Granit

+ Granit (lotinça «granum» — «dona») — töliq kristallangan, kremniy oksidiga boy nordon tarkibli intruziv magmatik toğ jinsi. ÖzME'ga köra, u materiklardagi Yer pöstida eng köp tarqalgan jins bölib, Yer pöstining çuqur qat…

+ ## Tarkibi va körinişi

+ ÖzME'ga köra, granit asosan kvars, kaliyli dala şpati (ortoklaz, mikroklin), nordon plagioklaz (albit, oligoklaz) va slyudadan (biotit yoki muskovit) tarkib topadi, ba'zan unda amfibol va piroksen ham uçraydi. Qöşimça (a…

+ ## Turlari va yotişi

+ ÖzME'ga köra, kimyoviy tarkibiga köra normal va işqorli granitlar ajratiladi; yirik donali granit rapakivi deb ataladi, tomir şaklidagi turlari esa porfir tuzilişga ega. Granit yirik intruziv massivlar — ştok va batolitl…

+ Granit nuraganda dala şpatlaridan kaolin va boşqa gil minerallari hosil böladi, kvars esa deyarli özgarmaydi. Rusça Vikipediyaga köra, granit tarkibida kam miqdorda uran, toriy va kaliyning radioaktiv izotoplari bor, bir…

+ ## Foydali qazilmalar bilan aloqasi

+ ÖzME'ga köra, ayrim granitlar bilan qalay, volfram, molibden, mis, qörğoşin kabi metallarning konlari boğliq. Rusça Vikipediyaga köra, bu elementlar granit eritmasining keyingi bosqiçlarida töplanadi, şu sababli ularning…

+ ## Qöllanilişi va tarqalişi

+ Granit eng ziç, qattiq va mustahkam jinslardan biri; u suvni kam şimadi, sovuq va ifloslanişga çidamli. ÖzME'ga köra, yaxşi silliqlanişi va bölaklarga oson ajralişi tufayli u bino devorlarini qoplaş, poydevor, zinapoyala…