Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Haydar (Monğiy)

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 72%Claude Sonnet 5.5SI 28%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Haydar (Amir Haydar) — Buxoro amirligining Mangʻitlar sulolasidan toʻrtinchi hukmdori, 1800–1826-yillarda amirlikni boshqargan davlat arbobi va sarkarda. → Haydar (Amir Haydar) — Buxoro amirligining Manğitlar sulolasidan törtinçi hukmdori, 1800–1826-yillarda amirlikni boşqargan davlat arbobi va sarkarda.

    2. Nom · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Haydar (Mong`iy) → Haydar (Monğiy)

    3. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      14 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    4. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Uzbekcha maqolaga koʻra, Haydar 1778-yilda Buxoroda amir Muhammad Shohmurod oilasida tugʻilgan va oilaning toʻngʻich farzandi edi. Onasi Ashtarxoniylar sulolasidan, Abulfayzxonning qizi Yulduz begim (Shamsiyabonu) edi. O…

      − Shohmurod 1800-yil 30-noyabrda vafot etgach, Haydar Qarshidan Buxoroga kelib, 2-dekabrda taxtga oʻtirgan va „amir al-moʻminin“ unvonini olgan. Ruscha materialda uning Samarqandda ham Kukcho tosh (Kuktash) ustida toj kiyg…

      − Haydar markaziy hokimiyatga boʻysunmagan Shahrisabz, Kitob, Urgut, Miyonqol va Samarqand hokimlariga qarshi kurashgan, koʻpincha murosa yoʻlini tanlagan. Shahrisabz vohasi 1858-yilgacha yarim mustaqil boʻlib qolgan. 1821…

      − 1817-yilda Balx egallangan, keyin Badaxshon, Qunduz va Maymana boʻysundirilgan. Qoʻqon xonligi bilan Toshkent, Oʻratepa, Jizzax va boshqa hududlar uchun urushlar boʻlgan. Xorazm xoni Eltuzarxon bilan toʻqnashuvlarda xon …

      − Diplomatik aloqalar: 1801-yilda elchi Mirzo Xoja Sobir Istanbulga kelgan; 1803-yilda Ishmuhammad Baykishiev Peterburgda Aleksandr I tomonidan qabul qilingan; 1815-yilda Muhammad Yusuf devonbegi Napoleon ustidan gʻalaba m…

      − Haydar 1826-yil 6-oktyabrda Buxoroda vafot etgan va Eshoni Imlo qabristonida dafn etilgan. Uning 7 oʻgʻil va 8 qizi boʻlgan. Taxtga avval Husayn (78 kun), keyin Umar, 1827-yil aprelida Nasrullo oʻtirgan. Ruscha materiald…

      + Uzbekça maqolaga köra, Haydar 1778-yilda Buxoroda amir Muhammad Şohmurod oilasida tuğilgan va oilaning tönğiç farzandi edi. Onasi Aştarxoniylar sulolasidan, Abulfayzxonning qizi Yulduz begim (Şamsiyabonu) edi. O…

      + Şohmurod 1800-yil 30-noyabrda vafot etgaç, Haydar Qarşidan Buxoroga kelib, 2-dekabrda taxtga ötirgan va „amir al-möminin“ unvonini olgan. Rusça Vikipediyada uning Samarqandda ham Kukço toş (Kuktaş) ustida toj ki…

      + Haydar markaziy hokimiyatga böysunmagan Şahrisabz, Kitob, Urgut, Miyonqol va Samarqand hokimlariga qarşi kuraşgan, köpinça murosa yölini tanlagan. Şahrisabz vohasi 1858-yilgaça yarim mustaqil bölib qolgan. 1821…

      + 1817-yilda Balx egallangan, keyin Badaxşon, Qunduz va Maymana böysundirilgan. Qöqon xonligi bilan Toşkent, Öratepa, Jizzax va boşqa hududlar uçun uruşlar bölgan. Xorazm xoni Eltuzarxon bilan töqnaşuvlarda xon …

      + Diplomatik aloqalar: 1801-yilda elçi Mirzo Xoja Sobir Istanbulga kelgan; 1803-yilda Işmuhammad Baykişiev Peterburgda Aleksandr I tomonidan qabul qilingan; 1815-yilda Muhammad Yusuf devonbegi Napoleon ustidan ğalaba m…

      + Haydar 1826-yil 6-oktyabrda Buxoroda vafot etgan va Eşoni Imlo qabristonida dafn etilgan. Uning 7 öğil va 8 qizi bölgan. Taxtga avval Husayn (78 kun), keyin Umar, 1827-yil aprelida Nasrullo ötirgan. Rusça Vikipediy…

      10 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    5. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 2

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Haydar (Amir Haydar) — Buxoro amirligining Manğitlar sulolasidan törtinçi hukmdori, 1800–1826-yillarda amirlikni boşqargan davlat arbobi va sarkarda.

    6. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Amir_Haydar→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 2

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Haydar (Amir Haydar, Sayyid Haydar) — Buxoro amirligi hukmdori, Manğitlar özbek sulolasining 4-hukmdori va amir Şohmuroddan keyingi 2-amiri. U 1800–1826-yillarda hukmronlik qilgan.

      + ## Kelib çiqişi va yoşligi

      + Uzbekça maqolaga köra, Haydar 1778-yilda Buxoroda amir Muhammad Şohmurod oilasida tuğilgan va oilaning tönğiç farzandi edi. Onasi Aştarxoniylar sulolasidan, Abulfayzxonning qizi Yulduz begim (Şamsiyabonu) edi. O…

      + U Buxoro madrasalarida 10 yil tahsil olib, tafsir va hadis ilmlarini örgangan, naqşbandiya şayxlaridan ham dars olgan. Otasi uni Nasaf (Qarşi) viloyatiga hokim qilib tayinlagan.

      + ## Taxtga çiqişi

      + Şohmurod 1800-yil 30-noyabrda vafot etgaç, Haydar Qarşidan Buxoroga kelib, 2-dekabrda taxtga ötirgan va „amir al-möminin“ unvonini olgan. Rusça materialda uning Samarqandda ham Kukço toş (Kuktaş) ustida toj kiyg…

      + ## Içki siyosati

      + Haydar markaziy hokimiyatga böysunmagan Şahrisabz, Kitob, Urgut, Miyonqol va Samarqand hokimlariga qarşi kuraşgan, köpinça murosa yölini tanlagan. Şahrisabz vohasi 1858-yilgaça yarim mustaqil bölib qolgan. 1821…

      + Ahmad Donişning fikriça, amir qabila boşliqlarini tinçitib, özbek yetakçilari örniga yot kişilarni lavozimga qöygan; bu keyinçalik Nasrullo davrida çekka hududlarga zarar keltirgan.

      + ## Taşqi siyosati

      + 1817-yilda Balx egallangan, keyin Badaxşon, Qunduz va Maymana böysundirilgan. Qöqon xonligi bilan Toşkent, Öratepa, Jizzax va boşqa hududlar uçun uruşlar bölgan. Xorazm xoni Eltuzarxon bilan töqnaşuvlarda xon …

      + Diplomatik aloqalar: 1801-yilda elçi Mirzo Xoja Sobir Istanbulga kelgan; 1803-yilda Işmuhammad Baykişiev Peterburgda Aleksandr I tomonidan qabul qilingan; 1815-yilda Muhammad Yusuf devonbegi Napoleon ustidan ğalaba m…

      + ## Ilm-fan va madaniyat

      + Haydar fiqhga oid „Al-favoid al-alfiya“ asarini yozgan, madrasalarda 400–500 talabaga dars bergan. Uning davrida Çor Minor madrasasi (1807), masjid va hammomlar qurilgan. Saroyida Hoziq, Mirzo Sodiq Jondoriy kabi şoir …

      + ## Vafoti va oilasi

      + Haydar 1826-yil 6-oktyabrda Buxoroda vafot etgan va Eşoni Imlo qabristonida dafn etilgan. Uning 7 öğil va 8 qizi bölgan. Taxtga avval Husayn (78 kun), keyin Umar, 1827-yil aprelida Nasrullo ötirgan. Rusça materiald…

    7. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q4494727

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.