Fors tili
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Fors tili — hind-yevropa tillari oilasining eroniy guruhiga mansub, Eron, Afgʻoniston va Tojikistonda keng qoʻllanadigan pluritsentrik til.→ Fors tili — hind-yevropa tillari oilasining eroniy guruhiga mansub, Eron, Afğoniston va Tojikistonda keng qöllanadigan pluritsentrik til. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Eron va Afgʻonistonda fors alifbosi qoʻllanadi: u arab yozuvi asosida shakllangan boʻlib, arab tilida boʻlmagan tovushlar uchun qoʻshimcha harflar kiritilgan (oʻzbekcha materialda — 4 harf). Tojikistonda kirill asosidagi…
− Yangi fors adabiyoti IX asrda, arablar istilosidan keyin yozib borila boshlagan. Oʻzbekcha materialga koʻra, dastlabki yodgorliklar IX asrning birinchi yarmiga oid; Rudakiy, Firdavsiy, Farroxiy, Manuchehr kabi shoirlar a…
− Tehron lahjasi hozirgi adabiy tilning asosi boʻlgan. Oʻzbekcha materialga koʻra, tilda 6 unli, 2 diftong va 22 undosh fonema bor, urgʻu odatda oxirgi boʻgʻinga tushadi. Grammatik qurilishi analitik: kelishik va jins kate…
− Leksikaning asosini sof eroniy soʻzlar tashkil etadi, arabcha oʻzlashmalar ham koʻp: oʻzbekcha materialda 50 foizgacha, rus materialida 60 foizgacha deyiladi. Oʻzbekcha materialda turk, fransuz, ingliz tillaridan kirgan …
+ Eron va Afğonistonda fors alifbosi qöllanadi: u arab yozuvi asosida şakllangan bölib, arab tilida bölmagan tovuşlar uçun qöşimça harflar kiritilgan (özbekça Vikipediyada — 4 harf). Tojikistonda kirill asosida…
+ Yangi fors adabiyoti 9-asrda, arablar istilosidan keyin yozib borila boşlagan. Özbekça Vikipediyaga köra, dastlabki yodgorliklar 9-asrning birinçi yarmiga oid; Rudakiy, Firdavsiy, Farroxiy, Manuçehr kabi şoirlar a…
+ Tehron lahjasi hozirgi adabiy tilning asosi bölgan. Özbekça Vikipediyaga köra, tilda 6 unli, 2 diftong va 22 undoş fonema bor, urğu odatda oxirgi böğinga tuşadi. Grammatik qurilişi analitik: kelişik va jins ka…
+ Leksikaning asosini sof eroniy sözlar taşkil etadi, arabça özlaşmalar ham köp: özbekça Vikipediyada 50 foizgaça, rus Vikipediyasida 60 foizgaça deyiladi. Özbekça Vikipediyada turk, fransuz, ingliz tillaridan …
10 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 27
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Fors tili — hind-yevropa tillari oilasining eroniy guruhiga mansub, Eron, Afğoniston va Tojikistonda keng qöllanadigan pluritsentrik til.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Fors_tili→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 27
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Fors tili (farsi) — hind-yevropa tillari oilasidagi eroniy tillar guruhining janubiy-ğarbiy tarmoğiga mansub til. U Eronning rasmiy tili hamda millatlararo aloqa tili hisoblanadi.
+ ## Tasnifi
+ Fors tili hind-yevropa tillari oilasining eroniy guruhiga kiradi. Ğarbiy eroniy tillar ikki kiçik guruhga bölinadi: janubi-ğarbiy (ularning içida fors tili eng keng tarqalgani) va şimoli-ğarbiy (kurd va baluj till…
+ Zamonaviy fors tili pluritsentrik til bölib, uç yaqin qarindoş standart variantga ajraladi: Eron forsça (farsi), Afğoniston forsça (dari; 1964-yildan rasman şunday ataladi) va Tojikiston forsça (tojik tili). Dari…
+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar
+ Ingliz Vikipediyasiga köra, fors tilida dunyo böylab taxminan 130 million kişi sözlaşadi. Eronda u yagona rasmiy til va aksar öquv yurtlarida ta'lim tili. Rus Vikipediyasiga köra, eronliklarning taxminan 58 foizi …
+ ## Yozuvi
+ Eron va Afğonistonda fors alifbosi qöllanadi: u arab yozuvi asosida şakllangan bölib, arab tilida bölmagan tovuşlar uçun qöşimça harflar kiritilgan (özbekça materialda — 4 harf). Tojikistonda kirill asosidagi…
+ ## Tarixi
+ Iranşunoslikda eroniy tillar qadimgi, örta va yangi davrlarga bölinadi. Zamonaviy fors tili örta fors tilining davomi, örta fors tili esa qadimgi fors tilining davomi hisoblanadi. Qadimgi fors tili Ahamoniylar davri…
+ Yangi fors adabiyoti IX asrda, arablar istilosidan keyin yozib borila boşlagan. Özbekça materialga köra, dastlabki yodgorliklar IX asrning birinçi yarmiga oid; Rudakiy, Firdavsiy, Farroxiy, Manuçehr kabi şoirlar a…
+ ## Xususiyatlari
+ Tehron lahjasi hozirgi adabiy tilning asosi bölgan. Özbekça materialga köra, tilda 6 unli, 2 diftong va 22 undoş fonema bor, urğu odatda oxirgi böğinga tuşadi. Grammatik qurilişi analitik: kelişik va jins kate…
+ Leksikaning asosini sof eroniy sözlar taşkil etadi, arabça özlaşmalar ham köp: özbekça materialda 50 foizgaça, rus materialida 60 foizgaça deyiladi. Özbekça materialda turk, fransuz, ingliz tillaridan kirgan …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q9168
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.