça defoliantlar işlab çiqariş sexi qayta jihozlanib işga tuşirildi; texnologiya va uskunalarni Fransiyaning «TEXNIP» şirkati yetkazib berdi. Quyultirilmagan azot kislotasi va ammiak selitrasi sexlari Rossiya va Çexiyadan keltirilgan uskunalar bilan jihozlandi. 2005-yildan korxona «Farğonaazot» oçiq aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi, 2014-yilda esa «Farğonaazot» aksiyadorlik kompaniyasiga özgartiriş kiritildi.

Egaligi. Korxona davlat korxonasi sifatida faoliyat boşlagan va mustaqillikdan keyin ham davlat nazorati saqlanib qolgan. 2021-yil 13-fevralda imzolangan PQ-4992-sonli Prezident qarorida «Farğonaazot» AJ «Dehqonobod kaliy zavodi» AJ bilan birga 2021-yil noyabrigaça sotuvga qöyiladigan kimyo sanoati korxonalari sifatida körsatilgan. 2021-yil noyabrda Davlat aktivlarini boşqariş agentligi ustav kapitalidagi 99,02 foiz uluşni xususiylaştiriş boşlanganini ma'lum qildi; yetakçi konsultant sifatida «Deloitte», uluşni baholaş uçun «KPMG» belgilandi. 2022-yil avgustda agentlik 10 ta xalqaro investor qiziqiş bildirganini, 5 ta talabgor dastlabki saralaş hujjatlarini töliq topşirganini ma'lum qildi. 2023-yil 17-yanvarda e'lon qilingan tanlov natijasiga köra Singapurning Indorama korporatsiyasi bilan qariyb $140 mlnlik şartnoma imzolandi. Investor korxonani modernizatsiya qiliş uçun 100 million dollar sarflaşi, joriy ijtimoiy dasturlarni saqlaşi, xodimlar soni va iş haqini qisqartirmasligi, malaka oşirişni ta'minlaşi hamda zamonaviy ekologik nazorat tizimini işlab çiqişi şart qilib qöyildi.

Korxona quyidagi mahsulotlarni işlab çiqargan yoki işlab çiqaradi: mineral azotli öğitlar, defoliantlar, sellyuloza atsetatlar, ammiak, ammiakli selitra, ammoniy nitrat, karbamid, azot kislotasi, ammiak suvi, texnik kislorod va magniy xlorat.

2019-yil 3-apreldagi PQ-4265-sonli prezident qarori kimyo sanoatini 2019–2030-yillarda rivojlantirişga qaratilgan. Unda ammiak, karbamid va ammiakli selitra işlab çiqarişni modernizatsiya qiliş hamda böş azot kislotasi işlab çiqarişni kengaytiriş nazarda tutilgan.

• Ammiak işlab çiqariş rejasi: yiliga 660 ming tonna.
• Karbamid: yiliga 600 ming tonna.
• Ammiakli selitra quvvati: yiliga 700 ming tonna.
• Azot kislotasi quvvati: yiliga 530 ming tonna.
• Ammiak va karbamidni modernizatsiya qiliş uçun yönaltiriladigan mablağ: $91 mln.
• Ammiakli selitrani modernizatsiya qiliş va konsentratsiya qilinmagan azot kislotasini kengaytiriş uçun: $45 mln.
• Quvvatlarni oşiriş va yangi kam tonnali kimyo mahsulotlari uçun: 12,2 mln dollar.
• Davlatning xususiylaştirilayotgan uluşi: 99,02 foiz.

Materialda rahbariyat haqida ma'lumot yöq. Taşkiliy-huquqiy şakli böyiça korxona aksiyadorlik jamiyati bölib, boş ofisi Farğona şahrida joylaşgan.