Fridrix Nitsşe
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Ницше, Фридрих→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 133
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Fridrix Vilgelm Nitsşe (nemisça Friedrich Wilhelm Nietzsche; 1844-yil 15-oktabr, Rekken, Saksoniya — 1900-yil 25-avgust, Veymar) — nemis faylasufi, klassik filolog, madaniyat tanqidçisi va bastakor. ÖzME uni hayot falsaf…
+ ## Hayoti
+ Nitsşe Lyutsen yaqinidagi Rekken qişloğida lyuteran ruhoniysi oilasida tuğilgan. ÖzME'ga köra, u diniy muhitda ulğaygan, bolaligida Injil parçalari va çerkov qöşiqlarini ta'sirli ijro etgani uçun döstlari uni «kiçkina pa…
+ ÖzME'ga köra, 1864–1868-yillarda [[m:481|Bonn]] va Leypsig universitetlarida tahsil olgan. Rusça Vikipediyaga köra, 1869-yilda, 24 yoşida Bazel universitetining klassik filologiya kafedrasiga professor etib tayinlangan v…
+ Rusça Vikipediyaga köra, 1889-yilda Nitsşe ruhiy inqirozga uçrab, psixiatriya şifoxonasiga yotqizilgan. Umrining qolgan yillarini avval onasi, 1897-yildan keyin singlisi Elizabet Förster-Nitsşe qaramoğida ötkazgan va 190…
+ ## Asarlari
+ ÖzME'ga köra, Nitsşening ilk kitobi «Fojianing musiqa ruhidan tuğilişi» 1872-yilda çiqqan. Unda u borliqning ikki asosini — hayotiy, ehtirosli, fojiaviy ibtidoni hamda muşohadali, mantiqiy, aqliy ibtidoni bir-biriga qara…
+ Nitsşening eng maşhur asari — «Zardöşt şunday degan edi: hamma uçun va heç kim uçun kitob». ÖzME'ga köra, uning birinçi qismi 1883-yilda çiqqan, töliq naşri esa 1892-yilda amalga oşgan. Muallif bu kitobni insoniyatga ber…
+ ÖzME uning boşqa asarlari qatorida «Tarixning hayot uçun foydasi va zarari haqida» (1874), «Erkin fikrlovçilar uçun kitob» (1876–1878), «Tong yalliği» (1881), «Quvnoq bilim» (1882) va «Axloqning kelib çiqişi» (1887) ni s…
+ ## Falsafiy qaraşlari
+ ÖzME'ga köra, Nitsşe falsafasiga Şopengauerning iroda metafizikasi va Darvinning yaşaş uçun kuraş haqidagi ta'limoti kuçli ta'sir körsatgan. U hayotni inkor etuvçi qadriyatlarni yöqqa çiqaradigan yangi inson idealini izl…
+ Nitsşe falsafani tizimli risolalar emas, aforizm va badiiy obrazlar orqali bayon etgan; ÖzME uni aforizmlar ustasi va öziga xos uslubli şoir deb ataydi. Şu sababli uning fikrlari turliça talqin qilinadi.
+ ## Meros taqdiri
+ Rusça Vikipediyaga köra, Nitsşe vafotidan söng qölyozmalarini singlisi Elizabet saqlagan va naşrga tayyorlagan. U nemis millatçiligi ruhida ularni ança özgartirgan, bu esa faylasufning keyinçalik fasizm va natsional-sots…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 6-jild, 253–254-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 85
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)