Heijō-kyō
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Heijō-kyō (yapon. 平城京), şuningdek Heizei-kyō yoki Nara no miyako — Nara davrida Yaponiyaning poytaxti bölgan şahar. U hozirgi Nara şahrining janubi-ğarbiy qismida joylaşgan edi.
Tarixi
13Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Heijō-kyō Nara davrining katta qismida, 710–740 va 745–784-yillarda Yaponiya poytaxti bölgan. Rus tilidagi Vikipediya esa uni 710–784-yillardagi poytaxt deb körsatadi. Imperatritsa Genmey poytaxtni Fujiwara-kyōdan köçirişni 708-yilda buyurgan, köçiş 710-yilda yakunlangan. Şahar Tang sulolasi davridagi Xitoy poytaxti Çan'an namunasida qurilgan, biroq ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, uning devorlari bölmagan. Xitoy, Koreya va Hindistondan kelgan savdogarlar Ipak yöli orqali turli xorijiy madaniyatlarni olib kelgan; natijada Heijō-kyō Yaponiyaning birinçi xalqaro va siyosiy poytaxti sifatida gullab-yaşnagan.
8-asr örtalarida şaharga „taşqi“ (外京, gekyō) mavzesi qöşilgan; uning şarqida Todayji monastiri qurilgan. Rus tilidagi Vikipediyada bu mavze „öng“ tumanga qöşilgan deb yozilgan.
Geografiyasi
13Şahar Nara havzasining şimolida joylaşgan. Uning şakli notekis töğri törtburçakka öxşagan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, şimoldan janubga 4,8 km, ğarbdan şarqqa 4,3 km çözilgan; ingliz tilidagi Vikipediyada maydoni 25 km² dan ortiq deyilgan.
Şaharning markazidan Suzaku-oji („Qizil quş“ yöli) ötgan. U janubdagi Rajōmon darvozasidan imperator saroyining Suzakumon darvozasigaça çözilib, şaharni „çap“ (sakyō) va „öng“ (ukyō) tumanlarga ajratgan. Boşqa köça va xiyobonlar şaharni teng töğri törtburçak kvartallarga bölgan. Imperator saroyi (Heijō-kyū) şaharning eng şimoliy qismida bölib, şimoldan janubga taxminan 1 km, ğarbdan şarqqa 1,3 km edi. Saroy markazida imperator xonalari (dairi), janubida kengaş majlislari uçun zal (çōdōin), atrofida esa vazirlik va idoralar binolari joylaşgan.
Suzaku-oji uzunligi şimoldan janubga 3,7 km. Qazişmalar 1974-yildan beri ötkazilmoqda; yölning eni yon zovurlar markazlari oraliğida taxminan 74 m, Sanjōdagi tösiqlar oraliğida taxminan 85 m ekani aniqlangan. Uning ostida eni 23 m bölgan avvalgi yöl izlari ham topilgan. 1984-yilda yölning 220 metrli qismi milliy tarixiy joy deb belgilangan.
Aholisi
13Gullagan davrida aholi soni ingliz tilidagi Vikipediyaga köra 50 000 dan 100 000 gaça, rus tilidagi Vikipediyaga köra 60 000 dan 100 000 gaça bölgan.
Iqtisodiyoti
13Şaharda ikki bozor bölgan: „çap“ tuman uçun ğarbiy (Nişi-içi), „öng“ tuman uçun şarqiy (Higaşi-içi) bozor. Rus tilidagi Vikipediyada şunday körsatilgan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Rus tilidagi Vikipediyada Heijō-kyō Tenpyō madaniyati markazi deb ta'riflangan. Şahar hududida qadimiy buddaviy ibodatxonalar bor; ularning ba'zilari saroy bilan birga YUNESKO Jahon merosi röyxatiga kiritilgan („Qadimiy Naraning tarixiy yodgorliklari“). Ular orasida: Daianji, Gangoji, Kofukuji, Saidaiji, Todayji, Yakuşiji. Şuningdek, Daigokuden (qayta qurilgan) va Suzakumon darvozasi (qayta qurilgan) mavjud. 2010-yilda Suzakumon janubidagi Suzaku-oji ning eni 70 m, uzunligi 210 m bölgan qismi tiklangan.
2010-yil poytaxt taşkil etilganining 1300 yilligi böldi. 24-apreldan 7-noyabrgaça Nara prefekturasi va uning atrofida bayram tadbirlari ötkazildi: milliy boyliklar va madaniy yodgorliklar körgazmalari, Naradagi maşhur joylar böylab sayr tadbirlari va an'anaviy tadbirlar.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Heijō-kyō // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/658 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAHeijō-kyō. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/658
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/658
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q862509wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.