Gulag
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: ГУЛАГ→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 131
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Gulag (ruşça «Glavnoye upravleniye lagerey» — Lagerlar boş boşqarmasi qisqartmasi) — [[Sovet Sotsialistlik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqida]] axloq tuzatiş-mehnat lagerlari tizimini boşqargan davlat organi. ÖzME'…
+ ## Tuzilişi va tarixi
+ Rusça Vikipediyaga köra, lagerlarni boşqaruvçi markaziy organ 1930-yil oktyabrida OGPU tarkibida tuzilgan, 1934-yil iyulida esa yangi taşkil etilgan NKVDning boş boşqarmalaridan biriga aylangan. Inglizça Vikipediyada ta'…
+ ÖzME'ga köra, Gulagning maxsus boşqarmalari Qarağanda, Dalstroy, Solovki, Belomor-Boltiq, Vorkuta, Norilsk va boşqa hududlardagi lagerlarni birlaştirgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 1940-yil martida mamlakatda 53 ta lage…
+ ## Mahbuslar va mehnat şaroiti
+ Lagerlarda oddiy jinoyatçilar bilan birga siyosiy mahbuslar ham saqlangan; ularning köpçiligi «troyka» kabi sudsiz yoki soddalaştirilgan tartibda hukm qilingan. Inglizça Vikipediyaga köra, 1930–1953-yillarda lagerlardan …
+ ÖzME qayd etişiça, lagerlarda öta oğir şaroit hukm surgan, eng oddiy inson huquqlari ham hurmat qilinmagan, tartibning arzimas buzilişi uçun qattiq jazo berilgan. Butun ittifoqdan, jumladan [[m:337|Özbekiston]]dan ham hu…
+ ## Iqtisodiy roli
+ Rusça Vikipediyaga köra, 1930–1950-yillarda mahbuslar mehnati sovet iqtisodiyotida muhim örin tutgan: kapital qurilişga ajratilgan mablağlarning taxminan 10 foizi Gulag orqali özlaştirilgan. Oltin, qalay, nikel, kömir va…
+ ## Tugatiliş va xotira
+ Stalin vafotidan söng ommaviy amnistiya e'lon qilingan, keyin esa Nikita Xruşçev davrida siyosiy mahbuslarning ommaviy ozod etilişi va reabilitatsiyasi boşlangan. «Gulag» sözining butun dunyoga tarqalişida Nobel mukofoti…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 3-jild, 481-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 83
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)