Fazogir
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Fazogir — fazoviy kema ekipaji aʼzosi boʻlib xizmat qilishga tayyorlangan shaxs; astronavt, kosmonavt va taykonavt atamalari bilan ham ataladi.→ Fazogir — fazoviy kema ekipaji a'zosi bölib xizmat qilişga tayyorlangan şaxs; astronavt, kosmonavt va taykonavt atamalari bilan ham ataladi. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
9 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Fazogir — fazoviy kema ekipaji a'zosi bölib xizmat qilişga tayyorlangan şaxs; astronavt, kosmonavt va taykonavt atamalari bilan ham ataladi.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Fazogir→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Fazogir (AQShda: astronavt, Rossiyada: kosmonavt, Xitoyda: taykonavt) — fazoviy kema ekipaji a'zosi bölib xizmat qilişga tayyorlangan şaxs. Ilk fazogir Yuriy Gagarin bölgan. Fazoga sayohat qiluvçilar esa fazoviy say…
+ ## Vazifalari
+ Fazogir kosmik kemada kosmosga parvoz qilib, kosmik texnikani sinaydi va işlatadi. U amaliy va ilmiy kuzatuvlar ötkazadi hamda natijalarni qayd etib boradi. Rossiyada «kosmonavt» kosmik parvozda kosmik texnikani sinovd…
+ Amerika manbasida ta'kidlanişiça, AQShda «astronavt» atamasi NASA, Federal aviatsiya boşqarmasi (FAA) va harbiylar tomonidan qöllanadi, har birida mezonlar biroz farq qiladi. Uollі Şirra kabi ba'zi fazogirlar kema b…
+ ## Tarixi
+ Dastlabki kosmonavtlarni tayyorlaş AQShda 1959-yilda, SSSRda 1960-yilda boşlangan. Birinçi fazogir Yuriy Gagarin 1961-yil 12-aprelda kosmosga parvoz qildi. Birinçi ayol — Valentina Tereşkova — 1963-yil 16-iyunda par…
+ Xitoyda birinçi taykonavt Yan Livey 2003-yil 15-oktyabrda „Shenchjou-5“ kemasida parvoz qildi.
+ Atamalar tarixi: «astronavt» sözi yunonça «yulduz» va «dengizçi» sözlaridan olingan; zamonaviy ma'noda u birinçi marta 1930-yilda Nil Jonsning hikoyasida uçraydi. Rus manbasiga köra, 1960-yil noyabridan SSSR rasmi…
+ Oldin fazogirlarni faqat davlatlar tayyorlagan. 2004-yildagi xususiy „SpaceShipOne“ parvozidan söng tijorat fazogirlari paydo böldi; 2004-yildan beri xususiy kompaniyalar fuqaro fazogirlarni tayyorlamoqda.
+ ## Ta'limi va malakasi
+ Kosmonavtda quyidagi xususiyatlar bölişi lozim: yuqori uçuvçilik qobiliyati, şoşilinç vaziyatlarda tez qaror qabul qiliş, şovqin, titraş, tezlik va tezlaniş ta'siriga hamda vaznsizlikka çidamlilik, jismoniy v…
+ Aksariyat fazogirlar davlat tomonidan tayyorlanib, harbiy unvonli böladi. Yevropa kosmik agentligi (ESA) öz tayyorgarlik dasturini bitirganlarni «ESA astronavtlari» deb ataydi. Rossiyada «uçuvçi-kosmonavt» unvoni par…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q11631
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.