Foxconn kompaniyasi
SaqlaşÖqiş: 4 daqiqa
Foxconn (富士康) — Tayvanning Hon Hai Precision Industry Co., Ltd kompaniyasining savdo nomi. U dunyodagi eng yirik elektronika şartnomaviy (OEM) işlab çiqaruvçisi bölib, butlovçi qismlar işlab çiqaradi va zavodsiz kompaniyalar buyurtmasi böyiça yuqori texnologiyali mahsulotlarni yiğadi.
Tarixi
13Kompaniyani Terri Gou 1974-yilda Taypeyning Tuçeng sanoat zonasida taşkil etgan. Dastlab u televizorlar uçun plastik qismlar işlab çiqargan va Hon Hai Plastics Corporation deb atalgan. Keyingi yili mahsulot assortimenti kengayib, nomi Hon Hai Industrial Corporation deb özgartirilgan.
1970-yillarning oxirida AQSH va Yevropadagi kompyuter kompaniyalari xarajatlarni kamaytiriş uçun işlab çiqarişni Osiyoga, xususan Tayvanga köçira boşladi. Gou öz kompaniyasini kompyuter komponentlari böyiça subpudratçiga aylantirişga qaror qildi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, 1981-yilda kompaniya Foxconn savdo nomi ostida kompyuter ulagiçlarini, 1982-yilda kabellarni işlab çiqara boşlagan.
1988-yilda Hon Hai Xitoyda zavod oçgan birinçi Tayvan kompaniyasi böldi. Ingliz tilidagi manbaga köra, bu zavod Şençjenning Longhua şaharçasida oçilgan. 1991-yilda kompaniya aksiyalari Tayvan fond birjasiga çiqarildi, Gou 25% uluşni saqlab qoldi. 1993-yilda Şençjen va Kunşanda yana ikkita zavod oçildi, 1994-yilda AQSH va Yaponiyada ilmiy-tadqiqot markazlari taşkil etildi.
1996-yilda şaxsiy kompyuterlar uçun korpuslar işlab çiqariş yölga qöyildi; mijozlar orasida IBM, Dell, Apple va Compaq bor edi. 1998–1999-yillarda Buyuk Britaniya, AQSH va Irlandiyada, 2000-yilda Çexiyada zavodlar oçildi. 2000-yilda kompaniya Puerto-Rikodagi Intel elektron plata zavodini sotib oldi va Sony uçun PlayStation 2 yiğişni boşladi. 2001-yilda mobil telefonlar uçun butlovçi qismlar işlab çiqariş boşlandi, 2003-yilda Meksikadagi Motorola zavodi sotib olindi. 2006-yilda Gonkongdagi Premier Image Technology Corporation kompaniyasi qöşib olindi.
2016-yilda Foxconn Sharpning 66% aksiyasini 388,8 milliard iyenaga (3,47 milliard dollar) sotib oldi. Ingliz tilidagi manbada şartnoma dastlab 700 milliard iyenalik taklif sifatida qabul qilingani, 30-mart kuni esa pastroq narxda yakunlangani qayd etilgan. 2019-yil iyulda Gou raislikdan ketib, uning örniga Young Liu tayinlandi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Foxconn quyidagi mahsulotlarni işlab çiqaradi: Canon kameralari; Sony uçun PlayStation 3 va 4; Nintendo uçun Wii va Switch; Microsoft uçun Xbox 360; Xiaomi, OnePlus, Huawei va HMD Global (Nokia brendi) smartfonlari; Amazon Kindle va Nook elektron kitoblari; Apple uçun iPhone, iPad, MacBook, iPod; Intel uçun ona platalar; Cisco uçun uskunalar. Dell va Hewlett-Packard buyurtmalari ham bajariladi. Öz Foxconn brendi ostida ona platalar, korpuslar va nettoplar çiqariladi.
Rus tilidagi manbaga köra, kompaniya serverlar, tarmoq uskunalari, elektromobillar va elektroavtobuslar, logistika va dasturiy ta'minot işlab çiqiş xizmatlarini ham taklif etadi.
Işlab çiqariş quvvatining katta qismi Xitoyda joylaşgan. Şençjen çekkasida taxminan 3 km² maydonli «Foxconn şahri» bor: yotoqxonalar, 4 ta suziş havzasi, öt öçiriş stansiyasi va öz telekanali mavjud. Fabrikalar soni manbalarda turliça berilgan: özbekça va rusça manbalarda 9 ta, inglizça manbada 15 ta. Zavodlar Braziliya, Meksika, AQSH, Çexiya, Vengriya, Slovakiya, Hindiston va boşqa mamlakatlarda ham bor.
Raqamlarda
13- Xodimlar soni Tayvanda: 2015-yilda 830 ming, 2016-yilda 727 ming, 2017-yil birinçi çorak oxirida 618 ming kişi.
- 2016-yilda daromad 4,36 trillion NT dollari; şundan Yevropa — 1,45 trillion, AQSH — 1,37 trillion NT dollari.
- Ilmiy-tadqiqotga 2016-yilda 52 milliard NT dollari (1,7 milliard dollar) sarflangan. Rus tilidagi manbada 2024-yil uçun bu körsatkiç 115,8 milliard tayvan dollari (3,8 milliard dollar) deb berilgan.
- 2023-yilda yillik daromad 6,16 trillion NT dollari bölgan va kompaniya Fortune Global 500 röyxatida 20-örinni egallagan (ingliz manbasi). Rus manbasiga köra, röyxatdagi örni 32-.
- Ingliz manbasiga köra, kompaniyaning 24 mamlakat va hududda 137 kampus va ofisi bor; rus manbasida 24 mamlakatda 233 fabrika körsatilgan.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Kompaniyani 1974-yildan Terri Gou boşqargan. Rus tilidagi manbaga köra, u 2019-yil iyunda raislikdan ketgan, 2023-yil sentabrda esa direktorlar kengaşidan ham çiqqan, biroq eng yirik aksiyador bölib qolgan. 2019-yildan kompaniya prezidenti va direktorlar kengaşi raisi — Lyu Yanvey (Young Liu, 1956-yilda tuğilgan), u kompaniyada 2007-yildan beri işlaydi.
Aksiyadorlar tarkibi manbalarda turliça. Özbekça maqolada Terri Gou uluşi 9,36%, rus tilidagi manbada 2025-yil boşi holatiga 12,54% deb körsatilgan.
Şöba kompaniyalar qatoriga Foxconn (Far East) Limited, Foxconn Holding Ltd., Hyield Venture Capital, Ambit International, Foxconn Singapore, Foxconn Holdings BV (Niderlandiya) va FIH Mobile kiradi; FIH Mobile Nokia brendi ostida HMD Global uçun mobil qurilmalar işlab çiqaradi. Rus manbasiga köra, Sharp Corporation uluşi 34,12%.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Foxconn kompaniyasi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1761 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAFoxconn kompaniyasi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1761
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1761
Raqamlarda
Xodimlar soni · 30-aprel 2017
618 ming kişi
−14,9 % (yomon)2016-yilga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2021-yil
AQSh dollari: 205,8 mlrd
Sof foyda · 2016-yil
151,4 mlrd TWD
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q463094wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.